4 illik universitet təhsili aktuallığını itirirmi? Ekspert rəyi

4 illik universitet təhsili aktuallığını itirirmi? Ekspert rəyiTexnologiya, internet resursları və süni intellektin sürətlə inkişaf etdiyi dövrdə 4 illik universitet təhsilinin zəruriliyi müzakirə olunur.

BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib ki, informasiyaya çıxışın demokratikləşməsi və distant təhsil imkanlarının artması bu sualı daha da aktuallaşdırır:

"UNESCO-nun 2024-cü il hesabatına görə, dünya üzrə 18-24 yaş arasında gənclərin təxminən 38%-i ali təhsilə cəlb olunub. OECD ölkələrində isə bu göstərici 60%-dən yüksəkdir. Azərbaycanda bu rəqəm 38-40% civarındadır.

McKinsey Global Institute-un 2023-cü il hesabatına əsasən, işəgötürənlərin 43%-i universitet məzunlarının əmək bazarına tam hazır olmadığını bildirir. Ekspert qeyd edir ki, klassik 4 illik təhsil texnologiya, proqramlaşdırma və rəqəmsal marketinq sahələrində çox vaxt praktiki bacarıqların formalaşmasında gecikir.

Müsbət tərəflər: Universitet təhsili nəzəri bilikləri və fundamental araşdırma bacarıqlarını möhkəmləndirir. OECD-nin 2024-cü il hesabatına görə, ali təhsilli şəxslərin orta əməkhaqqı orta təhsilli şəxslərdən təxminən 52% yüksəkdir. Tibbi xidmət, hüquq, mühəndislik kimi sahələrdə diplom alternativsizdir.

Mənfi tərəflər: Texnologiya və biznes sahələrində 4 illik təhsil vaxt itkisi kimi qiymətləndirilir. Dünya Bankının 2023-cü il hesabatına görə, texnologiya sahəsində işəgötürənlərin 28%-i rəsmi diplomu artıq əsas kriteriya saymır, daha çox praktik bilik və portfoliyoya önəm verir. Google, IBM və Tesla kimi şirkətlər bəzi vakansiyalar üçün diplom tələbin aradan qaldırıb.

Dünya təcrübəsi göstərir ki, alternativ modellər effektiv ola bilər: Almaniyada "dual təhsil sistemi" tələbələrə nəzəri və praktiki bilikləri paralel təqdim edir, ABŞ-da isə 3-6 aylıq "bootcamp" proqramları texniki bacarıqlar qazandırır. LinkedIn-in 2024-cü il məlumatına görə, İKT sahəsində bootcamp məzunlarının 74%-i 6 ay ərzində iş tapa bilir".

Ekspert vurğulayır ki, universitetlər yalnız nəzəri biliklə kifayətlənməməli, tələbələrə real layihələr, startaplar və innovasiya mərkəzlərində təcrübə imkanları təqdim etməlidir. Kurrikulumlar çevik olmalı, əmək bazarının ehtiyaclarına uyğun yenilənməlidir:

"Nəticə olaraq, 4 illik universitet təhsili tamamilə ləğv edilməməlidir, lakin müasir çağırışlara uyğun şəkildə yenidən qurulmalıdır. Əsas hədəf real bacarıq, çevik düşüncə və əmək bazarına adaptasiya imkanları yaratmaqdır".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 1447   Tarix: 13 oktyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Yazıçılar Birliyinin üzvü 3-cü mərtəbədən yıxıldı

Sumqayıtda qadın binadan yıxılıb. xəbər verir ki, İlhamə Məmmədova yaşadığı binanın 3-cü mərtəbəsindən yıxılıb. Nəticədə qadın ağır xəsarətlər alaraq xəstəxanaya yerləşdirilib. Qeyd edək ki, İlhamə Məhəmmədqızı Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür

17.11.2026 473
.

Azərbaycanlı aktyorlar məşhur Yaponiya serialında - Fotolar

Azərbaycan aktyorları məşhur Yaponiya serialında rol alıblar. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Respublikasının Kino Agentliyi (ARKA) məlumat yayıb. Bildirilib ki, Yaponiyanın TBS telekanalının məşhur "VIVANT" serialının ikinci mövsümünün genişmiqyaslı çəkilişlər

11:08 287
.

"Epşteyn intihar etməyib, qətlə yetirilib" - Video

Cinsi istismar cinayətlərində mühakimə olunan amerikalı maliyyəçi Ceffri Epşteynin 2019-cu ildə həbsxanada ölümü ilə bağlı yeni və diqqətçəkən iddia irəli sürülüb. Tanınmış məhkəmə eksperti Epşteynin rəsmi açıqlamalarda iddia edildiyi kimi, intihar etmədiyini, əksinə, qətlə yetirildiyini bildirib. "Qafqazinfo"nu

17.11.2026 534
.

Mariam Kvrivişvili İlham Əliyevin qəbulunda - Fotolar

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu gün Gürcüstanın Baş nazirinin müavini, iqtisadiyyat və davamlı inkişaf naziri Mariam Kvrivişvilini qəbul edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, söhbət zamanı bu ilin aprelində Azərbaycan Prezidentinin Gürcüstana dövlət səfəri, həmçinin Mariam Kvrivişvilini

17.11.2026 540
.

Məktəblərdə rus bölməsi bağlanılacaq?

Son günlər rus dilində təhsilin gələcəyi ilə bağlı müzakirələr gündəmə gəlib. Buna isə Millət Vəkili Hikmət Babaoğlunun rus dilində təhsil ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər səbəb olub. Deputat "Azərbaycan Respublikasının 2027-ci il dövlət büdcəsi haqqında" qanun layihəsinin müzakirəsi zaman

11:48 281
.

Prezident bu ölkə ilə əbədi dostluq haqqında Müqaviləni təsdiqlədi

"Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Özbəkistan Respublikası Hökuməti arasında pensiya təminatı sahəsində əməkdaşlıq haqqında Saziş" təsdiq edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Prezident İlham Əliyev bu barədə Qanun imzalayıb. Dövlət başçısı həmçinin "Azərbaycan Respublikas

17.11.2026 480
.

"Cəhənnəm qapıları" aşkarlandı - Bu qorxunc qəbiristanlıqda nə gizlənir?

İrlandiyanın Roskommon qraflığında yerləşən Ratkroqan qədim abidələri və sirli əfsanələri ilə diqqət çəkir. Təxminən 5500 illik tarixə malik bu ərazidə aparılan geofiziki tədqiqatlar torpağın altında bir-birini qismən örtən mürəkkəb tikili izlərini üzə çıxarıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki

17.11.2026 420
.

Məzuniyyətlə bağlı yeni qaydalar

Məzuniyyətlə bağlı yeni qaydalar müəyyən edilir. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirəyə çıxarılan Əmək Məcəlləsinə dəyişiklikdə öz əksini tapıb. Müzakirəyə çıxarılan Qanun layihəsində təklif olunan dəyişiklik bu məsələni sistemli şəkildə həll edir:

17.11.2026 444
.

81 ilin ən məşhur uşaq adları

Türkiyədə yeni doğulan oğlan uşaqlarına verilən adlarla bağlı 81 vilayəti əhatə edən bölgü diqqətçəkən nəticələr ortaya qoyub. Bunu Türkiyə mediasına istinadən bildirib. Alparslan və Göktuğ adları ümumilikdə 59 vilayətdə ilk sırada qərarlaşıb. Bununla yanaşı, bölgələr üzrə fərqli ad seçimləri də diqqə

15:31 76
.