Bir əsrlik sirr açıldı: 1918-ci ilin "ispan qripi" virusu haqqında nə tapıldı?
Alimlər XX əsrin ən ölümcül pandemiyasına səbəb olmuş 1918-ci il qrip virusunun genetik sirrini nəhayət ki, aça biliblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, İsveçrənin Bazel və Sürix universitetlərindən olan tədqiqatçılar bu tarixi virusun genomunu deşifrə edərək onun insanlara necə uyğunlaşdığını və yayılma mexanizmini izah edən mühüm kəşf ediblər.
20-100 milyon insanın həyatına son qoyub
1918–1920-ci illərdə baş verən və "ispan qripi" kimi tanınan pandemiya dünyada 20 milyondan 100 milyonadək insanın ölümünə səbəb olub. Lakin bu virusun necə dəyişdiyi və insanlara necə uyğunlaşdığı illər boyu qaranlıq qalıb.
"The Daily Galaxy" nəşrinin yazdığına görə, paleogenetik Verena Şünemannın rəhbərlik etdiyi araşdırma bu sahədə dönüş nöqtəsi hesab olunur. Tədqiqatçılar virusun RNT-sini Sürix Universitetinin Təkamül Təbabəti İnstitutunda qorunub saxlanılan, formallinlə mühafizə olunmuş toxumadan çıxarıblar. Məlum olub ki, virus pandemiyanın əvvəllərindən etibarən insan orqanizminə uyğunlaşmaq üçün mühüm genetik dəyişikliklərə sahib imiş.
Üç əsas mutasiya aşkarlandı
Araşdırma zamanı 1918-ci ilə aid İsveçrə ştamında üç əsas mutasiya müəyyən olunub. Verena Şünemann bildirib:
"Bu, 1918–1920-ci illərdə İsveçrədə yayılmış pandemiya virusunun genetik koduna ilk dəfə tam çıxış əldə etdiyimiz haldır. Bu da Avropada pandemiyanın ilk mərhələsində virusun necə adaptasiya olunduğunu anlamağa imkan verir".
Bu mutasiyalardan ikisi insanın immun sisteminin vacib antivirus mexanizminə qarşı virusun daha davamlı olmasını təmin edib. Normalda bu mexanizm heyvandan insana keçən virusları əngəlləyir. Üçüncü mutasiya isə virusun membranında yerləşən bir zülalı dəyişərək onun insan hüceyrələrindəki reseptorlara daha möhkəm bağlanmasına səbəb olub.
Qədim RNT-nin araşdırılmasında inqilabi metod
Qrip virusları sabit DNT deyil, parçalanmağa daha meyilli olan RNT ilə məlumat daşıyır. Bu səbəbdən qədim qrip viruslarının RNT-sini uzun illər boyunca öyrənmək çox çətin olub. Sürix Universitetindən tədqiqatın əsas müəllifi Kristian Urban deyib:
"Qədim RNT yalnız çox xüsusi şəraitdə uzun müddət qorunub qala bilir. Bu səbəbdən biz, konservləşdirilmiş toxumalardan qədim RNT fraqmentlərini mümkün qədər effektiv şəkildə çıxarmağa imkan verən yeni metod hazırladıq".
Bu inqilabi texnologiya sayəsində alimlər təkcə "ispan qripi" deyil, gələcəkdə başqa tarixi virusları da daha dəqiq öyrənmək imkanı əldə edəcəklər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 958 Tarix: 01 avqust 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Naxçıvanda bu yüksək vəzifə ləğv edildi
Naxçıvan Muxtar Respublikasında (MR) səhiyyə nazirinin birinci müavini vəzifəsi ləğv edilib. BİG.AZ Report-a istinadən xəbər verir ki, bununla bağlı Naxçıvan Ali Məclisi sədrinin birinci müavini Bəxtiyar Məmmədov müvafiq fərman imzalayıb. Bundan sonra səhiyyə nazirinin iki müavini olacaq. Qeyd edək ki
21:03 0 Yeni metro stansiya bu tarixdən AÇILIR - Sakinlərə ŞAD XƏBƏR
Tbilisi prospekti, Tibb Universiteti, Rusiya səfirliyi və Semaşko xəstəxanası kimi tanınan 1 saylı Kliniki Tibbi Mərkəzin yaxınlığında yeni metrostansiya tikilib. Artıq stansiyada son tamamlanma işləri aparılır. Sakinlərin sözlərinə görə, illərdir təmiri gedən stansiyanın təhvil verilməsi onların hərəkətin
21:00 9 "Salt Hotel"də oğurluq: Bir müştəri digərinin telefonunu və pulunu aparıb
Bakının Biləcəri qəsəbəsində fəaliyyət göstərən "Salt Hotel"də oğurluq hadisəsi baş verib. Qaynarinfo-nun əldə etdiyi məlumata görə, otelin müştərilərindən biri digərinə məxsus "iPhone 15 Pro" markalı mobil telefonunu və 200 manat pulunu oğurlayıb. Hüquq-mühafizə orqanlarına şikayətdə
15:02 235 Bu ölkə nəhəng bir buzlağa çevrilə bilər - Şimali Avropada həyəcan siqnalı
Qlobal istiləşmənin qarşıdakı əsr ərzində şimala istilik daşıyan həyati əhəmiyyətli okean axınını zəiflədə biləcəyi ehtimal olunur. Bu qırılmadan sonra dünyanın böyük hissəsi isinməni davam etdirərkən, Şimali Avropada nəzərəçarpacaq soyuma baş verə biləcəyi, İslandiyanın isə dərin soyuq dalğasının mərkəzind
22:45 1 Qaradağda yaşayış binasında yanğın - Təxliyə olunanlar var+Video
Fövqəladə Hallar Nazirliyinin "112" qaynar telefon xəttinə paytaxtın Qaradağ rayonu, Lökbatan qəsəbəsində yerləşən yaşayış binasında yanğın baş verməsi barədə məlumat daxil olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, məlumatla əlaqədar dərhal əraziyə FHN-in Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətini
20:57 25 İDDİA: Bilal Ərdoğan AKP-nin sədri olacaq
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın oğlu Bilal Ərdoğan hazırda iqtidarda olan Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) sədri olacaq. Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, bu barədə "BirGün" qəzeti məlumat yayıb. Nəşr qeyd edir ki, Ərdoğan müttəfiqi olan Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının (MHP) sədr
21:45 3 Bir ay heç kimlə görüşməyəcək - Qadağa qoydu
Əməkdar artist Könül Kərimova hazırlaşdığı solo konsertindən danışıb. Axşam.az xəbər verir ki, müğənni "Günə bax" proqramında bunun üçün həyat tərzini dəyişdiyini deyib. O bildirib ki, prodüser Asif Kərimli ona qadağalar qoyub:. "Rahatam, çox yaxşıyam. Yanımda yaxşı insanlar var. Biliri
15:07 310 Əmanətin sığortalanması: Qazanc və təhlükəsizlik arasında seçim - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA
Son illər bank sektorunda əmanətlərin sığortalanması mexanizmi daha da aktuallaşıb. Buna baxmayaraq, bəzi vətəndaşlar əlavə ödəniş etməmək və ya daha yüksək faiz əldə etmək məqsədilə əmanətlərini sığortasız şəkildə yerləşdirməyə üstünlük verirlər. İlk baxışda bu seçim daha sərfəli görünsə də, mümkü
12:23 360 Bakıda zəncirvari qəza - Avtobuslar bir-birinə çırpıldı+Video
Bu gün paytaxtın Yasamal rayonu ərazisində marşrut avtobuslarının iştirakı ilə yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Müzəffər Həsənov küçəsində - metronun "20 Yanvar" stansiyasının qarşısında 3 avtobus toqquşub. Belə ki, "Bakubus"a məxsus olan 1
21:13 0 
