Asudə vaxt dərsdən vacibdir: Məktəblərdə balans niyə pozulub?
"Orta məktəblərdə şagirdlərin asudə vaxtının səmərəli təşkil olunmaması təhsil prosesinin keyfiyyətinə və uşaqların sosial-emosional inkişafına birbaşa təsir göstərir. Uşaqların asudə vaxtı — onların yaradıcılığını, sosial bacarıqlarını və psixoloji tarazlığını formalaşdıran əsas amildir. Lakin bu müddət çox vaxt formal xarakter daşıyır".
Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib.
O, qeyd edib ki, hazırda Azərbaycan məktəblərində dərs yükü beynəlxalq göstəricilərlə müqayisədə xeyli çoxdur. DİM və Elm və Təhsil Nazirliyinin 2024-cü il hesabatına görə, 9–11 yaşlı uşaqların dərs və əlavə məşğələ vaxtı həftədə 40 saata çatır. Bu, ÜST-ün tövsiyə etdiyi normanı 30%-dən çox aşır və nəticədə uşaqların öyrənmə motivasiyası azalır:
"Qanunvericilikdə məktəblərin dərsdənkənar fəaliyyətləri təşkil etməsi tələb olunsa da, bu norma çox hallarda yalnız kağız üzərində qalır. Əksər məktəblərdə real fəaliyyət göstərən dərnəklər yoxdur, uşaqlar vaxtlarının çoxunu ev tapşırıqlarına və repetitor dərslərinə sərf edirlər. Halbuki beynəlxalq tədqiqatlar göstərir ki, asudə vaxtı yaradıcılıq və sosial fəaliyyətlərlə zəngin olan uşaqların akademik nəticələri 15%-ə qədər yüksək olur.
Nazirliyin son illərdə tətbiq etdiyi "STEAM dərnəkləri", "Kiçik Akademiyalar" və "Məktəb Liqası" kimi layihələr bu istiqamətdə müsbət addımdır, lakin regionlarda bu imkanlar hələ də məhduddur. Əsas problem isə mərkəzləşdirilmiş idarəetmə və təşəbbüsün azlığıdır. Məktəblər çox zaman hesabatlarla məşğul olur, real inkişaf isə ikinci plana keçir.
Finlandiya və Yaponiyada asudə vaxt dərslə eyni dəyərə malikdir. Uşaqlar günün ikinci yarısını idman, sənət, robototexnika və könüllülük işlərinə sərf edir. Azərbaycan məktəblərində də bu modelin tətbiqi həm uşaqların yaradıcılığını, həm də emosional sabitliyini artırar.
Nəticə etibarilə, təhsil sisteminin məqsədi yalnız bilik ötürmək deyil, həm də xoşbəxt, balanslı insan yetişdirməkdir. Bu məqsədə çatmaq üçün asudə vaxtın səmərəli təşkili artıq seçim deyil — zərurətdir".
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 664 Tarix: 24 oktyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
ABŞ Prezidenti Tramp NATO-dan çıxma ehtimalını açıq şəkildə dilə gətirdi
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Britaniyanın "The Telegraph" qəzetinə müsahibəsində bildirib ki, ABŞ NATO-dan çıxmağı ciddi şəkildə nəzərdən keçirir. O, bu qərarı Alyansın İsrail və ABŞ-nin İrana qarşı əməliyyatına qoşulmaması ilə əsaslandırıb və NATO-nu "kağız pələng" adlandırıb. BİG.A
15:09 199 Masallıda baba və nəvə yanaraq öldü - İcra başçısı hadisə yerinə getdi-Yenilənib
Masallıda fərdi yaşayış evində yanğın baş verib. "Qafqazinfo" "Unikal"a istinadən xəbər verir ki, hadisə rayonun Qızılağac kəndində qeydə alınıb. Belə ki, 200 kvadratmetrlik evdə qəfil yanğın başlayıb. Hadisə yerinə Fövqəladə Hallar Nazirliyinin müvafiq qüvvələri cəlb olunub. Yanğı
15:25 337 Sabah da yağış yağacaq
Bakıda və Abşeron yarımadasında aprelin 2-də hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, gecə bəzi yerlərdə arabir yağış yağacağı ehtimalı var. Səhər ayrı-ayrı yerlərdə duman olacaq
14:15 230 Qulançar yığırdı, minaya düşdü
Ağdərədə mina partlayışı baş verib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə rayonun Suqovuşan kəndi ərazisində qeydə alınıb. Belə ki, kənd sakini Məhərrəmov Mahir Abdullah oğlu qulançar yığan zaman piyada əleyhinə minaya düşüb. Yaralı Tərtər Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına çatdırılıb. Faktla bağl
15:14 233 London Yaxın Şərqdə hərbi hazırlığı artırır
Böyük Britaniya İranın mümkün hücum risklərinə qarşı Yaxın Şərqdə müdafiə tədbirlərini genişləndirir. Müdafiə naziri Con Hili bildirib ki, bölgəyə əlavə hərbçilər və hava hücumundan müdafiə sistemləri göndəriləcək. BİG.AZ The Guardian-a istinadən xəbər verir ki, Səudiyyə Ərəbistanı, Bəhreyn və Küveytd
15:51 167 Politico: Demokratlar Hakimiyyətdə Olsaydı, Avropa ABŞ-ı Dəstəkləyərdi - POLİTOLOQDAN AÇIQLAMA
ABŞ prezidenti Donald Tramp NATO müttəfiqlərini, xüsusilə Böyük Britaniya və Fransanı, İranla davam edən müharibədə Vaşinqtonun çağırışlarına cavab verməməkdə sərt şəkildə tənqid edib. Tramp sosial media paylaşımında Britaniyanı İranla mübarizədə iştirak etməməkdə, Fransanı isə İsrailə gedən hərbi təchiza
14:23 193 Rusiya Luqansk vilayətinin işğalının başa çatdığını açıqlayıb
Rusiya Müdafiə Nazirliyi Luqansk vilayətinin işğalının tam başa çatdığını bəyan edib. BİG.AZ CBS News-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə qurumun yaydığı rəsmi məlumatda bildirilib. Müəllif: İlkin Məmmədkərimov [hh4-unikal]
16:11 183 Fransa helikopterləri İranda gərginliyi artırır
Fransanın Yaxın Şərqə "Tiger" helikopterlərini yerləşdirməsi İran rəhbərliyinin narazılığına səbəb ola bilər və bu, ciddi qarşıdurma riski yaradır. " xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı hərbi ekspert, general-mayor Vladimir Popov jurnalistlərə açıqlamasında bildirib. Ekspertin sözlərin
10:56 217 Krımda hərbi təyyarə qəzası: 29 nəfər həlak olub
Rusiyaya məxsus An-26 hərbi nəqliyyat təyyarəsi Krımda qəzaya uğrayıb. " xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, təyyarənin qalıqları bir neçə saat sonra aşkar edilib. RIA Novosti mənbələrinin məlumatına görə, An-26 uçuruma çırpılıb. Qəza nəticəsində 29 nəfər - 6 heyət üzvü və 23 sərnişin həla
11:02 226 
