Beynimizdə dadın necə formalaşmasının sirri açıldı
Alimlər ilk dəfə aşkar ediblər ki, qoxu və dad bir-birindən ayrılmazdır. Bu isə dadın necə formalaşdığı ilə bağlı mövcud təsəvvürləri alt-üst edir. İsveçdə Karolinska İnstitutunun tədqiqatçıları funksional MRT (maqnit-rezonans tomoqrafiya) vasitəsilə beynin aktivliyini izləyiblər və 20 sağlam iştirakçıdan beş əsas dadı (şirin, turş, duzlu, acı və umami) sınamalarını xahiş ediblər. Nəticə onları təəccübləndirib.
Lent.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, eksperiment beynin ilkin dad qabığında aktivlik göstərib. Mütəxəssislər dad və qoxuların yaratdığı neyron aktivliyini müqayisə etmək üçün çoxölçülü analizdən istifadə ediblər.
Araşdırma nəticəsində məlum olub ki, retronazal qoxular (burun boşluğundan keçən qoxular) dadı yaradan neyron naxışları ilə böyük ölçüdə üst-üstə düşür. Başqa sözlə, təkcə çiyələk qoxusu belə beynin dad qabığında reaksiya yaradır. Deməli, burnumuz dadı qəbul etməyin ayrılmaz hissəsidir.
Məhz qoxu sayəsində biz şərabın dadını "şirin" və ya "ədviyyatlı" kimi xarakterizə edirik.
Bu kəşf izah edir ki, niyə bəzən təkcə qoxu ilə dadı hiss edirik, məsələn, aromatlaşdırılmış suda olduğu kimi. Bundan başqa, nəticələr dad və qoxunun yalnız beynin yüksək mərkəzlərində mükafat siqnal sisteminin işlədiyi orbitofrontal qabıqda qarşılıqlı təsirə girdiyi barədə köhnə təsəvvürü də təkzib edir. Əksinə, beyin qoxunu ilkin mərhələdə dad kimi qəbul edir və ümumi dad kodu yaradır.
Araşdırma maraqlı bir detalı da ortaya çıxarıb: dadla bağlı neyron naxışlar statik deyilmiş. Onlar zamanla dəyişir, bu isə dad xəritələrinin beyində dinamik və elastik olduğunu göstərir. Bu kəşf həm də izah edir ki, niyə COVID-19 pandemiyası zamanı qoxu itirən insanlar dad hissini də itirirdilər. Virus burundakı qoxu reseptorlarının fəaliyyətini zəiflədir, onları qoxu molekullarını düzgün tanımaq imkanından məhrum edirdi.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 599 Tarix: 26 sentyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Rusiya Luqansk vilayətinin işğalının başa çatdığını açıqlayıb
Rusiya Müdafiə Nazirliyi Luqansk vilayətinin işğalının tam başa çatdığını bəyan edib. BİG.AZ CBS News-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə qurumun yaydığı rəsmi məlumatda bildirilib. Müəllif: İlkin Məmmədkərimov [hh4-unikal]
16:11 274 Aprel ayında hava necə olacaq?
Bu ilin aprel ayında havanın orta aylıq temperaturunun əsasən iqlim normasına yaxın olacağı gözlənilir. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, aylıq yağıntının miqdarının iqlim normasına yaxın, bəzi ərazilərdə isə normadan bir qədər çox olacağı ehtimal olunur
11:51 280 Gürcü Pravoslav Kilsəsi hədəfdə? - Varfolomey barədə iddialar
Konstantinopol Patriarxı Varfolomeyin Gürcü Pravoslav Kilsəsini öz təsiri altına almağa çalışdığı iddia olunur. " xəbər verir ki, bu barədə TASS Rusiya Xarici Kəşfiyyat Xidməti-nə istinadən məlumat yayıb. Məlumata görə, Varfolomey I "parçala və hökmranlıq et" prinsipinə əsaslanaraq qloba
11:25 209 Nəsimi rayonundakı mübahisəli tikinti ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
Nəsimi rayonu ərazisindəki Ənvər Qasımzadə küçəsi, 15 ünvanında icra edilən tikintinin fəaliyyətinə dair şikayətlərə aydınlıq gətirilib. Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsindən -a verilən məlumata görə, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Ənvər Qasımzadə küçəsi, 15 ünvanında aparılan tikinti işləri il
21:34 1 Rusiyada faciə: Ölən və yaralananlar var
Rusiyanın Tatarıstan Respublikasında yerləşən "Nijnekamskneftexim" zavodunda baş verən partlayış və yanğın nəticəsində Nijnekamsk şəhərində üç günlük matəm elan olunub. xəbər verir ki, bu barədə şəhər meri Radmir Belyayev məlumat verib. Onun sözlərinə görə, bütün əyləncə tədbirləri ləğv edilib
1 Əfqanıstan və Pakistan sərhəd münaqişəsini həll etmək üçün Çin vasitəçiliyi ilə görüş keçirir
Çinin iştirakı ilə Əfqanıstan və Pakistan nümayəndələri sərhəddəki hərbi münaqişəni dayandırmaq məqsədilə üçtərəfli danışıqlara başlayıblar. BİG.AZ Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, görüş Çin Xalq Respublikasının Urumçi şəhərində keçirilir və Əfqanıstanın təşəbbüsü ilə reallaşıb. Danışıqlarda hər ik
15:22 237 Küçə və prospektlərdə su basması: Texniki vasitələrlə idarə etmək mümkündür
"Yağış yağan zaman su basan ərazilərin müxtəlif üsullarla nəzarətə götürülməsi vacibdir. Bu, həm şəhər infrastrukturunun qorunması, həm də vətəndaşların rahat hərəkəti üçün zəruridir. Problemin tam həlli üçün drenaj quyularının qazılması və ümumi kanalizasiya sisteminin qurulması labüddür. Bu tədbirlə
14:29 260 Şagirdlər Arasında Zorakılıq: Məktəb Mühitində Təhlükə Siqnalı - TƏHSİL ESKPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Son illərdə orta məktəblərdə narahatedici bir tendensiya getdikcə daha açıq şəkildə özünü göstərir: yuxarı sinif şagirdlərinin aşağı sinif şagirdlərinə qarşı zorakılığı və bullinq halları artıq təsadüfi hadisə deyil, sanki adi bir davranış forması kimi qəbul olunmağa başlayıb. Bu cür hallar təkcə fizik
12:36 251 İctimai Wi-Fi istifadə edənlər üçün vacib xəbərdarlıq
"Parkda, kafedə və ya ticarət mərkəzlərində təqdim olunan pulsuz Wi-Fi istifadəçilər üçün rahatlıq yaratsa da, təhlükəsizlik baxımından ev və ya ofis şəbəkələri qədər etibarlı deyil. Bunun əsas səbəbi bu tip şəbəkələrin açıq mühitdə fəaliyyət göstərməsidir. Eyni anda onlarla, bəzən isə yüzlərl
12:12 266 
