Dövrün bəlası olan autizmi uşaqlarda necə müəyyənləşdirə bilərik?

Dövrün bəlası olan autizmi uşaqlarda necə müəyyənləşdirə bilərik?Bu gün cəmiyyətin qorxulu bəlalarından biri də azyaşlılar arasında yayılmış autizm sindromudur. Demək olar ki, evində körpə böyüdən hər bir valideyn bu qorxu ilə yaşayır. 2-3 yaşlı uşaqların nitq və davranışında, psixi inkişafında yaşanan problemlərə bir çox hallarda autizm sindromu diaqnozu qoyulur.
Qeyd edək ki, autizm üç yaşından əvvəl başlayan və ömür boyu sürən, ictimai qarşılıqlı təsirə və ünsiyyətə zərər verən, məhdud və təkrarlanan davranışlara gətirib çıxaran, beynin inkişafına mane olan xəstəlikdir. Bəs, günümüzdə bu xəstəliyin daha çox artmasının səbəbi nədir?

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a açıqlama verən psixo-pedaqoq Gülbəniz Seyidova bildirib ki, Autizm spektr pozuntusu, uşaqların sosial davranışlarında maneələrə səbəb olan ünsiyyət pozuntusudur. Bu da uşaqlarda kiçik yaşlardan müxtəlif əlamətlərlə üzə çıxır. Bu əlamətlər uşaqları digərlərindən fərqləndirir. Diqqətli valideynlər uşaqlarında olan fərqliliyi hiss edə bilərlər. Bu xəstəlik uşaqlarda 2 yaşından və ya daha tez müəyyən edilə bilər. Bəzən isə uşaqlar 3 yaşına çatana qədər xəstəlik özünü göstərmir. Bir şeyi xüsusilə qeyd etməliyəm ki, 4 yaşına çatmayan uşaqlara autizm diaqnozu qoymaq düzgün deyil. Lakin dövr və texnologiya dəyişdiyindən, biz mütəxəssislər məcburuq ki, uşaqlarda bu xəstəliyi daha erkən müəyyən edək və müalicəsinə başlayaq:

Dövrün bəlası olan autizmi uşaqlarda necə müəyyənləşdirə bilərik?"Autizmli uşaqların inkişafı fərqlidir. Lakin bir neçə oxşar əlamət var ki, valideynlər diqqət yetirməklə uşaqlarında bu xəstəliyin olduğunu aşkarlaya bilərlər. Bu əlamətlərdən biri uşaqların gec danışmasıdır. Normal uşaqlarda ilkin sözlər 9-10 aylığında deyilməyə başlasa da, autizmli uşaqlar ilkin sözlərini çox gec müddətdə deməyə başlayırlar.
Bundan başqa, autizmli uşaqlar digərləri ilə sosial əlaqə qurmaqda çətinlik çəkir. Bununla yanaşı, insanlarla göz təması qurmaqdan da çəkinirlər. Bu cür hallar təkcə bağçada və ya yaşıdları ilə deyil, ailədə də özünü göstərir. Biz də ilkin konsultasiya zamanı uşaqların bizimlə göz təması qura bildiyinə daha çox diqqət yetiririk.
Autizmli uşaqlarda sözlərin təkrarlanmasına da rast gəlirik. Belə ki, harada eşitdiyini bilmədiyi sözləri, mövzu olmadığı halda da tez-tez təkrarlaması, autizmin görülən səbəblərindən sayılır. Sözlərin təkrarlanması bəzən valideynləri aldadır. Lakin burada valideyn övladının sözləri hansı yerdə deməsinə diqqət etməlidir.
Bununla yanaşı, autizmli uşaqlarda bədən dili və jestlərdən istifadəyə ümumiyyətlə rast gəlmirik. Sevinclərini və ya kədərlərini göstərəcək hərəkətlər bu cür uşaqlara ögeydir.
Autizmli uşaqların müalicəsində daha çox ana ilə ünsiyyətə ehtiyacımız olur. Çünki ana vasitəsilə ilkin diaqnozu qoymaq mümkündür. Konsultasiya zamanı anada hansı xəstəliklərin olduğunu, hamiləlik dövründə hansı dərmanlardan istifadə etdiyini öyrənib, bundan sonra uşaqla ünsiyyət qurmağa başlayırıq.
Onu xüsusilə vurğulamalıyam ki, autizmli uşaqlara diaqnozun qoyulmasına psixoloqun, loqopedin ixtiyarı yoxdur. Uşaqlara autizm diaqnozunu psixiatr qoymalıdır. Əgər psixiatr yoxdursa, mütləq nevropatoloq və ya pediatr xəstəliyin müəyyənləşməsində iştirak etməlidir. Son nəticədə autizm diaqnozu həkim tərəfindən qoyulmalıdır. Unutmamalıyıq ki, erkən müdaxilə ilə yaxşı nəticə əldə etmək mümkündür.
Hazırda təəssüflər olsun ki, autizm xəstəliyi çox geniş yayılıb. Lakin bu qədər genişlənməsinin səbəbləri dünyada da araşdırma mövzusu olaraq qalır. Keçmişə nəzərən tibb elmi olduqca inkişaf edib. Ümid edirik ki, səbəbləri tez bir zamanda aşkarlanacaq. Müalicəsinə gəlincə isə, ötən illərə nisbətdə autizmli uşaqlara diaqnoz qoyulması və müalicəsində irəliləyişlər əldə edilib.
Bizim cəmiyyət olaraq inkişafımızın müsbət tərəfi ondadır ki, artıq valideynlər autizmi xəstəlik olaraq qəbul edib və müalicəsi üçün addımlar atırlar.
Autizm müalicəsiz xəstəlik olduğundan, müntəzəm olaraq təlimlərdə iştirak etməyi valideynlərə tövsiyə edirik. Təəssüflər olsun ki, bu sahəni bəzi işbazlar biznesə çevirib. Valideynlər maddi gücü özündə tapıb həkimə müraciət edə bilmirlər. Düşünürəm ki, gələcəkdə də bunun qarşısı alınacaqdır".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 1295   Tarix: 25 fevral 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

İstirahət gününün havası açıqlandı

Sentyabrın 19-da Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, şimal-qərb küləyi gündüz cənub-şərq küləyi ilə əvəz olunacaq. Havanın temperaturu gecə 18-21 isti, gündüz 25-28 isti

18.09.2021 459
.

Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların SAYI AÇIQLANDI: 29 nəfər ÖLDÜ - FOTO

Son sutkada Azərbaycan Respublikasında koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 2 042 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 3 224 nəfər müalicə olunaraq sağalıb. Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan verilən məlumata görə, COVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 29 nəfər vəfat edib. İndiyədə

18.09.2021 2874
.

Kosmosa tarixi uçuşdan ilk görüntülər - FOTOLAR

Xəbər verdiyimiz kimi, hamısı mülki şəxslərdən ibarət olan dörd nəfəri daşıyan kosmik gəmi kosmosa göndərilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "SpaceX" kosmos turistlərinin ilk görüntülərini yayımlayıb. Həmin görüntüləri təqdim edirik:

18.09.2021 888
.

MN: "Minaatan bölmələri hədəflərə döyüş atışları yerinə yetirir" - VİDEO

2021-ci ilin döyüş hazırlığı planına uyğun olaraq Azərbaycan Ordusunun minaatan bölmələri ilə keçirilən intensiv döyüş hazırlığı məşğələləri davam edir. Müdafiə Nazirliyindən BİG.AZ-a verilən məlumata görə, məşğələlərdə batareyanın atəş mövqeyini tutması və komanda müşahidə məntəqəsinin açılması tapşırıqlar

18.09.2021 245
.

Nazirdən məktəblərdə şagird sıxlığı ilə bağlı AÇIQLAMA - VİDEO

Təhsil naziri Emin Əmrullayev bəzi məktəblərdə sıxlığın yaranmasına aydınlıq gətirib. Nazir Baku TV-yə eksklüziv müsahibəsində bildirib ki, Azərbaycanda valideynə övladı üçün həm məktəb, həm də müəllim seçmək hüququ verilib:. "Valideyn elektron qeydiyyatdan keçdikdən sonra bütün sinifləri sistemd

18.09.2021 1643
.

İƏT OA-nın faktaraşdırıcı missiyası azad edilmiş ərazilərlə bağlı bəyanat qəbul edib

Azərbaycanın İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilinin dəvəti ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə monitorinq aparmaq üçün ölkəmizdə rəsmi səfərdə olan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Ombudsmanlar Assosiasiyasının (İƏT OA) nümayəndə heyəti ilə Ombudsman Aparatında mətbuat konfransı keçirilib. Bu barədə BİG.AZ-

18.09.2021 250
.

Maqsud Mahmudov Ukraynada tutularaq Azərbaycana gətirildi - RƏSMİ

2020-ci ilin yanvar ayının 10-dan Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 (dələduzluq külli miqdarda ziyan vurmaqla törədildikdə) maddəsi ilə Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən beynəlxalq axtarışa verilmiş Mahmudov Maqsud Soltan oğlu bu il iyul ayında Ukrayna Respublikası ərazisində tutulub. Bu barədə Baş Prokurorlu

18.09.2021 2678
.

Səməd Seyidovun rəhbəri olduğu Mərkəz bağlandı

Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədri, Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı nümayəndə heyətinin rəhbəri Səməd Seyidovun başçısı olduğu Siyasi Psixologiya Mərkəzi (SPM) fəaliyyətini dayandırıb. Mərkəzin fəaliyyətini dayandırmasına səbəb maliyyə problemini

18.09.2021 865
.

Sinemi o əvəz edəcək - FOTO

Türkiyəli aktrisa Sinem Kobal "Mahkum" serialına çəkilməkdən imtina edib. Axşam.az-a istinadən xəbər verir ki, buna səbəb isə aktrisanın qızına vaxt ayırmaq istəməsi olub. Ekran işində Onur Tunanın tərəf müqabili isə Seray Kaya olub. Qeyd edək ki, serialda İsmayıl Hacıoğlu da yer alacaq

17.09.2021 3477
.