Suriyadan ABŞ-nin qovulmaq planı - TƏHLİL

Suriyadan ABŞ-nin qovulmaq planı - TƏHLİLİran başıbəlalı Suriyanın şərqində hərbi bazalar yaradır. Bu, Suriyadakı münaqişədə iştirak edən İranın nüfuz dairəsi üzrə silah nəqlini və kritik nəqliyyat marşrutu boyunca möhkəmlənməsini asanlaşdıra bilər.

İranın Suriya üzrə siyasətini sazlamaq cəhdləri Tehranın Deyr-əz-Zor vilayətində hərbi infrastruktur qurulması üzrə daha böyük səylərinin bir hissəsi kimi anlaşılır.

Suriyadakı hərəkətliliyin qlobal səbəblərinə gəlincə, bu, ABŞ-nin Yaxın Şərq siyasətində zəif bənd vəziyyətinə düşməsi, Çinin siyasi-iqtisadi təsirlərini artırması və "sülh"ün açarına çevrilməsi fonunda aydınlaşır.

Çin İranla Səudiyyə Ərəbistanı arasında ikitərəfli mübahisələri həll etmək məqsədilə tərtib etdiyi razılaşma sənədinə imza atdırmağı bacardıqdan sonra Suriya Prezidenti Bəşər Əsəd Pekinin təşəbbüsündən faydalanmağı hədəfləyir.

Tehranla Ər-Riyad arasındakı diplomatik münasibətlərin bərpasına dair razılıqdan sonra Səudiyyə Ərəbistanı Suriya ilə diplomatik əlaqələrin bərpa olunduğunu elan etdi, ardınca baş verən proseslər isə Bəşər Əsədi hədəf taxtasından endirərək iddialı siyasi səhnəyə aparır.

Çinin Yaxın Şərqdəki rolu Suriya-Səudiyyə Ərəbistanı, Tehran-Ər-Riyad gərginliklərini soyudan açar olaraq qalır. Ərəb Liqasının Bəşər Əsədi qucaqlaması Rusiya və İrana da şərait yaradır ki, Yaxın Şərqin yenidən nizamlanması mübarizəsinə qoşulsunlar.

Çinin mühüm oyunçu kimi ortaya çıxması həm özünə, həm də Rusiya-İran ikilisinə regionu ABŞ hegemonluğundan uzaqlaşdırmaq fürsətləri tanıyır.

Bunun üçün ABŞ-nin Suriyadakı mövcudiyyət dairəsi ya kiçilməli, ya da Əfqanıstan nümunəsində olduğu kimi, tarixin arxivində qalmalıdır.

İranla Rusiya rəsmiləri ABŞ-nin Suriyadan "qovulması"nı müzakirə etmək üçün görüşürlər, hərçənd, Moskva Ukraynadakı hərbi kampaniya səbəbilə Tehrana bütün məsələlərdə dəstək göstərmir.

Çünki Rusiya Suriya cəbhəsində ABŞ qüvvələri ilə toqquşmadan qaçmaqla İranın hücum planlarındakı rolunu aktiv fəaliyyət fazasına keçirmək niyyətində olmadığını göstərir.

Rusiyanın mümkün dəstəkləri informasiya əməliyyatları, ABŞ-nin Suriyadakı mövcudluğunu pisləyən bəyanatlar və Moskvanın İrana ötürdüyü kəşfiyyat məlumatları ilə məhdudlaşa bilər.

Məntiqlə, Rusiya İranı qabağa verməklə ABŞ-nin sıxışdırılması arzularına çatmaq istəyir, belə demək mümkündürsə, Moskva Tehrandan proksi qüvvə kimi istifadə etməyə çalışır.

Beləliklə, Rusiya İrana birbaşa dəstəklərdən qaçaraq ABŞ ilə gərginlik risklərini azaltmağa çalışır, çünki indiki həssas məqamda Moskva Yaxın Şərqdə də itkilərlə üzləşməkdən sığortalanmayıb.
İranın ABŞ-yə həmlə cəhdləri Türkiyəni geniş strategiya üzərində işləməyə vadar edir.

Hazırda ABŞ-nin mövcudiyyət zonasına daxil olan ərazilərdə terrorçu PKK təşkilatına bağlı qruplar qalxan kimi istifadə olunur, əgər İran həmin nüfuz dairəsinə girməyi bacarsa, Türkiyənin də PKK-ya qarşı mübarizəsində növbəti mərhələ başlana bilər.

Ancaq İran ABŞ-ni bölgədən qovmaq planını Türkiyənin maraqlarına xidmət edən müstəvidə deyil, özünün genişlənmək prioritetlərinə uyğun olaraq tərtib edir.

İnanmaq olmaz ki, İran ABŞ-ni regiondan çıxarmağa nail olsun, amma Çinin yüksələn profili ilə səbəb-nəticə əlaqələri qurulanda Vaşinqton üçün üfüqdə strateji zədələr görünür.

Bəşər Əsəd ABŞ-nin dəstəklədiyi kürd qruplaşmalarının nəzarətində olan şərq vilayətlərini geri almağa imkan verəcək məqsədləri Çin təqvimi ilə tutuşdurmağa davam edəcək.

Hadisələrin və planların proqnozlaşdırılabilən xüsusiyyətləri bunu deməyə imkan verir ki:

- Suriya cəbhəsində közün üzərinə benzin töküləcək;

- İran məqsədlərinə çatsa, Rusiya bunu ABŞ ilə danışıqlarda Ukraynaya qarşı müqavimətinin predmetində "alver mövzusu"na çevirəcək;

- Türkiyə PKK-ya qarşı mübarizə oxunun uclarını itiləyəcək;

- Çin regional gərginliyi özünün "sülh göyərçini" obrazı ilə yatırmağa çalışacaq.(oxu.az)


BiG.Az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 250   Tarix: 10 iyun 2023  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

"Adına köhnə maşın olana deyirlər ki, sənə sosial yardım düşmür"

"İpoteka haqqında qanununa fərqli yanaşaq. Bakıda və regionda ipoteka qaydaları eynidir". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu fikirləri millət vəkili Siyavuş Novruzov Milli Məclisin payız sessiyasının ilk plenar iclasında bildirib. Deputatın sözlərinə görə, gənclərin regionlarda işləməsi

12:42 415
.

Polis idarəsində yanğın! Çoxlu sayda yaralı var-FOTOLAR

Misirin şimal-şərqində İsmailiyyə Polis idarəsində gecə saatlarında baş verən yanğın binanın bəzi hissələrini məhv edib. xarici mənbəyə istinadən xəbər verir ki, Yanğın zamanı polis əməkdaşlarının olduğu və yaralananların artdığı bildirilib. Polis İdarəsində gecə saatlarında naməlum səbəbdən baş verə

08:44 1468
.

Azərbaycanda İranı təbliğ edən şəxs tutulub

Azərbaycanda İranın molla rejimini təbliğ edən şəxslərə qarşı əməliyyatlar davam edir. "Mouze" teleqram kanalına istinadən xəbər verir ki, buna görə tutulanlardan biri də Namet İsrafilovdur

01.10.2023 961
.

Slovakiyadakı parlament seçkisində rusiyapərəst partiya qalib gəldi

Slovakiyada keçirilən parlament seçkisində qələbəni artıq iki dəfə (2006-2010 və 2012-2018-ci illərdə) ölkənin baş naziri olmuş Robert Fitsonun İstiqamət - Sosial Demokratiya partiyası qazanıb. Siyasətçi rusiyapərəst hesab olunur. O, 2014-cü ildə Rusiyaya qarşı tətbiq edilən sanksiyaları tənqid edi

01.10.2023 207
.

Radio-televiziya yayımı Xankəndidə də təmin olunur - Rəsmi

Sentyabrın 29-da Yevlax şəhərində Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində yaşayan erməni sakinlərin nümayəndələri ilə növbəti görüş zamanı radio-televiziya yayımlarının təşkili ilə bağlı onlar tərəfindən edilən xahişin yerinə yetirilməsi məqsədilə bölgədəki yayım vəziyyəti araşdırılıb. Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyya

14:10 159
.

Adel azərbaycanlı modelyerin geyimlərini geyindi - FOTO

Dünyaca məşhur müğənni Adel azerbaycanlı modelyerin hazırladığı geyimlərlə səhnəyə çıxdı. BİG.AZ xəbər verir Ki, dünyaca məşhur müğənni Adel səhnəyə Rüfət İsmayılın hazırladığı geyimlərlə gəlib. Adel o geyimləri şəxsi istaqram səhifəsində paylaşıb. Xatırladaq ki, modelyer Rüfət İsmayıl Beyons, Arian

11:59 440
.

Heydər Əliyev xanımı ilə konqresdə - VİDEO

Bu gündən Azərbaycanda 74-cü Bakı Beynəlxalq Astronavtika Konqresi start götürüb. Axşam.az xəbər verir ki, konqresin açılış mərasimində Prezident İlham Əliyev çıxış edib. Tədbirdə iştirak edənlər arasında Prezidentin oğlu Heydər Əliyev və xanımı da var. Qeyd edək ki, ötən ilin noyabrında ailə quran cütlü

12:27 1089
.

Safurə qızına ad günü etdi - FOTOLAR

"Avroviziya" təmsilçilərimizdən olan Safurə Əliyevanın qızı Aişənin ad günü olub. Axşam.az xəbər verir ki, müğənni övladının ad günü məclisindən görüntüləri sosial şəbəkədə paylaşıb. O, övladının özəl gününü onun təhsil aldığı məktəbdə qeyd etdiklərini vurğulayıb. "Ad günün mübarək, məni

10:35 910
.

NYT: Çin Ukraynaya istehlakçı dron ixracında əngəllər yaradıb

Sentyabrın 1-də Çində dron komponentlərinin ixracını məhdudlaşdıran yeni qaydalar qüvvəyə minib və tədarükçülər Ukraynaya pilotsuz təyyarələrin satışını azaldıb və bu, Çinə müharibə üzərində gizli təsir bağışlayıb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "The New York Times" qəzeti yazıb

01.10.2023 184