Azərbaycan maaş göstəricilərində niyə regiondan geri qalır? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Azərbaycanın zəngin neft və qaz gəlirlərinə malik olmasına baxmayaraq, ölkədə minimum və orta aylıq əməkhaqqı məsələsi hələ də ciddi müzakirə mövzusu olaraq qalır. Region ölkələri ilə aparılan müqayisələr göstərir ki, Azərbaycan bir sıra göstəricilər üzrə xüsusilə Gürcüstan və Ermənistanın gerisində qalır.

Son illərdə maaş artımları qeydə alınsa da, bahalaşma və yaşayış xərclərinin yüksəlməsi əhalinin alıcılıq qabiliyyətinə ciddi təsir edir. Bu vəziyyət isə cəmiyyətdə "enerji gəlirləri yüksək olan ölkədə vətəndaşların rifah səviyyəsi niyə region ölkələrindən geri qalır?" sualını yenidən gündəmə gətirir.
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, bunun səbəbini yalnız neft gəlirlərinin həcmi ilə izah etmək mümkün deyil. Onun sözlərinə görə, əməkhaqqı səviyyəsini ilk növbədə iqtisadiyyatın məhsuldarlığı, özəl sektorun inkişafı, rəqabət mühiti, əmək bazarının strukturu və biznesin yaratdığı əlavə dəyər müəyyən edir: "Azərbaycanın əsas xüsusiyyətlərindən biri iqtisadiyyatın uzun illər neft-qaz sektorundan yüksək asılı olmasıdır. Neft gəlirləri dövlət büdcəsini gücləndirsə də, bu vəsaitlər həmişə əməkhaqlarının sürətli artımına çevrilmir. Çünki neft sektoru yüksək gəlirli olsa da, nisbətən az sayda insanı məşğul edir. Əhalinin böyük hissəsi isə qeyri-neft sektorunda çalışır və həmin sahələrdə məhsuldarlıq hələ də istənilən səviyyədə deyil.

Digər tərəfdən, Gürcüstan və Ermənistan son illərdə informasiya texnologiyaları, xidmət sektoru və xaricdən gələn investisiyalar hesabına müəyyən üstünlüklər əldə ediblər. Xüsusilə Ermənistanda texnologiya sektorunun genişlənməsi və xaricdən gələn maliyyə axınları əməkhaqqı statistikasına müsbət təsir göstərib.

Bununla yanaşı, orta əməkhaqqını müqayisə edərkən metodoloji fərqləri və alıcılıq qabiliyyətini də nəzərə almaq lazımdır. Bəzi hallarda statistik göstəricilər ölkələr arasında tam müqayisə oluna bilmir. Bununla belə, Azərbaycanın uzunmüddətli perspektivdə əməkhaqqı səviyyəsini artırması üçün əsas yol qeyri-neft sektorunun inkişafı, yüksək məhsuldarlığa malik iş yerlərinin yaradılması, kiçik və orta biznesin gücləndirilməsi və insan kapitalına investisiyaların artırılmasıdır. Neft gəlirləri iqtisadi inkişaf üçün imkan yaradır, lakin yüksək əməkhaqqını təmin edən əsas amil rəqabətqabiliyyətli və diversifikasiya olunmuş iqtisadiyyatdır".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin