Patriarxal düşüncə və qadın zorakılığı: problemin kökü haradadır?

"Son günlər televiziya kanallarından birində yayımlanan canlı efirdə qadın-kişi bərabərliyi mövzusu ətrafında ciddi müzakirələr aparılıb. Lakin müzakirə müəyyən məqamda fikir mübadiləsindən çıxaraq mübahisəyə çevrilib. Buna səbəb bəzi qonaqların patriarxal dəyərləri müdafiə edən fikirlər səsləndirməsi olub. Verilişdə "güc kişidədir", "lider kişidir", "qadın kişiyə tabe olmalıdır" kimi yanaşmalar irəli sürülüb və efirə qoşulan tamaşaçıların bir qismi də bu fikirləri dəstəkləyib".

Bunu BiG.AZ-a psixoloq Samirə Bağırova bildirib.

O, qeyd edib ki, əslində isə qadın və kişi bərabərliyinin təmin olunması müasir cəmiyyətlərin inkişaf göstəricilərindən biridir. Azərbaycanda da son onilliklər ərzində qadın hüquqlarının genişlənməsi istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Bu gün qadınlar daha çox təhsil alır, biznes qurur, peşəkar fəaliyyətlə məşğul olur və həyatları ilə bağlı qərarları müstəqil şəkildə verməyə çalışırlar:

"Bəzi hallarda qadın hüquqlarının genişlənməsi ilə boşanmaların və məişət zəminində baş verən münaqişələrin artması arasında əlaqə qurulur. Lakin bu məsələyə fərqli prizmadan yanaşmaq da mümkündür. Çünki qadınlar artıq zorakılığa, hüquqsuzluğa və ya qeyri-sağlam münasibətlərə əvvəlki kimi susmaq istəmirlər. Öz hüquqlarını tanıyan və müdafiə edən qadınların sayı artdıqca, cəmiyyətdə görünməyən problemlər də daha çox üzə çıxır.

Patriarxal düşüncə tərzi isə hələ də müəyyən dairələrdə öz təsirini qoruyub saxlayır. Xüsusilə yaşlı nəsildə qadının kişiyə tabe olması fikri uzun illər formalaşmış sosial stereotiplərin nəticəsi kimi qalmaqdadır. Bunun səbəblərindən biri də tarixi ənənələr və nəsillərarası düşüncə ötürülməsidir.

Gender bərabərliyinin tam formalaşması üçün yalnız qanunların mövcudluğu kifayət deyil. Eyni zamanda maarifləndirmə işləri gücləndirilməli, məktəblərdə sağlam münasibətlər, qarşılıqlı hörmət və zorakılığın qəbuledilməzliyi barədə proqramlar tətbiq olunmalıdır.

Bundan başqa, məişət zorakılığı və qadınlara qarşı cinayət hallarında qanunvericiliyin effektiv icrası, hüquq-mühafizə orqanlarının operativ reaksiyası və preventiv tədbirlərin artırılması vacib hesab olunur.

Qadınlara qarşı zorakılığın və gender əsaslı ayrı-seçkiliyin azalması üçün həm hüquqi mexanizmlər gücləndirilməli, həm də cəmiyyət daxilində köklü düşüncə dəyişiklikləri baş verməlidir. Gender bərabərliyi yalnız qadınların deyil, bütövlükdə cəmiyyətin inkişafı və sağlam gələcəyi üçün mühüm amillərdən biridir".

Telegramda izləyin