Alimlər köhnə telefonlardan qızıl çıxarmağın yolunu tapdı

Alimlər köhnə telefonlardan qızıl çıxarmağın yolunu tapdıAlimlər köhnə mobil telefonlar və noutbuklardan qızıl çıxarmağın yeni və təhlükəsiz üsulunu kəşf ediblər. Bu texnologiya həm elektron tullantılardan, həm də yeraltı mədənlərdən qızıl əldə etməyi daha ekoloji və effektiv edə bilər.

BAKU.WS xəbər verir ki, 2022-ci ildə dünya üzrə 62 milyon ton elektron tullantı yaranıb. Bu isə 1,5 milyon zibil maşınını dolduracaq qədər çoxdur. Bu tullantılar arasında köhnə telefonlar və kompüterlər kimi qızıl kimi qiymətli metallar ehtiva edən cihazlar da var. Amma bu tullantıların yalnız dörddə biri düzgün şəkildə təkrar emal edilir.

Qızıl texnologiya, kimya və kosmik sənaye üçün əvəzolunmaz metaldır. Amma qızılın mədənlərdən çıxarılması zamanı siyanür və civə kimi zəhərli maddələrdən istifadə olunur ki, bu da təbiətə və insanlara zərər verir.

Alimlər yeni üsulda siyanür və civənin yerinə, suyun təmizlənməsində istifadə olunan xüsusi bir kimyəvi maddədən – trikloroizosiyanürik turşudan istifadə ediblər. Bu maddə duzlu su ilə aktivləşərək qızılı suda həll olan hala salır.

Daha sonra alimlər qızılı sudan ayırmaq üçün kükürd əsaslı xüsusi bir polimer hazırlayıblar. Bu polimer yalnız qızılı hədəf alır və onu digər metallar arasında seçərək ayıra bilir. Maraqlıdır ki, bu polimer neft sənayesindən qalan tullantı kükürddən hazırlanır.

Metod həm mədən daşlarından, həm də kompüterlərin köhnə hissələrindən qızıl çıxarılmasında uğurla sınaqdan keçirilib. Həm kimyəvi maddənin, həm də polimerin təkrar istifadəyə yararlı olması bu üsulu ekoloji baxımdan da uyğun edir. İşıqla aktivləşən xüsusi proses sayəsində polimer istifadə olunduqdan sonra əvvəlki halına qayıdaraq yenidən istifadə oluna bilir.

Alimlər bu yeni metodu kiçik qızıl mədənlərində tətbiq etməyi planlaşdırırlar. Məqsəd – civə ilə çalışan milyonlarla kiçik mədənçinin daha təhlükəsiz və təmiz üsulla işləməsinə şərait yaratmaqdır. Bu texnologiya eyni zamanda sürətlə artan elektron tullantıların da təkrar emalını mümkün edə bilər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 890   Tarix: 30 iyun 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Ölüm saçan döşəklər: Yeddi nəfər həyatını itirib, 35 nəfər ağır xəsarət alıb

ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası (FDA) "Medline" şirkətinin istehsal etdiyi qüsurlu ortopedik döşəklərlə bağlı yeddi nəfərin həyatını itirdiyini açıqlayıb. xəbər verir ki, bu barədə FDA-nın rəsmi saytında məlumat yayımlanıb. Məlumata görə, "Medline" şirkətinə yeddi ölüm və 35 ağı

15.11.2026 395
.

Qara dənizdə üç gəmi vuruldu, iki "F-16" havaya qaldırıldı

Noyabrın 13-ü və 14-də Rumıniyanın Qara dəniz sahilləri yaxınlığında üç ticarət gəmisi pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) hücumuna məruz qalıb. "Digi24"ə istinadən xəbər verir ki, nəticədə Ukraynaya doğru hərəkət edən yük gəmisinə ziyan dəyib, digər iki gəmidə isə yanğın baş verib. Rumıniyanı

15.11.2026 261
.

Ağdam ən müasir şəhərə çevrilir

Altı il əvvəl noyabrın 20-də Azərbaycan Ağdam rayonunu hərbi əməliyyat keçirmədən, siyasi yolla işğaldan azad edərək öz yurisdiksiyasına qaytardı. 1993-cü il iyulun 23-də Ermənistan Silahlı Qüvvələri ərazisi 1 094 kv.km olan və Qarabağın mərkəzində yerləşən Ağdam şəhərini və rayonunun 77,4 faiz ərazisin

11:30 125
.

"Empire State Building"ə qalxan cütlüyün işi ağırlaşdı

ABŞ prokurorluğu Nyu-Yorkdakı "Empire State Building" göydələninə dırmaşan rusiyalı ruferlər İvan Kuznetsov və Ancelina Nikolau ilə bağlı ittiham razılaşmasından imtina edib. Axşam.az xəbər verir ki, bu barədə onların vəkili Noem Biel TASS-a açıqlamasında bildirib. Vəkilin sözlərinə görə, prokurorlu

15.11.2026 265
.

Məktəblərdə payız tətili başladı

Bu gündən 2026-2027-ci tədris ili üzrə ümumi təhsil müəssisələrində beşgünlük payız tətili başlayıb. BİG.AZ xəbər verir ki, payız tətili 16-20 noyabr tarixlərini əhatə edir. Belə ki, şənbə-bazar günləri nəzərə alınmaqla payız tətilindən sonra ilk dərs günü 6 günlük iş həftəsi ilə işləyən ümumi təhsi

10:00 145
.

Böyük Qələbə tarixi ədaləti bərpa etdi

1993-cü il iyulun 23-də Ermənistan Silahlı Qüvvələri Qarabağın mərkəzində yerləşən Ağdamın böyük hissəsini işğal etmişdir. İşğal edilmiş rayonların arasında əhalinin sayına görə Ağdam ən böyük rayonlardan biri sayılırdı. Ermənistan Silahlı Qüvvələri 2020-ci il sentyabrın 27-də yenidən Azərbaycana qarş

11:50 100
.

Avropa lideri Ukraynanı NATO-ya dəvət etdi

"Ukrayna NATO-da mühüm rol oynayır və alyansda tamhüquqlu yerini tutmalıdır". xəbər verir ki, bunu Fransa Prezidenti Emmanuel Makron "X" sosial şəbəkəsindəki paylaşımında bildirib. O, həmçinin Parisin tərəfdaşları ilə birlikdə Ukrayna ərazisində ədalətli və davamlı sülhün təmin olunmasın

15.11.2026 297
.

Ağstafada sursatın partlaması nəticəsində həlak olan şəxsin fotosu

Ağstafada sursatın partlaması nəticəsində 1986-cı il təvəllüdlü Rəsul Şahin oğlu İbrahimov həlak olub. sözügedən şəxsin fotosunu əldə edib:

15.11.2026 288
.

Maksim Qalkin Bakıda toyda - Foto

Rusiyalı şoumen Maksim Qalkin Bakıda toy məclisinə qatılıb. Axşam.az xəbər verir ki, onun Bakıdan fotosunu aparıcı Leyla Quliyeva paylaşıb. Leylanın məclislərdən birində lentə aldığı görüntüdə Əməkdar artist Abbas Bağırov da yer alıb. Aparıcı paylaşımında "Çətin gün idi. Hərtərəfli çətin idi. Amm

11:36 135
.