Bir əsrlik sirr açıldı: 1918-ci ilin "ispan qripi" virusu haqqında nə tapıldı?
Alimlər XX əsrin ən ölümcül pandemiyasına səbəb olmuş 1918-ci il qrip virusunun genetik sirrini nəhayət ki, aça biliblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, İsveçrənin Bazel və Sürix universitetlərindən olan tədqiqatçılar bu tarixi virusun genomunu deşifrə edərək onun insanlara necə uyğunlaşdığını və yayılma mexanizmini izah edən mühüm kəşf ediblər.
20-100 milyon insanın həyatına son qoyub
1918–1920-ci illərdə baş verən və "ispan qripi" kimi tanınan pandemiya dünyada 20 milyondan 100 milyonadək insanın ölümünə səbəb olub. Lakin bu virusun necə dəyişdiyi və insanlara necə uyğunlaşdığı illər boyu qaranlıq qalıb.
"The Daily Galaxy" nəşrinin yazdığına görə, paleogenetik Verena Şünemannın rəhbərlik etdiyi araşdırma bu sahədə dönüş nöqtəsi hesab olunur. Tədqiqatçılar virusun RNT-sini Sürix Universitetinin Təkamül Təbabəti İnstitutunda qorunub saxlanılan, formallinlə mühafizə olunmuş toxumadan çıxarıblar. Məlum olub ki, virus pandemiyanın əvvəllərindən etibarən insan orqanizminə uyğunlaşmaq üçün mühüm genetik dəyişikliklərə sahib imiş.
Üç əsas mutasiya aşkarlandı
Araşdırma zamanı 1918-ci ilə aid İsveçrə ştamında üç əsas mutasiya müəyyən olunub. Verena Şünemann bildirib:
"Bu, 1918–1920-ci illərdə İsveçrədə yayılmış pandemiya virusunun genetik koduna ilk dəfə tam çıxış əldə etdiyimiz haldır. Bu da Avropada pandemiyanın ilk mərhələsində virusun necə adaptasiya olunduğunu anlamağa imkan verir".
Bu mutasiyalardan ikisi insanın immun sisteminin vacib antivirus mexanizminə qarşı virusun daha davamlı olmasını təmin edib. Normalda bu mexanizm heyvandan insana keçən virusları əngəlləyir. Üçüncü mutasiya isə virusun membranında yerləşən bir zülalı dəyişərək onun insan hüceyrələrindəki reseptorlara daha möhkəm bağlanmasına səbəb olub.
Qədim RNT-nin araşdırılmasında inqilabi metod
Qrip virusları sabit DNT deyil, parçalanmağa daha meyilli olan RNT ilə məlumat daşıyır. Bu səbəbdən qədim qrip viruslarının RNT-sini uzun illər boyunca öyrənmək çox çətin olub. Sürix Universitetindən tədqiqatın əsas müəllifi Kristian Urban deyib:
"Qədim RNT yalnız çox xüsusi şəraitdə uzun müddət qorunub qala bilir. Bu səbəbdən biz, konservləşdirilmiş toxumalardan qədim RNT fraqmentlərini mümkün qədər effektiv şəkildə çıxarmağa imkan verən yeni metod hazırladıq".
Bu inqilabi texnologiya sayəsində alimlər təkcə "ispan qripi" deyil, gələcəkdə başqa tarixi virusları da daha dəqiq öyrənmək imkanı əldə edəcəklər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 1014 Tarix: 01 avqust 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşSüni intellekt kiberdələduzlarla mübarizədə nə qədər uğurludur?
"Bir çox insanı maraqlandıran suallardan biri də budur: "Kiberdələduzları avtomatik aşkarlayan proqram varmı?" Bu sualın cavabı qismən bəlidir. Belə texnologiyalar mövcuddur və artıq geniş şəkildə istifadə olunur. Banklar, mobil operatorlar və kibertəhlükəsizlik mərkəzləri süni intellek
12:19 153 Ev almaq niyə hər keçən il çətinləşir?
"Daşınmaz əmlak bazarında qiymət artımına təsir edən bir sıra əsas amillər mövcuddur. İlk növbədə, tələb təklifi ciddi şəkildə üstələyir. Alıcıların sayı artsa da, satışa çıxarılan mənzillərin, torpaq sahələrinin və qeyri-yaşayış obyektlərinin həcmi bu tələbi tam qarşılaya bilmir. Eyni zamanda
14:17 185 "Dünyanın ən zəngin pişiyi" mirasını ala bilmədi
Moda dünyasının ikonası Karl Lagerfeldin 2019-cu ildə vəfatından sonra 1,7 milyon avroluq mirasla "dünyanın ən zəngin pişiyi" kimi tanınan Choupettein əslində bu mirasdan bir qəpik belə ala bilmədiyi məlum olub. Lagerfeldin vəsiyyətinin yerinə yetirilməsi üçün bahalı vəkillər tutduğunu bildirə
19:45 1 Ebolanın cənginə aldığı şəhərə BASQIN: 30 dinc sakin öldürüldü
Konqoda Ebola virusunun yayıldığı əsas bölgələrdən biri olan Beni şəhəri ətrafında silahlıların hücumları nəticəsində 30-dan çox insan ölüb. xəbər verir ki, bu barədə "The Guardian" qəzeti məlumat yayıb. Məlumata görə, çərşənbə günü səhər tezdən Beni ətrafındakı üç kəndə edilən basqınlar zaman
18:30 69 Referendum keçiriləcək? - AÇIQLAMA
"Referendumun keçiriləcəyi, parlament üzvlərinin sayının artırılması ilə bağlı gedən müzakirələr barəsində nə eşitmişəm, nə də məlumatım var". Bu sözləri -a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Aydın Mirzəzadə ilin sonuna kimi referendumun keçiriləcəyi, deputat sayının artırılacağı ilə bağl
21:45 1 Velosiped sürməyin ürək üçün gözlənilməz faydaları açıqlandı
Kardioloqlar hesab edir ki, hər gün 15-20 dəqiqə velosiped sürmək ürəyi qorumağa və infarkt riskini azaltmağa kömək edir. xəbər verir ki, müntəzəm qısa məşqlər nadir hallarda edilən uzunmüddətli velosiped yürüşlərindən daha faydalıdır. Mütəxəssislər qeyd edir ki, qaçışla müqayisədə velosiped sürmək oynaqlar
22:30 1 "Rusiya meylli və revanşist qüvvələrin tam şəkildə hakimiyyətə gəlməsi hazırkı mərhələdə daha aşağı ehtimal kimi görünür" - BƏHRUZ QULİYEV
"Ermənistanda keçiriləcək seçkilər təkcə bu ölkənin daxili siyasi gələcəyini deyil, həm də bütövlükdə Cənubi Qafqazın təhlükəsizlik və əməkdaşlıq gündəliyini müəyyənləşdirəcək mühüm siyasi hadisədir. Hazırkı siyasi mənzərə və müxtəlif sorğular göstərir ki, Ermənistanda hakimiyyət uğrunda əsas mübariz
11:44 184 Pişiklər kişilər və qadınlarla fərqli "danışır" - ARAŞDIRMA
Alimlər müəyyən ediblər ki, ev pişikləri kişilərlə ünsiyyət zamanı qadınlarla müqayisədə daha çox miyoldayır və səs siqnallarından daha fəal istifadə edir. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, alimlərinin apardığı araşdırmanın nəticələrinə görə, pişiklər məhz kişilərlə qarşılıqlı əlaqə zamanı dah
19:15 1 Tarixdə ilk trilyonçu ola bilər
"SpaceX" tarixdə ən böyük ilkin kütləvi səhm təklifi (IPO) üçün hazırlıqlara başlayıb. Şirkətin planlaşdırdığı 75 milyard dollarlıq IPO uğurla baş tutarsa, "SpaceX"in dəyəri 1,7 trilyon dolları keçə və təsisçisi İlon Maskın sərvəti 1 trilyon dollar həddini aşa bilər. "Qafqazinfo"
23:15 1 
