İranda hicab qanunu ləğv edildi — rejim yeni siyasi reallığı etiraf edir

İranda hicab qanunu ləğv edildi — rejim yeni siyasi reallığı etiraf edirİranın Məsləhət Şurasının üzvü Məhəmmədrza Bahonər bildirib ki, İranda uzun sürən mübarizədən sonra hicab qanunu ləğv edilib. O qeyd edib ki, hüquqi baxımdan hicab qanununun icrası artıq mümkün deyil:

"İranda hicab qanununu icra etməyə daha gərək yoxdur. Hicab taxmaq məcburiyyəti artıq heç bir cərimə, cəza və ya hüquqi nəticə doğurmayacaq. Polisə də bunu çatdırın."

İranda hicab qanununun ləğvi illərlə yığılan ictimai gərginliyin, mədəni toqquşmanın və siyasi zərurətin nəticəsidir. Yəni bu, təkcə bir qanunun dəyişdirilməsi deyil, rejimin ideoloji təməlində baş verən sarsıntının göstəricisidir.

Məsələn, Məhsa Əmininin ölümü fonunda İran cəmiyyətində illərlə yığılan səssiz gərginlik partladı. Həmin vaxt hadisə tək bir qızın faciəsi deyildi, xalqın boğulan nəfəsinin simvolu idi. Rejim uzun müddət qadınların azadlıq tələblərini "əxlaq məsələsi" kimi təqdim edirdi, amma M. Əmininin ölümü bu anlayışı alt-üst etdi. İnsanlar anladılar ki, məsələ hicabdan çox, məcburiyyətin özü ilə bağlıdır.

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında politoloq Turan Rzayev bildirib.

İranda hicab qanunu ləğv edildi — rejim yeni siyasi reallığı etiraf edirO qeyd edib ki, illərlə davam edən etirazlar, minlərlə qadının başörtüsünü açaraq küçələrə çıxması, milyonlarla kişinin səssiz dəstəyi artıq sistemin mövcud forması üçün dözülməz təzyiqə çevrildi. Dövlətin zor gücü ilə prosesi saxlamaq imkanları tükəndi. Cəza və təqib mexanizmləri işləmədikcə, hicab qanunu da mənasını itirdi.

İranda ictimai müqavimət o qədər dərinləşib ki, məcburiyyət mexanizmləri artıq işlək deyil. İnsanlar küçələrdə, universitetlərdə, mağazalarda və ictimai nəqliyyatda bu qanunu faktiki olaraq ləğv ediblər. Dövlət isə indi sadəcə bu reallığı qəbul etməyə məcbur qalıb. Bu mənada Bahonərin "hicab qanununun hüquqi baxımdan icrası mümkün deyil" deməsi formal bəyanatdan çox, rejim daxilindəki yeni siyasi reallığın etirafıdır.

Pezeşkian hökuməti bunu yaxşı anlayır. O, sistemin içindən çıxmış, amma islahatçı imici ilə seçilən bir fiqurdur. Onun dövründə bu kimi qərarların səslənməsi xalqla rejim arasında yeni bir "sakit razılaşma" yaratmaq cəhdidir. Hicab məsələsində geri addım atmaq, rejimin ideoloji itkisi deməkdir. Rejim müəyyən sosial sərbəstliklər verir, amma siyasi sistemin "vilayəti-fəqih" prinsipi toxunulmaz qalır. Bu, rejimin özünü qoruma instinktidir.

Əgər bu addım atılmasa, sərt ideoloji nəzarət davam etsə, sistem bir vaxt sonra iflas edəcək, ardınca gələcək dəyişikliklər bütün strukturu dağıda bilər. Buna görə də sistem "liberallaşma görüntüsü" yaradır, amma əsas dayaqlar — dini rəhbərlik, inqilab keşikçiləri və məhkəmə sistemi — toxunulmaz qalır.

Müqayisə üçün deyək ki, SSRİ süqutuna yaxın, Qorbaçov dövründə yenilənməni siyasi sferadan başlatdı, "qlasnost" və "perestroyka" ideoloji əsasları laxlatdı və sistem özünü yeyən mexanizmə çevrildi. Çin isə əksinə, iqtisadi açılımı ideoloji nəzarət altında saxlayaraq həyata keçirdi. Bazar iqtisadiyyatı tətbiq edildi, amma Kommunist Partiyasının hakimiyyəti sual altına alınmadı. Bununla da sistem çevik, lakin avtoritar bir modelə keçdi.
İranda hicab qanunu ləğv edildi — rejim yeni siyasi reallığı etiraf edirMənə görə, İran bu gün eyni yolu fərqli kontekstdə sınayır. Bu, yeni dövrün "islahatçı avtoritarizmi"dir: xalqın tələblərinə minimum cavab verərək maksimum nəzarəti saxlamaq siyasəti. Çin bunu iqtisadiyyatla etdi, İran isə sosial və dini dəyərlər üzərindən.

Pezeşkian həm də bunu beynəlxalq arenada İranın təcridini yumşaltmaq üçün istifadə edir, xüsusilə Qərblə nüvə danışıqları fonunda. Bu yumşalma İrana müəyyən siyasi dividendlər qazandıra bilər.

Buna baxmayaraq, bu model yalnız qısa müddətdə sabitlik gətirə bilər. Uzunmüddətli baxsaq, paradoks var: İran kimi cəmiyyətlərdə bir dəfə azadlıq qapısı aralandıqda, insanlar onu tam açmaq istəyəcək və rejim bu prosesdə qalib çıxmayacaq.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 1335   Tarix: 06 oktyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

"Başı ağrıyırmış, hamama gedib..." - Yataqxanada tələbənin ölümünün təfərrüatı - VİDEO

Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) yataqxanasında tələbə qızın ölümü ilə bağlı bəzi detallar məlum olub. BİG.AZ "Xəzər" TV-yə istinadən xəbər verir ki, tələbənin meyitini onunla birlikdə yaşayan bacısı aşkarlayıb. Yataqxanada qalan tələbələrdən biri hadisə barədə danışıb:. "Bir sayl

15.11.2026 231
.

Qəbir ziyarətinə gedənlər qəzaya düşdülər: Xəsarət alanların adları məlum oldu - Video

Ordubad rayonunda sərnişin mikroavtobusunun aşması nəticəsində xəsarət alan 11 nəfərin kimliyi məlum olub. xəbər verir ki, hadisə zamanı 1966-cı il təvəllüdlü Səkinə Həsənova, 1962-ci il təvəllüdlü Səadət Bağırova, 1964-cü il təvəllüdlü Zəhra İmanova, 1962-ci il təvəllüdlü Kəmalə Həsənova, 1988-ci i

15.11.2026 218
.

Strateji tərəfdaşlıq bəyannaməsində müdafiə və təhlükəsizlik məsələləri - Video

Baku TV-nin "Yekunlaşdıraq" verilişinin yeni buraxılışı yayımlanıb. Prezident İlham Əliyevin Türkiyəyə və Avropaya səfərləri Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyi və strateji tərəfdaşlıqları baxımından hansı mesajları verdi?. COP31 çərçivəsində iqlim öhdəliklərinin icrası, qlobal istiləşmə və inkişa

15.11.2026 149
.

Paşinyan: Ermənistan yaxın 20 ildə Aİ-nin üzvü ola bilər

Ermənistan yaxın 20 il ərzində Avropa İttifaqının (Aİ) üzvü ola bilər. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Ermənistan mediası ölkənin Baş naziri Nikol Paşinyanın Dublindəki Beynəlxalq və Avropa İşləri İnstitutunda (IIEA) müzakirələr zamanı verdiyi bəyanata istinadən məlumat yayıb. "Mə

15.11.2026 176
.

Azərbaycan Prezidentinin sosial şəbəkə hesablarına kiberhücumlar müşahidə olunur

Hazırda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarına qarşı kiberhücumlar müşahidə olunur. xəbər verir ki, bu barədə Prezidentin Mətbuat Xidməti məlumat yayıb. Aidiyyəti qurumlar tərəfindən hücumların qarşısının alınması və araşdırılması istiqamətində müvafiq tədbirlə

15.11.2026 164
.

Tokayev rüşvətxor məmurlardan danışdı: "Heç kimə konstitusiyanı ələ salmağa icazə verilmir"

Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev "Samruk-Kazına" və "Qazaxıstan Dəmir Yolları" şirkətlərinin rəhbərlərinin saxlanılmasını genişmiqyaslı rüşvətxorluğun göstəricisi kimi qiymətləndirib. xəbər verir ki, bu barədə Qazaxıstan mətbuatı yazıb. Təhlükəsizlik Şurasının operativ iclasınd

15.11.2026 202
.

Azad edilmiş ərazilərdə milyardlıq layihələrdə maliyyə yoxlaması aparılır

2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən 91 dövlət investisiya və infrastruktur layihəsi maliyyə ekspertizasına cəlb olunub. Maliyyə Nazirliyinə istinadən xəbər verir ki, hesabat dövründə 59 layihə üzrə maliyyə ekspertizası tamamlanıb, 32 layihə üzrə is

15.11.2026 211
.

Azərbaycanda pambıq istehsalının 4 illik proqnozu açıqlanıb

Gələn il Azərbaycanda pambıq istehsalının 351,9 minə tona çatacağı proqnozlaşdırılır. "Report" xəbər verir ki, bu, 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin layihəsində öz əksini tapıb. Məlumata görə, bu, 2026-cı il proqnozuna nisbətən 11,1 % çoxdur. 2028-ci ildə pambıq istehsalının 373,8 min to

15.11.2026 195
.

Balıq bazarında bahalaşma var - Video

Bir həftədir bəzi balıqların qiymətində artım müşahidə olunur. BİG.AZ Xəzər TV-yə istinadən bildirir ki, balıq almaq istəyənlər bazarda fərqli qiymətlərlə qarşılaşırlar. Satıcıların sözlərinə görə, ötən həftə ilə müqayisədə bəzi balıq növlərinin qiymətində artım var. Xüsusilə İrandan gətirilən məhsullard

15.11.2026 200
.