Vaşinqtonda tarixi görüş: Tramp Əliyev və Paşinyanla sülh danışıqları aparacaq

ABŞ Prezidenti Donald Tramp 8 avqustda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanla görüşəcək. Bu barədə "The Washington Post" nəşri iki yüksək vəzifəli Ağ Ev rəsmisinə istinadən məlumat yayıb.

Bildirilir ki, görüşün əsas məqsədi Ermənistan–Azərbaycan münaqişəsinə son qoymaq və sülh sazişinə nail olmaqdır. Prezident Trampın hər iki liderlə ayrıca görüş keçirməsi də planlaşdırılır. Rəsmilərdən birinin sözlərinə görə, cümə günü keçiriləcək görüşdə sülh razılaşmasının elan olunması da mümkündür.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən politoloq Turan Rzayev görüşün formatını müsbət qiymətləndirib. Onun fikrincə, Trampın liderlərlə ayrı-ayrılıqda görüşməsi Vaşinqtonun məsələni həm həssas, həm də tərəfsiz şəkildə dəyərləndirdiyini göstərir.

"Əslində, iki ölkə arasında sülh sazişinin mətni artıq hazırdır və onun imzalanmasının qarşısında ciddi bir maneə yoxdur", – deyə politoloq bildirib.

Bununla belə, Rzayev qeyd edib ki, Azərbaycanı narahat edən məsələlər hələ də qalır. Xüsusilə Ermənistan Konstitusiyası və Müstəqillik Bəyannaməsində yer alan ərazi iddialarını əks etdirən müddəalar, həmçinin Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı açıq suallar rəsmi Bakının ehtiyatlı mövqe sərgiləməsinə səbəb olur.

"Ermənistanın da daxili çətinlikləri mövcuddur. Bakının sülh müqaviləsinə dair əlavə şərtləri Paşinyanı daxili auditoriya və müxalifət qarşısında çətin vəziyyətə salır", – deyə ekspert qeyd edib.

Buna baxmayaraq, tərəflərin ötən ay Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində apardığı danışıqların müsbət atmosferdə keçməsi Vaşinqton görüşünə olan ümidləri artırır.

Turan Rzayev əlavə edib ki, Tramp Ermənistan–Azərbaycan münaqişəsini həlli mümkün olan beynəlxalq məsələlərdən biri kimi görür. Çünki Azərbaycan artıq münaqişənin ən mürəkkəb mərhələsi olan Qarabağ məsələsini həll edib. Bakı həm də sərhəddəki təxribatlara təmkinli yanaşaraq sülhə sadiqliyini göstərir ki, bu da ABŞ üçün müsbət mesajdır.

Ekspert ABŞ-ın maraqlarına da toxunub:
"Vaşinqton Ermənistanın, xüsusilə Paşinyanın Qərbə inteqrasiya meyillərindən xəbərdardır. Həmçinin regionun enerji potensialı, Azərbaycanın isə Qərbə enerji nəqlini artırmaq səyləri ABŞ-ı məmnun edir. Təbii ki, bir də Trampın Nobel Sülh Mükafatı almaq istəyi məsələsi var."

Politoloq hesab edir ki, Vaşinqton görüşündə tam sülh sazişi imzalanmasa belə, tərəflər sazişin imzalanma vaxtı və yeri barədə razılığa gələ bilər.

Bununla yanaşı, digər beynəlxalq güclərin, xüsusilə də Rusiyanın rolu da diqqət çəkir. Rzayevin sözlərinə görə, ABŞ Prezidentinin xüsusi elçisi Stiven Uitkoffun Rusiyaya səfəri təsadüfi deyil və bu səfərin məqsədlərindən biri də Ermənistan–Azərbaycan danışıqları ilə bağlı olub.

"Vaşinqton düşünür ki, İrəvan və Bakı ortaq məxrəcə gələ bilər, lakin Kremlin bu prosesə mane ola biləcəyindən ehtiyat edilir. Ermənistanda hələ də Rusiyanın hərbi və siyasi təsiri qalır. ABŞ bu səbəbdən Rusiya ilə ortaq məxrəcə gəlməyə çalışır. Bunun mümkün olub-olmayacağını zaman göstərəcək. Amma bir şey aydındır – Vaşinqtonda tarixi görüş baş tutacaq və əgər hər şey plana uyğun getsə, həm Bakı, həm İrəvan, həm də Vaşinqton istədiyinə nail olacaq."

Telegramda izləyin