Alimlər süni intellektin sürətli inkişafından narahatdır
Süni intellekt və neyrotexnologiyanın sürətli inkişafı şüurun necə yarandığını anlamaq ehtiyacını əvvəlkindən daha təcili edir. Bu, beynəlxalq alimlər qrupunun gəldiyi nəticədir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "Frontiers in Science" jurnalında dərc edilib.
Şüur, bir orqanizmin özünü və ətraf aləmi dərk etdiyi bir vəziyyətdir. Onilliklər ərzində aparılan tədqiqatlara baxmayaraq, elm hələ də subyektiv təcrübənin bioloji proseslərdən necə yarandığını izah edə bilmir.
"Şüur artıq fəlsəfi bir kateqoriya deyil. Bu, tibbə, qanuna, etikaya və insan varlığının özünün anlayışına birbaşa təsir edən bir sualdır", deyə tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Brüssel Azad Universitetinin professoru Aksel Kliremans bildirib.
Alimlər müxtəlif fərziyyələri araşdırırlar. Bunlara qlobal iş sahəsi nəzəriyyəsi də daxildir. Bu nəzəriyyə şüurun müxtəlif beyin bölgələrindən məlumatların inteqrasiyasından yarandığını göstərir. Bu nəzəriyyəyə əsasən, sistem hissələri sıx bağlı olduqda və qarşılıqlı təsir göstərdikdə şüurlu olur.
Yeni bir araşdırmada tədqiqatçılar şüur elminin mövcud vəziyyətini və bəşəriyyətin yalnız anlamaqda deyil, həm də şüur yaratmaqda - məsələn, süni intellektdə və ya laboratoriyada istehsal olunan beyin orqanoidlərində - uğur qazanması halında yarana biləcək potensial nəticələri təhlil ediblər.
Müəlliflərin fikrincə, bir sistemin - istər insan, istər heyvan, istər embrion, istər orqanoid, istərsə də süni intellekt olsun - şüurun xüsusiyyətlərinə malik olub-olmadığını müəyyən etmək üçün etibarlı şüur testləri lazımdır. Bu, ağır beyin zədələnməsi və ya demensiyası olan xəstələrdə şüurun diaqnozuna, eləcə də onun döllərdə və ya heyvanlarda nə vaxt ortaya çıxdığını anlamağa kömək edəcək.
Lakin, bu cür kəşflərin dərin etik və hüquqi nəticələri də olacaq: əgər bir sistem şüurlu kimi tanınırsa, cəmiyyət onu necə müalicə etmək sualına cavab verməli olacaq.
Susseks Universitetinin professoru Anil Set bildirib: "Şüurun öyrənilməsindəki irəliləyişlər özümüz, süni intellekt və təbiətdəki yerimiz haqqında anlayışımızı dəyişdirəcək".
Müəlliflər xəbərdarlıq edirlər ki, süni intellekt və beyin interfeysləri ilə əlaqəli texnologiyalar şüur elmindən daha sürətli inkişaf edir və bu, ciddi etik nəticələrə səbəb ola bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 768 Tarix: 31 oktyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşQayınata gəlinindəki kartı almaq üçün evə çağırıbmış…
Ötən gün Sabunçu rayonu Ramana qəsəbəsində şəhid Səxavət Məmmədovun 60 yaşlı atası Adıgözəl Məmmədovun 31 yaşlı gəlini Gülüzar Məmmədovanı qətlə yetirməsi hadisəsi ilə bağlı bəzi iddialar yayılıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Məmmədovların qonşuları -a hadisənin tamah məqsədilə törədildiyin
02.06.2026 487 Bəhreyn vətəndaşlarının İran və İraqa səyahətini qadağan etdi
Bəhreyn Daxili İşlər Nazirliyi çərşənbə axşamı bildirib ki, mövcud təhlükəsizlik vəziyyəti ilə əlaqədar olaraq vətəndaşlarının İran və İraqa səyahət etməsi qadağan edilib. BİG.AZ The Jerusalem Post-a istinadən xəbər verir ki, Bəhreyn həmçinin İran və İraqda olan vətəndaşlarını təcili olaraq bu ölkələr
02.06.2026 189 Təkcə 1 ölkədə yetişir, cəmi 3 gün qalır: Qırmızı limon görənləri təəccübləndirir
İtaliyanın Siciliya bölgəsində yetişən nadir qırmızı limon öz qeyri-adi görünüşü və çox qısa saxlanma müddəti ilə diqqət çəkir. xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, "Citrus limonimedica pigmentata" adlı bu sitrus meyvəsi qırmızıya çalan qabığı və çəhrayı rəngli iç quruluşu ilə adi sarı limonlarda
02.06.2026 138 Niyaməddin Musayevdən doğum günü arzusu: "Xalqımın xoşbəxtliyini istəyirəm"
"İstəyirəm xalqım gözəl yaşasın, dövlətimiz güclü olsun". Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında 86 yaşını qeyd edən Xalq artisti Niyaməddin Musayev deyib. Sənətkar bildirib ki, ömrü boyu ən böyük arzusu xalqının firavan, dövlətinin isə qüdrətli olmasıdır:. "İstəyirəm xalqım gözəl yaşasın, dövlətimi
02.06.2026 129 Barselonada 700 il sonra İspan kraliçasının meyiti tapıldı
Barselonada qazıntılar zamanı İspan kraliçasının qalıqları tapılıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, XIV əsrdə əsası qoyulmuş Santa Maria de Pedralbes Monastery monastırının ərazisində aparılan qazıntılar aparılıb. Tapılan skeletlər arasında Elisenda de Monkadanın qalıqları da olub. Araqon v
02.06.2026 188 Altı ölkə su altında qala bilər - Daily Express
"Daily Express" qəzetinin məlumatına görə, dünyanın ən böyük buzlağı olan Thwaites buzlağı (sözdə "Qiyamət buzlağı") Antarktida sahillərindən qoparılarsa, altı ölkə ən çox zərər çəkə bilər . Vətəninfo.az xəbər verir ki, qeyd olunur ki, buzlağın daha da əriməsi ən ciddi şəkildə Böyü
02.06.2026 163 Keçmiş hakim və idman şərhçisi həbs oluna bilər
İdman şərhçisi və keçmiş hakim Erman Toroğlu "Qalatasaray" haqqında televiziya kanalında verdiyi açıqlamalara görə "açıq şəkildə yanlış məlumat yaymaqda" ittiham olunur və üç ilə qədər həbs cəzası ilə üzləşə bilər. -ın Türkiyə mediasına istinadən məlumatına görə, İstanbul Baş Prokurorluğ
02.06.2026 176 Meyvə bazarında qiymət fərqlərinin səbəbi açıqlandı
"Hava şəraiti ilə əlaqədar olaraq bazarda bəzi meyvə və tərəvəzlərin qiymətlərində artım müşahidə oluna bilər. Lakin bu bahalaşmanın bütün məhsullara aid olduğunu söyləmək düzgün olmaz. Çünki iqlim dəyişiklikləri və qeyri-sabit hava şəraiti müxtəlif meyvə ağaclarına fərqli təsir göstərir"
02.06.2026 261 Trampın qızı 1.4 milyardlıq ada aldı
ABŞ Prezidenti Donald Trampın qızı İvanka Tramp əri Cared Kuşnerlə birlikdə Adriatik dənizində nəhəng ada layihəsi həyata keçirirlər. xəbər verir ki, bu barədə İvanka Tramp özü danışıb. Məlumata görə, ada 1400 hektar ərazini əhatə edir və elektrik enerjisi yoxdur. Onlar bu layihəni həyata keçirmək üçü
02.06.2026 139