Uzun Həsənin nəvə-nəticələri niyə Cırtdana çevrilir? - Azərbaycanlıların cırlaşma problemi

Uzun Həsənin nəvə-nəticələri niyə Cırtdana çevrilir? - Azərbaycanlıların cırlaşma problemiRespublika Endokrinoloji Mərkəzinin baş həkimi Babək Salek Qənnadi bildirib ki, hazırda ölkədə somatotrop (boy) hormonu çatışmazlığı diaqnozu qoyulan 480 uşağ pulsuz müalicə alır.
Bu cür uşaqların yaşı 18-ə çatanda boyları 1.20-1.30 metrdən yuxarı qalxmır.

Ümumiyyətlə, Azərbaycanda boy problemi varmı? Doğrudanmı Uzun Həsənin nəvə-nəticələri Cırtdana çevrilirmi?

Medicina.az xəbər verir ki, yenisabah.az-a müsahibəsində endokrinoloq Günel Axundova uşaqların boy problemlərinin səbəblərini açıqlayıb.

" Hazırda 2-3% uşaqlarda boy geriləməsi var. Genetika isə təbii ki, uşaqların boyuna təsir edir. Uşaqların boy inkişafında ilk faktor, şübhəsiz, genetikadır.

İkinci faktor səhv qidalanma, həyat tərzi, vitamin çatışmazlığı, inkişaf dövründə uşaqların yoluxduğu infeksion xəstəliklər, piylənmə, ürək-böyrək xəstəlikləridir.

Qızlarda "Turner" sindromu olur və bu da boy qısalığını ortaya çıxarır.

Cırlaşma faktoru doğrudur. Artıq ucaboy insanları nadir hallarda görürük. Mən bunun səbəbini qohum nikahlarında da görürəm. Qohum nikahları Azərbaycanda ucaboy insanların sayını həqiqətən də azaldıb.

Kök, kələm vitamini bol olan tərəvəzlərdir. Lakin boy uzatmağa təsir etmir. Tərəvəzlərdə olan vitaminlər uşağın bədənini təmin etdikdən sonra boy artımı onsuz da başlayır. Uşaqlar bol tərəvəz və meyvə yeməlidirlər ki, onlar da vitamin çatışmazlığı olmasın".

Qeyd edək ki, tədqiqatçılar son 100 ildə 187 ölkədə orta boy dəyişikliklərini tədqiq ediblər.

Dünyanın ən ucaboy kişiləri hollandiyalılar (183 sm), ən ucaboy qadınları isə latviyalılardır (170 sm).

Araşdırmaya görə, Asiya qitəsində iranlı kişilər və cənubi koreyalı qadınlar ən çox böyüyüblər (müvafiq olaraq 16 və 20 santimetr).

1960 və 1970-ci illərdə hər iki cinsin orta boyunun müəyyən bir yaylaya çatdığı ABŞ-dan əldə edilən nəticələr təəccüblü idi. Bir əsrdə orta amerikalı cəmi 6 santimetr, amerikalı qadın isə 5 santimetr böyüdü.

Ən ucaboy millətlər siyahısında amerikalılar 100 il əvvəl üçüncü və dördüncü yerlərdə olduğu halda, hazırda 37 və 42-ci yerlərdədir.

Dünyanın ən bəstəboy kişiləri Şərqi Timorda yaşayır (160 santimetr). Qadınlar arasında bu titul 1914-cü ildə olduğu kimi Qvatemala sakinlərinə aiddir. Qvatemalalı qadının boyu orta hesabla 140 santimetr idi, hazırda bir yarım metrə çatıb.

Orta boyda ən böyük dəyişikliklər Şərqi Asiyada qeydə alınıb. Yaponiya, Çin və Cənubi Koreya sakinləri əcdadlarından 100 il əvvəl olduğundan xeyli hündürdürlər.

Üstəlik, bəzi Afrika ölkələrində orta artım 1970-ci illərdən bəri azalıb.

Uzun Həsənin nəvə-nəticələri niyə Cırtdana çevrilir? - Azərbaycanlıların cırlaşma problemi


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 2166   Tarix: 21 fevral 2022  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş
Ustalar.az ustalar sayti

Oxşar xəbərlər

.

"Azərbaycana hücum etməmişik" - İran XİN-in sözçüsü

Azərbaycan, Türkiyə və Kiprlə bağlı məsələyə gəldikdə, Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargahı açıq və rəsmi şəkildə bildirib ki, belə buraxılışlar İran ərazisindən və ya bizim hərbi qüvvələrimiz tərəfindən həyata keçirilməyib. xəbər verir ki, bunu İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai deyib

09.03.2026 211
.

Naxçıvana ilk reyslə gələn sərnişin: "Sevincimizin həddi-hüdudu yoxdur"

"Bu gün Naxçıvana uçuş edən zaman eşitdik ki, artıq reyslərimiz ənənəvi qaydada bərpa olunub. Sevincimizin həddi-hüdudu yoxdur. Prezidentimizə, Naxçıvana və naxçıvanlılara göstərdiyi diqqətə, qayğıya görə sonsuz minnətdarlığımızı bildiririk. İnşallah xalqımız bir də belə hadisələrlə rastlaşmaz"

09.03.2026 232
.

JIVA-nın "Avroviziya 2026" üçün mahnısı təqdim olundu

Azərbaycanı "Avroviziya 2026" Beynəlxalq Mahnı Müsabiqəsində təmsil edəcək JIVA-nın "Just Go" adlı mahnısı və onun rəsmi musiqi videosu ictimaiyyətə təqdim olunub. xəbər verir ki, "Just Go" - sevgi, kədər və daxili güc haqqında emosional balladadır. Mahnı münasibətlərd

09.03.2026 176
.

Avropa Komissiyasının sədrinə ağır ittiham

Avropa hökumətləri Avropa Komissiyasının sədri Ursula von der Layeni ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının ilk günlərində öz səlahiyyətlərini aşmaqda ittiham edib. xəbər verir ki, bu barədə "Politico" nəşri doqquz diplomat, Aİ rəsmisi və deputata istinadən yazır. Bir neçə hökumə

09.03.2026 171
.

Almaniya XİN: "Azərbaycanla həmrəyik"

Almaniya Federativ Respublikasının xarici işlər naziri Yohan David Vadeful Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Ceyhun Bayramova zəng vurub. Bu barədə Bizim.Media-ya XİN-dən məlumat verilib. Tərəflər regionda mövcud təhlükəsizlik vəziyyətini və Yaxın Şərqdə artan gərginliyin regional və qloba

09.03.2026 168
.

İdeal həyat yoldaşı varmı? - Qadın ərindən nə qədər müddət ayrı qalanda darıxmalıdır?

Bəzi qadınlar etiraf edirlər ki, ərindən ayrıldıqdan cəmi bir neçə saat sonra onu darıxmağa başlayırlar. Digərləri isə bütün günü tək keçirə və heç bir narahatlıq hiss etməyə bilirlər. xəbər verir ki, bu məsələdə dəqiq norma yoxdur hər insan üçün fərqli ola bilər. Bununla belə, müəyyən maraqlı qanunauyğunluqla

09.03.2026 174
.

MN: İrandan buraxılan ballistik raket Türkiyənin hava məkanında NATO tərəfindən zərərsizləşdirilib

"İrandan buraxılaraq Türkiyənin hava məkanına daxil olan bir ballistik sursat Şərqi Aralıq dənizində yerləşdirilmiş NATO-nun hava və raketdən müdafiə vasitələri tərəfindən zərərsizləşdirilib". APA xəbər verir ki, bu, Türkiyə Müdafiə Nazirliyinin yaydığı məlumatda əksini tapıb. "Sursatı

09.03.2026 307
.

Qətərdə saxta məlumat yayan 300-dən çox şəxs həbs edilib

Qətər Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) sosial şəbəkələrdə ölkədəki cari vəziyyətlə bağlı "yanıldıcı" video çəkib yayımlayan və yalan məlumatlar paylaşan 313 nəfəri həbs edib. xəbər verir ki, Qətər DİN bu barədə "X" sosial şəbəkə hesabında məlumat yayıb. Qeyd olunub ki, həbs olunanlar

09.03.2026 165
.

"Hizbullah" İranın yeni ali liderinə sadiqliyini bəyan etdi

Livanın "Hizbullah" hərəkatı Müctəba Xameneinin İranın ali lideri seçilməsini alqışlayıb və İranla ortaq yoluna sadiq qaldığını bəyan edib. xəbər verir ki, bu barədə hərəkatın "Telegram" kanalında yayımlanan bəyanatda bildirilir. "ABŞ və İsrailin cinayətkar təcavüzünə baxmayaraq

09.03.2026 125
.

TOP MP3