ABŞ Qrenlandiyada iki yeni hərbi baza açacaq

Məsələ ilə tanış olan üç mənbənin sözlərinə görə, ABŞ çərşənbə axşamı Danimarka və Qrenlandiya ilə imzalanacaq müqavilə çərçivəsində cənubi Qrenlandiyada Soyuq Müharibə dövründən qalma hərbi bazanı bərpa etməyi və şərq sahilində hazırda Danimarka it xizək patrulunun istifadəsində olan daha bir baza qurmağı planlaşdırır.

BİG.AZ Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, iki nəfərin sözlərinə görə, ərazilər ABŞ-ın 1950-ci illərdə Blueie West One hərbi bazasını bağlamasından bəri əhalisi bir neçə on nəfərə düşən Narsarsuaq və Danimarka xüsusi təyinatlı qüvvələrinin Sirius Dog Sled Patrol bölməsinin istifadə etdiyi hərbi məntəqə olan Mestersvigdir. Danimarka, Qrenlandiya və ABŞ-ın yeni sazişi çərşənbə axşamı saat 10:30-da (Şərqi vaxtla 14:30 GMT) Nyu-Yorkda keçiriləcək Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasında imzalayacağı gözlənilir. Sazişin mətni ictimaiyyətə açıqlanmayıb və anonimlik şərti ilə danışan üç şəxs bildirib ki, müqavilənin təfərrüatları imzalanana qədər dəqiqləşdirilməyəcək. Danimarka və Qrenlandiya hökumətləri Reuters-in şərh istəyinə dərhal cavab verməyib.

Ağ Evin sözçüsü müqavilənin təfərrüatları ilə bağlı şərh verməkdən imtina edərək, çərşənbə axşamı imzalanmasının "Qrenlandiya və ABŞ-ın təhlükəsizliyini təmin edəcəyini və müdafiə edəcəyini" bildirən əvvəlki açıqlamanı təkrarlayıb. Danimarka bildirir ki, müqavilə Arktika təhlükəsizliyini yalnız ABŞ və Danimarkaya buraxmaq əvəzinə, hərbi müdafiə alyansı olan Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatının nəzarəti altına qoyur. Bu razılaşma, uzun müddətdir ABŞ-ın Qrenlandiyanı idarə etməsini istədiyini söyləyən və bəzən yarı-muxtar Danimarka ərazisini ələ keçirmək üçün hərbi və ya iqtisadi gücü istisna etməkdən imtina edən ABŞ prezidenti Donald Trampın aylarla davam edən təzyiqindən sonra əldə edilib. Sorğular göstərir ki, bu ideya Qrenlandiya sakinlərinin böyük əksəriyyəti tərəfindən rədd edilib.

Yanvar ayında pik həddə çatan Trampın təhdidləri NATO daxilində diplomatik böhrana səbəb oldu və Danimarka və Qrenlandiyanı təzyiqi azaltmaq məqsədilə Vaşinqtonla danışıqlara sövq edib. Soyuq müharibə dövründə ABŞ Qrenlandiyada 17 hərbi obyekt və 10.000-dən çox şəxsi heyət saxlayıb. Bu gün yalnız Pituffik Kosmik Bazası qalıb və təxminən 150 ABŞ hərbçisi var.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin