4 illik universitet təhsili aktuallığını itirirmi? Ekspert rəyi
Texnologiya, internet resursları və süni intellektin sürətlə inkişaf etdiyi dövrdə 4 illik universitet təhsilinin zəruriliyi müzakirə olunur.
BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib ki, informasiyaya çıxışın demokratikləşməsi və distant təhsil imkanlarının artması bu sualı daha da aktuallaşdırır:
"UNESCO-nun 2024-cü il hesabatına görə, dünya üzrə 18-24 yaş arasında gənclərin təxminən 38%-i ali təhsilə cəlb olunub. OECD ölkələrində isə bu göstərici 60%-dən yüksəkdir. Azərbaycanda bu rəqəm 38-40% civarındadır.
McKinsey Global Institute-un 2023-cü il hesabatına əsasən, işəgötürənlərin 43%-i universitet məzunlarının əmək bazarına tam hazır olmadığını bildirir. Ekspert qeyd edir ki, klassik 4 illik təhsil texnologiya, proqramlaşdırma və rəqəmsal marketinq sahələrində çox vaxt praktiki bacarıqların formalaşmasında gecikir.
Müsbət tərəflər: Universitet təhsili nəzəri bilikləri və fundamental araşdırma bacarıqlarını möhkəmləndirir. OECD-nin 2024-cü il hesabatına görə, ali təhsilli şəxslərin orta əməkhaqqı orta təhsilli şəxslərdən təxminən 52% yüksəkdir. Tibbi xidmət, hüquq, mühəndislik kimi sahələrdə diplom alternativsizdir.
Mənfi tərəflər: Texnologiya və biznes sahələrində 4 illik təhsil vaxt itkisi kimi qiymətləndirilir. Dünya Bankının 2023-cü il hesabatına görə, texnologiya sahəsində işəgötürənlərin 28%-i rəsmi diplomu artıq əsas kriteriya saymır, daha çox praktik bilik və portfoliyoya önəm verir. Google, IBM və Tesla kimi şirkətlər bəzi vakansiyalar üçün diplom tələbin aradan qaldırıb.
Dünya təcrübəsi göstərir ki, alternativ modellər effektiv ola bilər: Almaniyada "dual təhsil sistemi" tələbələrə nəzəri və praktiki bilikləri paralel təqdim edir, ABŞ-da isə 3-6 aylıq "bootcamp" proqramları texniki bacarıqlar qazandırır. LinkedIn-in 2024-cü il məlumatına görə, İKT sahəsində bootcamp məzunlarının 74%-i 6 ay ərzində iş tapa bilir".
Ekspert vurğulayır ki, universitetlər yalnız nəzəri biliklə kifayətlənməməli, tələbələrə real layihələr, startaplar və innovasiya mərkəzlərində təcrübə imkanları təqdim etməlidir. Kurrikulumlar çevik olmalı, əmək bazarının ehtiyaclarına uyğun yenilənməlidir:
"Nəticə olaraq, 4 illik universitet təhsili tamamilə ləğv edilməməlidir, lakin müasir çağırışlara uyğun şəkildə yenidən qurulmalıdır. Əsas hədəf real bacarıq, çevik düşüncə və əmək bazarına adaptasiya imkanları yaratmaqdır".
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 1209 Tarix: 13 oktyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Güllələnən müəllimənin son durumu bilindi
Ötən gün "İdrak" liseyində 10-cu sinif şagirdi tərəfindən güllələnən Şəhla Kamilovanın vəziyyəti bilinib. Bu barədə BİG.AZ-a Kliniki Tibbi Mərkəzdən məlumat verilib. Bildirilib ki, 1997-ci il təvəllüdlü şəxsin (qadın) Kliniki Tibbi Mərkəzin Neyrocərrahiyyə şöbəsində müalicəsi davam etdirilir
10:29 550 Avropa Birliyi tək istifadəlik ketçup və mayonez paketlərini qadağan edir - Azərbaycanda da tətbiq oluna bilərmi?
Avropa Birliyi 2026-cı ilin avqustundan etibarən restoran, kafe və otellərdə tək istifadəlik plastik ketçup, mayonez və digər sous paketlərinin verilməsini qadağan edir. Qadağanın əsas məqsədi plastik tullantıların azalması və ekoloji təhlükəsizliyin təmin edilməsidir. Bəs bu qərar Azərbaycanda da tətbi
15:02 163 Prezident Cabbar Musayevi icra başçısı vəzifəsindən azad etdi
Cabbar Hafiz oğlu Musayev Naxçıvan Muxtar Respublikası Naxçıvan Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edilib. Qaynarinfo xəbər verir ki, Prezident İlham Əliyev bu barədə Sərəncam imzalayıb. Qeyd edək ki, Cabbar Musayev bu gün Ali Məclisin qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının baş nazir
14:44 209 Avropa təhlükəsizlik üçün B planını düşünməlidir
Avropa Birliyinin Xarici İşlər Şurasının iclası üçün Brüsseldə toplaşan Aİ müdafiə nazirləri qitənin qarşısında duran ən mürəkkəb və həssas məsələlərdən biri - Ukraynaya dəstək mövzusunu müzakirə edəcəklər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Ukraynanın müdafiə naziri Mixaylo Fedorovun iclasda iştira
11:16 184 Münaqişə bölgələrindən daşınan ucuz neft: üç tanker ələ keçirildi
Hindistan Sahil Mühafizəsi açıq dənizlərdə neft qaçaqmalçılığı ilə məşğul olduğu şübhə edilən üç tankeri saxlamaq üçün əməliyyat həyata keçirib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, The Times of India nəşri beynəlxalq neft qaçaqmalçılığı şəbəkəsinin ifşa edildiyini yazıb. Məlumata görə, cinayətka
10:50 183 "Niyə qocalmırsan?" - Röyadan Salehə
Məclislərin birində qarşılaşan Xalq artisti Röya Ayxan onu təqdim edən aparıcı Saleh Bağırova gözlənilməz sual ünvanlayıb. Axşam.az xəbər verir ki, müğənni "Sənin verilişinə baxırdım. Evdəkilər soruşdu ki, niyə qocalmır. Niyə qocalmırsan" sualını ünvanlayıb. S.Bağırov isə "Çünki səni
10:48 350 Azərbaycan mətbuatında köşə yazıları və araşdırma məqalələrinin sayı azalır - MEDİA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Son dövrlərdə Azərbaycanda xəbər saytlarında və qəzetlərdə köşə yazıları, araşdırma məqalələri və dərin reportajların sayı nəzərəçarpacaq dərəcədə azalıb. Əvvəllər oxucular gündəlik xəbərlərlə yanaşı, uzunmüddətli araşdırmalar, analitik yazılar və fərqli mövzularda köşə yazıları ilə daha geniş məluma
15:19 157 Bu ölkədə uşaqlara belə qadağa qoyulacaq
Türkiyədə 15 yaşa qədər uşaqların sosial şəbəkələrdən istifadəsi qadağan ediləcək. NTV telekanalına istinadən xəbər verir ki, bu barədə qanun layihəsi yaxın günlərdə Türkiyə Böyük Millət Məclisində müzakirəyə çıxarılacaq. Qanun qəbul edilərsə, valideynlərinin icazəsi olsa belə uşaqlar sosial şəbəkələr
08.02.2026 380 Rusiya Trampı "Bidenizm"də ittiham edir: Alaska razılaşmasından sonra Vaşinqtona sərt tənqid
Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov ABŞ Prezidenti Donald Trampı Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Alaska ştatında keçirilmiş görüşdə əldə olunan razılaşmalara əməl etməməkdə ittiham edib. Bu barədə Newsweek nəşri yazır. Lavrov bildirib ki, Tramp administrasiyası Rusiyaya qarşı tətbiq oluna
16:09 118 
