İsrail İran müharibəsindən sonra dəniz qüvvələrini gücləndirir - pilotsuz gəmilərə sərmayə artırılır

İran və onun regiondakı müttəfiqlərinin dənizdəki təhdidlərinin artması İsraili hərbi-dəniz qüvvələrini genişləndirməyə və pilotsuz dəniz sistemlərinə investisiyaları sürətləndirməyə vadar edir.

Ynet-in Bloomberg-ə istinadən yaydığı məlumata görə, İsrail son illərdə hava qüvvələri, quru qoşunları və kəşfiyyat xidmətləri ilə müqayisədə ikinci dərəcəli rol oynayan donanmasının daha da böyüdülməsinə ehtiyac olduğu qənaətinə gəlib.

BİG.AZ Yedioth Ahronoth-a istinadən xəbər verir ki, İsrail Müdafiə Nazirliyi 2024-cü ildə köhnəlmiş gəmiləri əvəz etmək üçün təxminən 780 milyon dollar dəyərində beş yeni raket gəmisinin alınması planını açıqlamışdı.

Pilotsuz dəniz sistemlərinə diqqət

Yeni strategiyanın əsas istiqamətlərindən biri pilotsuz dəniz sistemləridir.

İsrail Müdafiə Nazirliyinin Müdafiə Tədqiqatları və İnkişafı İdarəsində süni intellekt və avtonom sistemlər proqramına rəhbərlik edən Yaron Sarig Bloomberg-ə bildirib ki, donanma avtonom dəniz dronlarına yatırımları artırır. Lakin o, bunun üçün ayrılan büdcənin məbləğini açıqlamayıb.

İsrail Hərbi Dəniz Qüvvələri 2024-cü ilin mayında artıq dənizdəki iqtisadi obyektlərin qorunması üçün avtonom gəmilərdən istifadə etdiyini açıqlamışdı.

Beynəlxalq Strateji Araşdırmalar İnstitutunun məlumatına görə, İsrail hazırda 10 kiçik pilotsuz yerüstü gəmi və bir böyük pilotsuz sualtı aparata malikdir.

İsrail gəmiləri əvvəlkindən daha çox dənizdədir

Donanmanın gücləndirilməsi son üç ildə dənizdə aparılan intensiv əməliyyatların fonunda baş verir.

"INS Independence" adlı Saar 6 sinifli korvetin komandiri bildirib ki, gəmi dənizdəki qaz yataqlarının və gəmiçilik marşrutlarının qorunmasına minlərlə saat sərf edib.

90 metr uzunluğundakı gəmi normal şəraitdə ildə təxminən 1 500 saat dənizdə olmalı olduğu halda, 2024-cü ildə bu göstərici 4 000 saatı ötüb.

Komandir İsrail ordusunun qaydalarına uyğun olaraq yalnız "O." kimi təqdim olunub. O, missiyanı çox ağır və davamlı xarakter daşıyan fəaliyyət kimi təsvir edib. Onun sözlərinə görə, İran və ya Hizbullahın hücumları zamanı ekipajın hava hücumundan müdafiə sistemlərini işə salmaq üçün bəzən cəmi bir neçə saniyəsi olub.

Pilotsuz gəmilər daha ucuz alternativ hesab olunur

Bloomberg-in məlumatına görə, İsrail müdafiə strukturları pilotsuz gəmiləri dənizdə nəzarət imkanlarını ənənəvi hərbi gəmilərdən daha sürətli və daha az xərclə genişləndirmək vasitəsi kimi görür.

İsrailin "Elbit Systems" şirkəti də bu texnologiyalar üzərində işləyən şirkətlərdəndir.

Şirkətin 12 metrlik Seagull pilotsuz yerüstü gəmisi dənizdəki infrastrukturu dörd günədək patrul edə bilir. Sistem minaların təmizlənməsi, sualtı qayıqlara qarşı əməliyyatlar və dərin dəniz kəşfiyyatı üçün də istifadə oluna bilər.

"Elbit Naval Systems" şirkətinin yüksək vəzifəli rəhbərlərindən Saar Koursh bildirib ki, Hörmüz boğazında son hadisələr minalara qarşı mübarizə imkanlarına tələbatı artırıb.

Onun sözlərinə görə, nisbətən ucuz mina yüz milyonlarla dollar dəyərində olan kommersiya və ya hərbi gəmiyə ciddi zərər vura bilər.

İsrail donanmasının zəiflikləri üzə çıxıb

Donanmanın yenidən qiymətləndirilməsi əməliyyatlar zamanı üzə çıxan problemlərlə də əlaqələndirilir.

İsrail ordusu 7 oktyabr hücumu zamanı HƏMAS silahlılarının dəniz yolu ilə İsrail ərazisinə daxil olmasının qarşısını ala bilmədiyini etiraf edib.

Bundan başqa, İsrail Yəməndəki husilərin Bab əl-Məndəb boğazından keçən və İsraillə əlaqəli gəmiçiliyə qarşı hücumlarını da tam şəkildə dayandıra bilməyib.

Əsas problem elektron müharibədir

Analitiklərin fikrincə, pilotsuz sistemlər nisbətən kiçik donanmaya malik ölkələr üçün xüsusilə cəlbedicidir. Çünki belə sistemlər daha az canlı qüvvə tələb edir, daha sürətli əldə edilə və daha aşağı xərclə daha geniş ərazidə istifadə oluna bilər.

Lakin texnologiyanın qarşısında ciddi problemlər də qalır. Bunlara uzunmüddətli fəaliyyət qabiliyyəti, rabitə və elektron müharibə şəraitində naviqasiya, eləcə də GPS siqnallarının bloklanması daxildir.

İsrailin "INS Independence" gəmisinin komandiri bildirib ki, dənizdəki kritik infrastruktura yönələn mərmilər daha sürətli, daha dəqiq və qarşısının alınması baxımından daha çətin olur. İran və onun müttəfiqləri İsrailin müdafiəsindəki boşluqları davamlı olaraq yoxlayırlar.

Bloomberg-in məlumatlarına əsasən, İsrail uzun müddət ikinci dərəcəli rol oynayan hərbi-dəniz qüvvələrinin strukturunu dəyişdirməyə çalışır. Yeni yanaşmada daha çox hərbi gəmi, daha çox pilotsuz sistem və dənizdəki strateji obyektlərin müdafiəsinə daha böyük diqqət nəzərdə tutulur.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin