Bu laboratoriyada insan beynindən kompüter hazırlanır
Alimlər "süni beyinlərə" qarşı xüsusi simpatiya hissi bəsləmirlər, onların fikrincə, bunlar sadəcə başqa materialdan hazırlanmış kompüterlərdir. BBC jurnalisti Zoi Klaynman İsveçrənin FinalSpark laboratoriyasına baş çəkib və burada alimlərin üzərində işlədiyi qeyri-adi texnologiyanı - Wetware adlanan miniatür "beyin orqanidlərini" öz gözləri ilə görüb. Bu orqanidlər sınaq borularında insanın dəri hüceyrələrindən əldə edilən kök hüceyrələr vasitəsilə yetişdirilir və kiçik neyron yığınlarından ibarət olur.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, onlar siqnal ötürmək və məlumat emal etmək qabiliyyətinə malikdirlər, amma bu proses hələ çox sadə səviyyədədir.
Mini-beyinlər necə yaradılır
Orqanidlərin hazırlanması adi dəri hüceyrələrinin yenidən proqramlaşdırılması ilə başlayır. Bu hüceyrələr kök hüceyrələrə çevrilir və daha sonra laborator şəraitdə böyüdülərək "mini-beyinlərə" çevrilir. Mikroskop altında onlar bir neçə kiçik ağ kürəcik kimi görünürlər.
Lakin bu strukturlar hələ çox kövrəkdir və təxminən dörd ay yaşayırlar, çünki hazırda insan beynində olduğu kimi onları qidalandıran qan dövranı sistemini süni şəkildə yaratmaq mümkün deyil. Maraqlıdır ki, bəzi hallarda orqanidlər "ölüm" ərəfəsində qısa müddətli aktivlik artımı göstərirlər, lakin alimlər bunu sadəcə bioloji reaksiya kimi qiymətləndirirlər və romantik mənalar yükləmirlər. Onların fikrincə, bu orqanidlər canlı deyil, sadəcə başqa materialdan düzəldilmiş kompüterlərdir.
Beyin-kompüterlər necə işləyir
FinalSpark laboratoriyasındakı biokompyuterlərdə bu "beyin hissəcikləri" elektrodlar vasitəsilə kompüter sisteminə qoşulur və sadə klaviatura komandalarına reaksiya verə bilir. Onların fəaliyyəti elektroensefaloqrammaya (EEQ) bənzər qrafiklərlə izlənilir.
Bu sahədə tədqiqatlar yalnız "FinalSpark"la məhdudlaşmır. Dünyanın müxtəlif laboratoriyalarında süni neyronlar artıq "Pong" kimi klassik oyunları öyrənməyə, həmçinin Alzheimer və autizm kimi xəstəliklərə qarşı dərman sınaqları üçün istifadə olunmağa başlanıb.
Gələcəyin məqsədi - bioloji və süni ağlın birləşməsi
Alimlər ümid edirlər ki, gələcəkdə Wetware texnologiyası ənənəvi mikrosxemləri əvəz etməyəcək, əksinə onları tamamlayacaq. Bu, insan beyninə xas sürət və enerji səmərəliliyini kompüterlərə qazandırmağa kömək edə bilər.
Qeyd edək ki, daha əvvəl ABŞ alimləri insan düşüncələrini oxuya bilən beyin implantı hazırlamışdılar, ilkin sınaqlarda bu cihazın "fikirləri oxuma dəqiqliyi" 74 faiz təşkil etmişdi.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 565 Tarix: 08 oktyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Avropa Birliyinin yüksək vəzifəli diplomatları Buça qırğınını anmaq üçün Ukraynaya gəliblər
Avropa Birliyinin baş diplomatı Kaya Kallas və bir neçə Aİ xarici işlər naziri Buça qırğınının dördüncü ildönümünü qeyd etmək və blok daxilində AB yardımı ilə bağlı gərginlik fonunda Ukraynaya dəstəklərini bildirmək üçün Kiyevə gəliblər. BİG.AZ Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, Ukraynanın xarici işlə
31.03.2026 272 Bayram günlərində 31 nəfər zəhərlənib
Bayram günləri ilə əlaqədar 20-30 mart tarixlərində Kliniki Tibbi Mərkəzin (KTM) Toksikologiya şöbəsinə zəhərlənmə səbəbilə 31 müraciət daxil olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə KTM məlumat yayıb. Bildirilib ki, müraciət edənlərdən 12-si dərman, 1-i siçan dərmanı (rodensit), 1-i də
31.03.2026 308 Kişi çatışmazlığı yaşanan ölkə qadınlarından türklərə ÇAĞIRIŞ
Litvalı qadınlar 40 yaşdan yuxarı türk kişilərə müraciət ediblər: "Burada kişi tapmaq çox çətindir, Litva sizin üçün mükəmməl yerdir. Biz yetkin kişiləri sevirik və Avropanın ən gözəl qızlarına sahibik". -ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, bəzi Litvalı qadınların 40 yaş və yuxarı tür
31.03.2026 507 İran: Ukrayna ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatına dəstək verir
İranın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Əmir Səid Ukraynanı ABŞ-ın İrana qarşı hərbi təcavüzündə ortaq olmaqda ittiham edib. " xəbər verir ki, bu barədə diplomat jurnalistlərə açıqlama verib. Əmir Səid bildirib ki, bölgəyə "yüzlərlə mütəxəssis" göndərilməsinin etiraf edilməsi, əslində, ABŞ v
31.03.2026 230 Qızılın SON qiyməti
Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyasının qiyməti 44,9 dollar artaraq 4 602,4 dollar təşkil edib. Bizim.Media xəbər verir ki, gümüş isə 1,93 dollar artaraq 72,5 dollara bərabər olub
31.03.2026 436 Heqset: Yaxın günlər həlledici olacaq və İran bunu bilir
Yaxın günlər İranla hərbi münaqişədə həlledici olacaq. "Report"un məlumatına görə, bunu ABŞ-nin müharibə naziri Pit Heqset jurnalistlər üçün brifinqdə bildirib. "Biz öz şərtlərimizi müəyyən etdik. Yaxın günlər həlledici olacaq. İran bunu bilir", - o bəyan edib. Xatırladaq ki, AB
31.03.2026 361 Bu şəxslərin ailə üzvlərinə - Prezident təqaüdü veriləcək
Minatəmizləmə fəaliyyətini həyata keçirən zaman partlayıcı sursatların işə düşməsi nəticəsində baş verən bədbəxt hadisə ilə əlaqədar həlak olan və ya bu zaman aldığı xəsarətdən həyatını itirən minatəmizləyənlərin ailə üzvlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdü təsis edilib. "Qafqazinfo"
31.03.2026 401 31 Mart soyqırımı - insanlığa qarşı cinayət
Son iki yüz il ərzində ermənilərin öz havadarlarının köməyi ilə "böyük Ermənistan" yaratmaq kimi xülyalarını həyata keçirmək istiqamətində atdıqları addımlar Azərbaycan xalqına qarşı kütləvi qətllər və soyqırımı aktlarıilə nəticələnib. XX əsrin əvvəllərində ermənilər təkcə hazırda Ermənista
31.03.2026 220 İşəgötürən işçiyə əlavə vəzifə yükləyə bilərmi?
"İşçiyə onun əmək funksiyalarından əlavə başqa şəxsin əmək funksiyalarının yüklənməsi yalnız işçinin öz razılığı ilə mümkündür". Bunu BİG.AZ-a açıqlamasında vəkil Ramil Süleymanov bildirib. O, qeyd edib ki, işçi ilə işəgötürən arasında razılaşma qurulduqda, əlavə işlər üçün əməkhaqqı artırılara
31.03.2026 335 
