Dövlət təhsilə investisiya edir, amma məktəblərdə sui-istifadə halları qalır

Azərbaycanda dövlət hər il təhsilin infrastrukturunun yaxşılaşdırılmasına böyük vəsait ayırır. Məsələn, 2024-cü ilin büdcəsində təhsil sektoruna 4,4 milyard manat nəzərdə tutulub ki, bunun da təxminən 200 milyon manatı məktəblərin tikintisi, əsaslı və cari təmiri üçün ayrılıb. Son on ildə 400-dən artıq yeni məktəb istifadəyə verilib və yüzlərlə məktəb əsaslı təmir olunub. Prezidentin sərəncamları ilə regionlarda məktəb tikintisi və bərpası üçün yüz milyonlarla manat vəsait ayrılması dövlətin təhsilə qayğısının göstəricisidir.

Bəs məktəblərin ilk günündən şagirdlərdən "təmir pulu" adı ilə ödənişlər niyə tələb olunur?

BiG.AZ-a açıqlama verən təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib ki, dövlət ümumtəhsil müəssisələrinin saxlanması, təmiri və təsərrüfat xərclərini büdcə hesabına təmin edir. "Təhsil haqqında" Qanunun 29-cu maddəsi valideynlərdən məcburi pul yığılmasının qanuna zidd olduğunu açıq göstərir.
Lakin praktiki vəziyyət göstərir ki, bəzi məktəb rəhbərləri və valideyn komitələri siniflərin boya, işıqlandırma, pərdə və digər xırda təmir işləri üçün valideynlərdən pul yığmağa meyllidirlər. Bu yanaşma qanuni deyil və təhsil sisteminə ictimai etimadı zəiflədir.

Əsədov qeyd edib ki, Elm və Təhsil Nazirliyi bu məsələyə ciddi diqqət yetirir, monitorinq mexanizmlərini genişləndirir və valideynlərdən pul yığılmasının yolverilməz olduğunu açıq bildirir. Nazirliyin fəaliyyəti dövlətin təhsil siyasətində şəffaflıq və hesabatlılıq prinsiplərinin möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Ekspert vurğulayıb ki, bəzi hallarda büdcə vəsaiti məktəblərə vaxtında çatmır və regionlarda xırda cari işlər üçün vəsait ayrılmadığı üçün məktəb rəhbərləri qeyri-rəsmi yollar axtarır. Problemin kökündə nəzarət və planlaşdırma boşluqları dayanır. Əgər hər məktəbə illik əsasda operativ xərclər üçün fond ayrılarsa, valideynlərdən pul yığımı məsələsi gündəmdən çıxar.

Nəticə: Dövlətin təhsil infrastrukturuna yatırımları artdıqca, məktəblərdə şərait yaxşılaşacaq və valideynlərin üzərinə qoyulan qeyri-qanuni yük aradan qalxacaq. Nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi, məktəb rəhbərlərinin məsuliyyətinin artırılması və valideynlərin maarifləndirilməsi vacibdir. Nazirliyin prinsipial mövqeyi – valideynlərdən pul yığılmasına qarşı açıq mübarizə aparması – bu sahədə irəliləyiş üçün əsaslı addımdır.

Telegramda izləyin