"Azərbaycan dili – dövlətin yumşaq gücü və gələcəyin açarı"

"Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının 80 illik yubileyində çıxışı zamanı səsləndirdiyi əsas fikirlərdən biri Azərbaycan dilinə dair idi. Dövlət başçısı dilin bugünkü durumu və gələcək taleyi ilə bağlı səmimi narahatlığını ifadə etdi, onun qorunması və inkişafı üçün daha çox iş görülməli olduğunu vurğuladı. "Azərbaycan dili çox zəngin dildir. Amma desəm ki, vəziyyət məni tam qane edir, səmimi olmaz", – deyə Prezident bildirib. Bu, dilin saflığının qorunması istiqamətində alimlərə, yazıçılara, jurnalistlərə və ictimaiyyətə ünvanlanan ciddi mesaj idi".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında politoloq Turan Rzayev bildirib.

O, qeyd edib ki, dil təkcə ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də dövlətin mədəni və siyasi kimliyinin ifadəsidir. Tarixən Azərbaycan dili bölgədə mühüm rol oynayıb — xüsusilə Səfəvilər dövründə türkcə saray, ordu və diplomatiya dili kimi istifadə olunurdu. Lakin sovet dövrünün ruslaşdırma siyasəti və qloballaşma prosesi dilin regional təsirini zəiflətdi:

"Prezident İlham Əliyev dil məsələsinə daha geniş — beynəlxalq kontekstdə yanaşır. O, Azərbaycan dilini mədəni diplomatiyanın və yumşaq gücün əsas aləti kimi görür. "Bu gün 50 milyondan çox insan üçün Azərbaycan dili ana dilidir. Təmiz, saf, ədəbi Azərbaycan dilinin qoruyucuları bizik — müstəqil Azərbaycan dövləti", – deyən Prezidentin fikirləri bu strategiyanın mahiyyətini əks etdirir.

Azərbaycan dili bu gün sərhədlərdən kənarda da milyonlarla insan üçün ana dilidir: İranda 30 milyondan çox azərbaycanlı, İraqdakı türkmənlər, Gürcüstan və Şimali Qafqazdakı icmalar bu dilin daşıyıcılarıdır. Bu, dilin təbii mədəni coğrafiyasını formalaşdırır. Prezidentin məqsədi bu təsir arealını bərpa etmək və Azərbaycan dilinin birləşdirici gücünü yenidən canlandırmaqdır.

Regionda artıq dil əlaqələrinin bərpasına dair nümunələr də var. Ermənistanın təhsil naziri bildirib ki, hazırda ölkəsində üç məktəbdə Azərbaycan dili tədris olunur. Azərbaycanda da erməni dili kursları təşkil edilir və "Qərbi azərbaycanlıların qayıdış proqramı" çərçivəsində bu istiqamətdə mütəxəssislər hazırlanır. Bu, Cənubi Qafqazda qarşılıqlı dil öyrənməsinin yeni mərhələsinə keçidi göstərir.

Lakin regionda Azərbaycan dilinin mövqeyini möhkəmləndirmək asan deyil. Rusiya və İran uzun illərdir öz dillərini bölgədə təsir vasitəsi kimi qoruyur. Rus dili postsovet məkanında, fars dili isə İranda ideoloji hegemonluq aləti kimi qalır. Azərbaycan dilinin nüfuzunun artması bu ölkələrin maraqları ilə ziddiyyət təşkil edir.

Belə şəraitdə Prezidentin çağırışı həm mədəni, həm də strateji xarakter daşıyır. Məqsəd — ölkə daxilində dilin dayanıqlığını təmin etmək və xaricdə yaşayan azərbaycanlılar arasında ədəbi dilin bərpasına dəstək verməkdir. Azərbaycan dili yalnız milli kimliyin təməli deyil, həm də gələcəkdə ölkənin regional nüfuzunun əsas dayağına çevrilə bilər. Prezidentin çıxışı göstərdi ki, dil artıq sadəcə mədəni dəyər deyil — milli gücün simvoludur".

Telegramda izləyin