Başqalarına nəyisə izah etmək niyə bu qədər çətindir

Şübhəsiz ki, ən azı bir dəfə dostunuza bir şeyin necə işlədiyini izah etmək üçün boş yerə cəhd etmisiniz. Bu, dostunuzun çox axmaq olması anlamına gəlmir.
Buna tez-tez müəllimlər rast gəlirlər. Onlar unudurlar ki, tələbələrin bilik səviyyəsi onlarınkindən çox fərqlidir.
Yeni başlayanlar üçün həmişə aydın olmayan terminlərdən və mürəkkəb ifadələrdən istifadə edirlər.
Düşünürük ki, bizim bildiklərimizi başqaları da bilir.
Bu, biliyin lənəti adlanan düşüncə yanlışlığıdır. 1990-cı ildə psixoloq Elizabet Nyuton təcrübə zamanı onun təsirini nümayiş etdirdi. İştirakçılar məşhur mahnının ritmini stolun üstünə vurmalı, digərləri isə onun adını təxmin etməli idi. Gözləntilər ən azı 50% mahnının tapılacağı olsa da, dinləyicilər 120 mahnıdan yalnız üçünü təxmin etdilər. Yəni real ehtimal 2,5% idi.

Başqasının fikrini unuduruq
Hər kəs dünyaya öz qavrayış prizmasından baxır. Ona görə də kiməsə özünün bildiyini öyrətmək, hətta onun bu barədə heç bir fikri olmadığını təsəvvür etmək çətindir. Bilik tərəfindən artıq "lənətləndiyiniz" zaman onun davranışını anlamaq və proqnozlaşdırmaq çətinləşir.
Bütün sahələrdə belə olur.
İdrak təhrifini özünüzə xatırlatın. Hamı sizin bildiyinizi bilmir.
Əgər siz konfransda danışırsınızsa və ya sadəcə olaraq qeyri-peşəkarlara nəyisə izah edirsinizsə, həmişə terminləri və mürəkkəb anlayışları deşifrə edin.
Kiməsə öyrədərkən hər şeyin aydın olub olmadığını soruşun. Ondan dediklərinizi öz sözləri ilə təkrarlamasını xahiş edin

Telegramda izləyin