Şirin suyun 70 faizi dünyanın bir hissəsindədir, amma bu bizi xilas etməyəcək

Britannica Ensiklopediyasının məlumatına görə, Antarktika buz qalxanı 28 milyon kubkilometr həcmə malikdir və bu, dünyadakı bütün şirin suyun (yeraltı sular daxil olmaqla) təxminən 70 faizini təşkil edir. Beləliklə, planetin şirin suyunun təxminən 70 faizi dünyanın ən cənubunda yerləşən bir buz örtüyündə toplanıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu fakt ilk baxışda rahatladıcı görünə bilər. Bu qədər böyük su ehtiyatına malik Yer kürəsi sanki kifayət qədər təhlükəsizlik ehtiyatına sahibdir. Lakin "Space Daily" yazır ki, reallıq daha fərqlidir.

Antarktidadan kənara baxdıqda da oxşar mənzərə görünür. ABŞ Geoloji Xidməti (USGS) tərəfindən geniş istinad edilən məlumatlara görə, Yer üzərindəki şirin suyun böyük hissəsi, təxminən 68,7 faizi buz qalxanlarında və buzlaqlarda toplanıb. Yəni planetin şirin suyunun iki üçdə hissəsindən çoxu donmuş vəziyyətdədir.

Bu buz kütləsi qeyri-bərabər paylanıb. USGS qeyd edir ki, Yer buzunun təxminən 90 faizi Antarktidada, təxminən 10 faizi Qrenlandiya buz qalxanında, çox kiçik hissəsi isə dağ buzlaqlarında yerləşir.

Milli Qar və Buz Məlumat Mərkəzinin hesablamalarına görə, Antarktika buz qalxanının sahəsi təxminən 14 milyon kvadrat kilometr, həcmi isə 30 milyon kubkilometrə yaxındır.

Hər iki qurum eyni nəticəyə gəlir: dünyanın ən böyük buz qalxanı şirin su ehtiyatının təxminən yeddi onluğunu saxlayır.

Su ehtiyatının mövcud olması onun əlçatan olması demək deyil. Bu suyun böyük hissəsi insan üçün praktiki olaraq istifadə edilə bilən deyil. O, qütblərdə kilometrlərlə qalınlıqda buz qatlarında "kilidlənib" və çıxarılması olduqca çətin mühəndislik problemləri yaradır.

Yer üzərindəki ən böyük şirin su anbarı eyni zamanda ən az əlçatan olanıdır.

Buz kütləsi çıxarılsa belə, qalan hissənin də böyük qismi əlçatan deyil. Şirin suyun təxminən 30 faizi yeraltı sulardır və onların da böyük hissəsi çox dərin qatlarda yerləşir. Nəticədə insan üçün birbaşa istifadə edilə bilən su ümumi ehtiyatın çox kiçik hissəsini təşkil edir.

"National Geographic" bunu belə ifadə edir: "Beləliklə, Yer şirin suyunun yalnız təxminən 1 faizi insan istifadəsi üçün asanlıqla əlçatandır".

ABŞ Ətraf Mühitin Mühafizəsi Agentliyi (EPA) də eyni fikri təsdiqləyir: "Dünyada çoxlu su olduğu görünə bilər, lakin əslində insan istifadəsi üçün 1 faizdən də az su əlçatandır".

Bu rəqəmlər fərqli məqamları ifadə edir və bir-biri ilə ziddiyyət təşkil etmir: 68,7 faiz ümumi şirin su payını, 1 faiz isə əlçatan hissəni göstərir. Birlikdə isə eyni reallığı ortaya qoyur.

Bu o demək deyil ki, Yer kürəsi su baxımından kasıbdır. Problem ümumi ehtiyatda deyil, onun paylanması və əlçatanlığındadır. Qlobal su təhlükəsizliyi daha çox idarəetmə və infrastruktur məsələsidir.

Bu səbəbdən dünyanın bir yerindəki buzlaqların böyük şirin su ehtiyatı başqa bir regionda baş verən quraqlıq problemini həll etmir.

Telegramda izləyin