Yaponiya niyə dünyanın zirvəsindədir? - 100 yaşdan yuxarı insan sayının ən çox olan ölkələr

Yaponiya niyə dünyanın zirvəsindədir? - 100 yaşdan yuxarı insan sayının ən çox olan ölkələrDünya üzrə 100 yaş və üzəri təxminən 630 min nəfər yaşayır və bu əsrlik insanların böyük əksəriyyəti cəmi 10 ölkədə toplanıb. Yaponiya isə bütün siyahıların başında gəlir. Bəs bu qeyri-adi uzunömürlülüyü təmin edən nədir?

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu il 100 yaşına çatan insanlar, həqiqətən də olduqca qeyri-adi bir əsrə şahidlik ediblər. 1925-ci ildə - iki dünya müharibəsi arasında doğulan bu nəsil penisilindən "TikTok"a qədər uzanan dramatik dəyişiklikləri təcrübədən keçirib.

Lakin bu yaş həddini aşan insanların sayı olduqca məhduddur. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının son məlumatlarına əsasən, dünya üzrə 100 yaş və üzərində təxminən 630 min nəfər yaşayır və onların böyük hissəsi cəmi 10 ölkədə cəmləşib.

Bu ölkələr Asiya, Avropa və Şimali Amerikanı əhatə edir. Ölçüləri, iqtisadi səviyyələri, səhiyyə sistemləri və sosial strukturları baxımından isə bir-birindən xeyli fərqlənirlər. Hər beş asırlıq şəxsdən biri - təxminən 123 min nəfər - dünyanın ən yüksək ömür uzunluğu göstəricilərindən birinə sahib olan Yaponiyada yaşayır.

Yaponiya qadınlarında orta ömür uzunluğu 88, kişilərdə isə 82 ildir. Siyahıda Yaponiyadan sonra təxminən 74 min asırlıq insanla Amerika Birləşmiş Ştatları gəlir. Daha sonra Çin (təxminən 49 min nəfər) və Hindistan (38 min nəfər) sıralanır.

Yaponiya, hər 100 min nəfərə düşən 100-dən çox asırlıq şəxs ilə fərqlənir, lakin bu göstəriciyə görə 133 nəfərlə Honq Konqun bir qədər gerisində qərarlaşır. Niderlandın Fənlərarası Demoqrafiya İnstitutunda sağlamlıq, qocalma və uzunömürlülük sahəsində tədqiqatlara rəhbərlik edən professor Solveiq Kanningem "Euronews Health"ə verdiyi açıqlamada "Yaponiya bütün siyahıların başında yer alır", deyə bildirib.
Yaponiya niyə dünyanın zirvəsindədir? - 100 yaşdan yuxarı insan sayının ən çox olan ölkələrQeyri-adi uzunömürlülük, uzun müddətdir həm alimləri heyrətləndirir, həm də ictimaiyyəti valeh edərək saysız-hesabsız kitabların, televiziya proqramlarının, manşetlərin və özünə yardım bələdçilərinin yaranmasına səbəb olub.

Bu fenomeni izah edən populyar nəzəriyyələrdən biri "mavi zonalar" anlayışıdır. Bu zonalar – insanların sağlam qidalanma, aktiv həyat tərzi, güclü sosial əlaqələr və genetik amillərin kombinasiyası səbəbilə diqqətəlayiq şəkildə uzun yaşadığı coğrafi bölgələrdir. Lakin tədqiqatçılar bu "mavi zonaların" reallığı ilə bağlı da suallar qaldırır – onların sadəcə statistik xətalar və ya qeyri-dəqiq məlumatlarla bağlı olması ehtimalını da istisna etmirlər.

Ötən il aparılan bir araşdırma, bəzi ölkələrdə bu qədər çox asırlıq insanın olmasının iki əsas səbəbi olduğunu üzə çıxarmışdı: doğum sənədlərindəki inzibati səhvlər və pensiya və sosial təminat sistemlərindəki saxtakarlıqlar.

Kanningem qeyd edir ki, ehtimal ki, müəyyən "məlumat sapmaları" mövcuddur, lakin bu hallar daha geniş mənzərəni tam şəkildə əks etdirmir. Xüsusilə, ən çox asırlıq insana malik ölkələr ümumilikdə daha yüksək ömür uzunluğu göstəricilərinə malik olur.

"O ərazilərdə insanların ümumiyyətlə daha uzun yaşaması normaldırsa, onların müəyyən qisminin 100 yaşını keçməsi təəccüblü deyil", deyə Kanningem əlavə edir.

Daha aşağı həyat gözləntisinə malik ölkələrdə belə, təəccüblü sayda asırlıq insan yaşaya bilər. Kanningem bildirir ki, həyatın erkən dövrlərində ölüm nisbətinin yüksək olduğu yerlərdə, sağ qalan insanlar çox güclü olur.

O əlavə edir: "Sanki hansısa sehrli bir qarışıq varmış kimi görünmür".

Hazırda qeyri-adi uzunömürlülük məsələsində suallar cavablardan çoxdur, lakin demoqraflar və sağlamlıq mütəxəssisləri yaxşı yaşlanmağın əsaslarını sadə şəkildə ifadə edir: müntəzəm fiziki aktivlik, sağlam qidalanma, tibbi yardıma çıxış, kifayət qədər yuxu, alkoqol və tütündən uzaq durmaq və stresin idarə olunması.

"Balıq yağı, şokolad və bir qədəh şərabın faydaları ilə bağlı fərdi olaraq nə qədər inandığım isə başqa məsələdir", deyə Kanninghem zarafatla sözlərini tamamlayıb.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 798   Tarix: 03 iyul 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Köçəryan Moskvaya gedə bilməyəcək - QADAĞAN EDİLDİ

Məhkəmə Ermənistanın keçmiş prezidenti, "Hayastan" blokunun rəhbəri Robert Köçəryanı ölkədən çıxmasını qadağan edib. APA-nın məlumatına görə, bu barədə "Hayastan" blokunun mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, təxminən bir həftə əvvəl Rusiyanın hakim "Vahid Rusiya"

17.09.2021 999
.

Təhsil Nazirliyindən tələbələrə ŞAD XƏBƏR

Oktyabrın əvvəlindən təhsil tələbə kreditlərinin verilməsinə başlayacağıq. XəzərXəbər xəbər verir ki, bunu Təhsil Nazirliyinin Elm, ali və orta ixtisas təhsili şöbəsinin müdiri Nicat Məmmədli Trend-in sualını cavablandırarkən deyib. N.Məmmədli bildirib ki, kreditin verilməsi qaydası da müyyənləşdirilib:

18.09.2021 2497
.

Qondarma rejimin "bayrağ"ını silən polis kimdir? - FOTO/VİDEO

Xəbər verdiyimiz kimi, Gorus-Qafan yolunun Şurnux kəndi ərazisindən keçən zolağa nəzarət edən Azərbaycan polisi burada hərəkət edən avtomobilin üzərindəki qondarma "respublika"nın qondarma "bayrağı"nı elə yerindəcə süngü ilə qazıyıb. Sosial şəbəkələrdə yayılan məlumata görə, həmi

18.09.2021 4608
.

İsveçdə Azərbaycan vətəndaşı itkin düşüb

İsveçin Arvika şəhərində azərbaycanlı itkin düşüb. "Report"un Avropa bürosunun məlumatına görə, Azərbaycan vətəndaşı, 39 yaşlı İltimas Mirzəyevdən sentyabrın 15-dən etibarən xəbər almaq mümkün olmayıb. O, evdən çıxdıqdan bir qədər sonra əlaqə kəsilib. Hazırda polis azərbaycanlının axtarışın

18.09.2021 443
.

MN: "Minaatan bölmələri hədəflərə döyüş atışları yerinə yetirir" - VİDEO

2021-ci ilin döyüş hazırlığı planına uyğun olaraq Azərbaycan Ordusunun minaatan bölmələri ilə keçirilən intensiv döyüş hazırlığı məşğələləri davam edir. Müdafiə Nazirliyindən BİG.AZ-a verilən məlumata görə, məşğələlərdə batareyanın atəş mövqeyini tutması və komanda müşahidə məntəqəsinin açılması tapşırıqlar

18.09.2021 245
.

Maqsud Mahmudov Ukraynada tutularaq Azərbaycana gətirildi - RƏSMİ

2020-ci ilin yanvar ayının 10-dan Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 (dələduzluq külli miqdarda ziyan vurmaqla törədildikdə) maddəsi ilə Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən beynəlxalq axtarışa verilmiş Mahmudov Maqsud Soltan oğlu bu il iyul ayında Ukrayna Respublikası ərazisində tutulub. Bu barədə Baş Prokurorlu

18.09.2021 2678
.

Soğan şirəsinin unikal müalicəvi xüsusiyyətləri - Damarları təmizləyir, xərçəngdən qoruyur

Soğan şirəsi qədim zamanlardan xalq təbabətində bir çox xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunur. Soğanı və soğan şirəsini "təbii antibiotik" adlandırırlar. Qədimdə irinli yaralar və müxtəlif bakterial infeksiyaların müalicəsində soğan şirəsi çox geniş istifadə olunurdu. Bu haqda məlumatla

17.09.2021 1447
.

"Məni bağışla, gözəl anam" - anasına və dostlarına məktub yazıb intihar etdi

Şırnakın Uludere mahalının Andaç kəndində anasına və dostlarına iki vida mesajı göndərdikdən sonra 20 yaşlı bir gənc 35 metr yüksəklikdəki uçurumdan tullanaraq intihar edib. Anasına göndərdiyi mesajda gəncin "Məni bağışla, gözəl anam. Qardaşlarıma və dostlarıma vaxt ayırmadan köçüb getdim"

18.09.2021 3137
.

"Pişikdən qorxubsa, "bismillah" desin" deyən tibb işçisi cəzalandırıldı - RƏSMİ

Sosial şəbəkələrdə səs yazısında vətəndaş pişikdən qorxduğu üçün ürəyi tutan qayınanasına təcili yardım əməkdaşının laqeyd yanaşdığı və ona "bismillah" deyərək yatmasını məsləhət görən şəxs cəzalandırılıb. " "a istinadən xəbər verir ki, Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyində

17.09.2021 2788
.