Toyda qida fəlakəti: hansı yeməklər qorxuludur, zəhərlənəndə nə edək?

Toyda qida fəlakəti: hansı yeməklər qorxuludur, zəhərlənəndə nə edək?Xəbər verdiyimiz kimi, ötən gün İmişlinin Muradxanlı kəndində toy məclisində kütləvi zəhərlənmə olub. Son məlumatlara görə 59 nəfər xəstəxanaya yerləşdirilib və zəruri tədbirlər görülüb. Ehtimal olunur ki, onlar hansısa qidadan zəhərləniblər.

Bəs görəsən, toylarda verilən hansı qidalar daha çox risk daşıyır? Bu cür məclislərdə nələrə diqqət etmək lazımdır?

Qida eksperti Ağa Salamaov Lent.az-a mövzu ilə bağlı açıqlama verib. Ekspert toy məclislərindəki riskli qidaları və əsas təhlükələri açıqlayıb:

Riskli qidalar və əsas təhlükələr

"Toyxanalarda, ictimai iaşə müəssisələrində, yaxud çadır məclislərində riskli qida məhsularının istifadəsinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Bu qidaların emal olunduğu yer mütləq soyuducularla təchiz olunmalıdır.

Paytaxt salatı və digər riskli yeməklər
Ən çox risk daşıyan salatlardan biri "paytaxt salatı"dır. Onun hazırlandığı mühitdə temperatur 14-15 dərəcədən çox olmamalıdır. Mayonezli salatlar, kabablar (xüsusən toyuq kababı riskli qidalara aiddir), balıq və qırmızı ət məhsullarının hazırlanmasında temperatur dərəcəsi nəzərə alınmalıdır.

Salatların hazırlanması 2 saatdan çox çəkməməlidir. Çox salat hazırlanacaqsa, ən yaxşı halda mərhələli şəkildə 3-5 kiloqram düzəlib, soyuducuya yerləşdirib, yenidən davam edilməlidir.

Kənd məclislərində daha yüksək risk faktoru
Təəssüf ki, ən çox rayon və kənd yerlərində toy məclislərində riskli məhsullar hazırlandıqdan sonra 20 dərəcədən yüksək olan mühitlərdə saxlanılır. Bu istilik qidalarda mikroorqanizmlərin, bakteriyaların çoxalmasına səbəb olur. Riskli qidalarla məsuliyyətsiz davranışın sonu ölümlə nəticələnə bilər".

Ekspert qida təhlükəsizliyi üçün praktik tövsiyələr verib
"Toy edən şəxslərə tövsiyə edirəm ki, mütləq ərazini soyuducularla təchiz etsinlər. Bundan sonra, hazırlanan ətlərin, mayonezli salatların, toyuq kabablarının emal prosesi maksimum tez zamanda olmalı və yekunda soyuducuya yerləşdirilməlidir.

Aşpazların qida təhlükəsizliyi məsuliyyəti
Qril toyuqlar, paytaxt salatı, mimoza, ətli salatlar toyun başlamasına 4-5 saat qalmış süfrəyə düzülür. Mikroorqanizmlər 5 dərəcədən yüksək temperaturda 2 saatdan çox qalanda bakteriya yükü çoxalır və qida zəhərlənməsi qaçınılmaz olur. Ona görə də qida zəncirinin bütün mərhələlərinə, istər aşpazlar, istərsə də yemək hazırlayan digər şəxslər diqqət etməlidirlər. Toya çağırılan aşpazların da qida təhlükəsizliyi biliklərinə bələd olmalıdırlar ki, zəhərlənmələr baş verməsin".

TƏBİB-dən Lent.az sorğusuna bildirildi ki, xəstəxanaya yerləşdirilən şəxslərə qeyri-infeksion enterit və kolit diaqnozu təyin olunub.

Bəs görəsən, bu diaqnozun qoyulmasına səbəb olan amillər nələrdir?

Kliniki Tibbi Mərkəzin həkim-toksikoloqu Aynur Məmmədova Lent.az-a bu barədə açıqlama verib.

Toylarda ən çox risk daşıyan qidalar
"Risk amili daşıyan bəzi qidaların – salatlar, mayonezli yeməklər, kolbasa və sosislərin xüsusi saxlanma yeri və zamanı olur. Toylarda, məclislərdə isə adətən 1-2 gün öncədən hazırlanıb, kənara qoyulur, yaxud salatlar bir-birinə qarışdırılır. 5-6 saat ərzində yeyilməsi tələb olunan məhsulların gecədən toyun vaxtına qədər hazırlanıb, saxlanılması yolverilməzdir. Lakin toylara gedəndə də görürük ki, qonaqlar gəlməmişdən əvvəl masalarda, turşular, salatlar, kolbasalar düzülür.

59 nəfərin zəhərlənməsi ciddi siqnaldır
59 nəfərin zəhələnməsi ciddi siqnaldır. Görünür ki, orada qidaya yanaşma prosesi pozulub. Düşünürəm ki, zəhərlənmə kolbasa və mayonezli salatlardan qaynaqlanıb. Toy sahibləri bu məsələlərdə diqqətli olmalıdırlar"

Zəhərlənmə simptomları: Nələrə diqqət etməli?
"Bu diaqnoz 1 gündən sonra ürək bulanma, qusma, süstlük, halsızlıq kimi simptomlarla özünü göstərir. Bu əlamətlər olduğu zaman dərhal xəstəxanaya müraciət edilməli, mədələri yuyulmalı və sistemlər qoşulmalıdır. Əgər o an həkimə getməyə imkan yoxdursa, böyük şəxslər su içərək, qusmalı və mütləq imalə olunmalıdırlar. Daha sonra 10 kg çəkiyə 1 tablet aktivləşmiş kömürü əzib, su ilə içmək lazımdır.

Uşaqlarda vəziyyət daha təhlükəlidir
Ağırlaşmalar ən çox yaşlı adamlarda, hamilələrdə və uşaqlarda olur. Azyaşlılara evdə müdaxilə olunmasını tövsiyə etmirəm, çünki onlarda zəhərlənmə daha sürətlə olur. Onların 1 dəfə qusması 40 dəfə qarınlarının ağrımasına bərabərdir. Uşaq 2-3 dəfə qusduqdan sonra qıcola, şoka düşə və kəskin ürək-damar çatışmazlığı yaşaya bilər. Bunun səbəbi isə qusma zamanı bədəndəki mineralların atılımasıdır. Böyüklər su içib, özünü toparlaya bilsə də, uşaqlarda bu vəziyyət ağırlaşmağa, yuxuya meyilliliyə, su mübadiləsinin pozulmasına səbəb olur. Buna görə də uşaq 1 dəfə qusursa, temperatur yüksəkdirsə, ishal olursa, mütləq xəstəxanaya çatdırılmalıdır".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 843   Tarix: 25 sentyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

ABŞ Ukrayna hərbçilərinin hazırlığını artırıb

ABŞ 2026-cı ilin II rübündə Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin (USQ) hazırlıq miqyasını 25%-dən çox genişləndirib. "Report" xəbər verir ki, bu məlumatlar Pentaqonun və ABŞ Dövlət Departamentinin baş müfəttişləri tərəfindən hazırlanmış yeni məruzədə yer alıb. ABŞ-nin qanunverici hakimiyyət qolunu

15.11.2026 212
.

ABŞ-də "doğuş turizmi"nə qarşı tədbirlər: Minlərlə viza ləğv olundu

Amerika Birləşmiş Ştatlarının Dövlət Departamenti "doğuş turizmi" adlandırılan fəaliyyətdə iştirak edən və ya bu cür səfərlərin təşkilinə kömək göstərən xarici vətəndaşların 6 mindən artıq vizasını qüvvədən salıb. xəbər verir ki, bu barədə idarənin "X" sosial şəbəkəsindəki rəsmi hesabınd

15.11.2026 201
.

Azərbaycanda pambıq istehsalının 4 illik proqnozu açıqlanıb

Gələn il Azərbaycanda pambıq istehsalının 351,9 minə tona çatacağı proqnozlaşdırılır. "Report" xəbər verir ki, bu, 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin layihəsində öz əksini tapıb. Məlumata görə, bu, 2026-cı il proqnozuna nisbətən 11,1 % çoxdur. 2028-ci ildə pambıq istehsalının 373,8 min to

15.11.2026 195
.

Yaxın Şərqdə münaqişə başlayandan bəri Hörmüz bölgəsində azı 25 dənizçi ölüb

ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatları başlayandan bəri - fevralın sonundan Hörmüz boğazında və ona bitişik sularda azı 25 dənizçi ölüb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "Al Jazeera" BMT Baş katibinin Yaxın Şərq, Asiya və Sakit okean regionu üzrə köməkçisi Xaled Xiarini

15.11.2026 187
.

Qazaxıstanda yeni kəpənək növü aşkar edilib

Şərqi Qazaxıstandakı Arkalık dağlarında elmə əvvəllər məlum olmayan gecə kəpənəyi növü aşkar edilib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Şimali Qazaxıstan Universitetinə istinadən ölkənin mediası məlumat yayıb. Kəpənəyə tanınmış Qazaxıstan tarixçisi, akademik və tədqiqatçı Manaş Kozıbayevi

15.11.2026 205
.

Azad edilmiş ərazilərdə milyardlıq layihələrdə maliyyə yoxlaması aparılır

2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən 91 dövlət investisiya və infrastruktur layihəsi maliyyə ekspertizasına cəlb olunub. Maliyyə Nazirliyinə istinadən xəbər verir ki, hesabat dövründə 59 layihə üzrə maliyyə ekspertizası tamamlanıb, 32 layihə üzrə is

15.11.2026 211
.

Avropa lideri Ukraynanı NATO-ya dəvət etdi

"Ukrayna NATO-da mühüm rol oynayır və alyansda tamhüquqlu yerini tutmalıdır". xəbər verir ki, bunu Fransa Prezidenti Emmanuel Makron "X" sosial şəbəkəsindəki paylaşımında bildirib. O, həmçinin Parisin tərəfdaşları ilə birlikdə Ukrayna ərazisində ədalətli və davamlı sülhün təmin olunmasın

15.11.2026 201
.

Urmiya gölündə payız yağışlarından sonra cüzi artım qeydə alınıb

Urmiya gölü hövzəsinə yağan payız yağışlarından sonra gölün səth sahəsində artım müşahidə olunub. "Report" ISNA-ya isatinadən xəbər verir ki, gölün sahəsi 1971 km²-dən 1995 km²-ə yüksəlib. "Beləliklə, qısa müddət ərzində gölün səthi 24 km² genişlənib. Su səviyyəsi də 1270,59 metrdən 1270,6

15.11.2026 193
.

HƏMAS-ın "Rəfah" briqadasının komandiri öldürülüb

İsrail Müdafiə Ordusu və Şin Bet (ŞABAK) Qəzza zolağının cənubunda HƏMAS-ın hərbi qanadının "Rəfah" briqadasının komandiri Samir Mahmud Həsən Əbu Yunisi öldürüb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə İsrail Müdafiə Ordusu teleqram kanalında məlumat yayıb. Qeyd olunub ki, Əbu Yunis sentyabrı

15.11.2026 154
.