Dünyada ağcaqanadsız tək ÖLKƏ
İslandiya dünyada ağcaqanadların olmadığı nadir ölkələrdən biri olaraq qalır. Alimlər bunu sərt və qeyri-sabit iqlimlə izah edirlər ki, bu da sürfələrin, eləcə də yumurtaların yaşamasını mümkünsüz edir. Lakin qlobal istiləşmə bu unikal xüsusiyyətə təhlükə yarada bilər.
Ağcaqanadlar planetin hər bir guşəsində yayın ayrılmaz hissəsidir. Lakin İslandiya bu qan soran həşəratların tamamilə olmaması ilə öyünə bilər. Norveç, Şotlandiya və hətta Qrenlandiya kimi qonşu ölkələr müxtəlif növ ağcaqanadlarla zəngin olsa da, İslandiya istisna olaraq qalır. Oxşar vəziyyət yalnız Antarktidada müşahidə olunur, lakin bu, ölkə deyil, qitədir.
Alimlər bu fenomenə bir neçə izah təklif edirlər. Əvvəlcə hipoteza irəli sürülmüşdü ki, ağcaqanadlar sadəcə yüzlərlə mil okeanla əhatə olunmuş təcrid olunmuş adaya çata bilməyiblər. Lakin bu fərziyyələr tənqidə davam gətirmir: həşəratlar çox vaxt təyyarələrlə daşınır. İslandiya Universitetindən limnoloq Gisli Mar Gislason hətta şəxsi olaraq Qrenlandiyadan uçuş zamanı təyyarə göyərtəsində ağcaqanad qeydə alıb. Deməli, məsələ onların adaya düşməsində deyil, daimi populyasiyalar formalaşdıra bilməməsindədir.
Səbəb uyğun su hövzələrinin çatışmazlığında da deyil: İslandiyada sürfələrin inkişafı üçün kifayət qədər göllər və bataqlıqlar var. Ən mümkün səbəb iqlimdir. Ağcaqanadın həyat dövrü dörd mərhələdən ibarətdir: yumurta, sürfə, pup və yetkin fərd, burada sürfələrə donmamış su lazımdır.
İslandiyada qışlar tez-tez donma və ərimə dövrləri ilə xarakterizə olunur: su hövzələri gah buzla örtülür, gah da açılır, bu da yumurtaları və sürfələri yetkin həşərata çevrilmədən məhv edir. Geotermal hovuzlar isə donmur, lakin çox yüksək temperatur və sürfələrin inkişafı üçün yararsız kimyəvi tərkibə malikdir.
Bununla belə, İslandiyanın unikal statusu qlobal istiləşmə səbəbindən təhlükə altına düşə bilər. Daha isti yaz və payız fəsilləri daha uzun sabit, donmayan su dövrləri yarada bilər ki, bu da ağcaqanadların adada məskunlaşmasına imkan verər. Oxşar vəziyyət artıq Havay adalarında baş vermişdi: arxipelaqda 1826-cı ilə qədər ağcaqanad yox idi, lakin onlar təsadüfən gəmilərlə gətirildikdən sonra sürətlə çoxaldılar.
Eyni zamanda, Aedes cinsindən olan ağcaqanadların daşıdığı dengue və ya çikungunya kimi təhlükəli xəstəliklərin yayılma riski aşağı olaraq qalır. Bu növlərin yaşaması üçün tropik və ya subtropik iqlim lazımdır. Modelləşdirmələr göstərir ki, hətta 2080-ci ilə qədər də Şimali Avropa əsasən dengue virusunun ötürülməsi üçün yararsız olaraq qalacaq.
Hələlik İslandiya özünü ağcaqanadsız ölkə kimi qoruyub saxlayır, lakin iqlim dəyişiklikləri bu unikal xüsusiyyəti dəyişə bilər. /lent.az
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 956 Tarix: 07 sentyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşLətafət 14 yaşlı qızından danışdı: "Atası ilə görüşmək istəmir" - VİDEO
ARB TV-nin "YouTube" layihəsi olan "Özümüz danışaq" verilişinin növbəti qonağı aparıcı Lətafət Ələkbərova olub. Tanınmış aparıcı tək övlad böyütməyin çətin olduğunu deyib:. "Qızım artıq məni başa düşür. Çox yaxşı dost olmuşuq. Musiqini çox sevir. Vokal dərsi alır. Qızımın 1
18.09.2021 3133 Qondarma rejimin "bayrağ"ını silən polis kimdir? - FOTO/VİDEO
Xəbər verdiyimiz kimi, Gorus-Qafan yolunun Şurnux kəndi ərazisindən keçən zolağa nəzarət edən Azərbaycan polisi burada hərəkət edən avtomobilin üzərindəki qondarma "respublika"nın qondarma "bayrağı"nı elə yerindəcə süngü ilə qazıyıb. Sosial şəbəkələrdə yayılan məlumata görə, həmi
18.09.2021 4608 "Bəyimizi vağzalı sədaları altında yola salırıq" - Pərvindən Maqsudun həbsinə reaksiya
Tanınmış aktrisa Pərvin Abıyeva bu gün Ukrayanda həbs olunub, Azərbaycana gətirilən Maqsud Mahmudovla bağlı paylaşım edib. -a istinadən xəbər verir ki, tanınmış aktrisa Maqsudun həbsini "İlahi ədalət" adlandırıb: . "İlahi Ədalət və dövlətimizin ədaləti! Bu qədər insanın haqqına girməyi
18.09.2021 11870 "Məni bağışla, gözəl anam" - anasına və dostlarına məktub yazıb intihar etdi
Şırnakın Uludere mahalının Andaç kəndində anasına və dostlarına iki vida mesajı göndərdikdən sonra 20 yaşlı bir gənc 35 metr yüksəklikdəki uçurumdan tullanaraq intihar edib. Anasına göndərdiyi mesajda gəncin "Məni bağışla, gözəl anam. Qardaşlarıma və dostlarıma vaxt ayırmadan köçüb getdim"
18.09.2021 3137 Kosmosa tarixi uçuşdan ilk görüntülər - FOTOLAR
Xəbər verdiyimiz kimi, hamısı mülki şəxslərdən ibarət olan dörd nəfəri daşıyan kosmik gəmi kosmosa göndərilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "SpaceX" kosmos turistlərinin ilk görüntülərini yayımlayıb. Həmin görüntüləri təqdim edirik:
18.09.2021 888 Şimşək çaxıb, leysan yağıb
Ölkə ərazisində hökm sürən faktiki hava açıqlanıb. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, saat 21.00-a olan məlumata əsasən Şəki, Daşkəsən, Gədəbəy, Göy-göl, Quba, Ləzə, Qusar, Oğuz, Kişçay (Şəki), Balakən, Sarıbaş(Qax), Sahdağ, Zaqatala
17.09.2021 1179 Hulusi Akar: "Azərbaycanla hərbi təlimlər fasiləsiz olaraq davam edir"
Türkiyə milli müdafiə naziri Hulusi Akar Qazilər Günü münasibətilə təşkil edilən mərasimdə Azərbaycana dəstək çıxışı edib. Bu barədə məlumat Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyinin rəsmi saytında yerləşdirilib. Qəhrəman Türkiyə ordusunun sivilizasiyanın və tarixin yüklədiyi məsuliyyət hissi ilə dost və qarda
18.09.2021 233 Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların SAYI AÇIQLANDI: 29 nəfər ÖLDÜ - FOTO
Son sutkada Azərbaycan Respublikasında koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 2 042 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 3 224 nəfər müalicə olunaraq sağalıb. Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan verilən məlumata görə, COVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 29 nəfər vəfat edib. İndiyədə
18.09.2021 2874 Şairdən Üzeyir Hacıbəyliyə qəribə təbrik: "Bunu sənə bağışlamaq olmur..."
"Xöşbəxt adamsan ki, Azərbaycan musiqisinin bu gününü görmədin". Qaynarinfo xəbər verir ki, bunu nəğməkar şair, Əməkdar İncəsənət Xadimi Baba Vəziroğlu dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylini ad günü ilə əlaqədar təbrikdə yazıb. Şair bildirib ki, Üzeyir bəyin vaxtsız ölümü ilə Azərbaycan musiqis
18.09.2021 3544