Günəşin ürəyindəki ritm dəyişdi: Qlobal rabitə şəbəkələri təhlükə altındadır?
Günəş ilk baxışda sakit və sabit parlayan bir kürə kimi görünsə də, alimlər onun daxilində baş verən proseslərin getdikcə daha qeyri-adi xarakter aldığını bildirir. Helioseysmologiya adlanan xüsusi metod sayəsində 40 ilə yaxın müddətdə toplanan məlumatlar Günəşin daxili quruluşunda əvvəllər müşahidə olunmamış dəyişiklikləri ortaya çıxarıb.
Qaynarinfo-nun məlumatına görə, Birmingem Günəş Titrəyişləri Şəbəkəsi (BiSON) tərəfindən 1987-ci ildən bəri aparılan müşahidələr göstərir ki, ulduzun "ritmik döyüntüləri" ilə səthdə müşahidə edilən aktivlik arasında əlaqə zəifləməyə başlayıb. Normalda 11 illik dövrlərlə dəyişən Günəş fəaliyyəti 25-ci dövrün pik mərhələsini geridə qoysa da, yeni araşdırma daha dərin bir uyğunsuzluğa işarə edir. 23-cü dövrdən bəri ilk dəfə olaraq, daxili titrəyişlər ilə səthdəki günəş ləkələri və aktivlik arasında əlaqə qismən qopub. 24-cü dövrün zəif keçməsi və 25-ci dövrdə də səth aktivliyinin aşağı olması, bu dəyişimin davam etdiyini göstərir.
Daxildə güclü, səthdə zəif aktivlik
Araşdırmalara görə, Günəşin daxilindən gələn sismik siqnallar ulduzun içində güclü maqnit proseslərinin davam etdiyini göstərir. Lakin bu enerji səthə əvvəlki kimi çıxmır və fotosfer qatının daha yaxınında "toplanmış" kimi görünür.
Tədqiqatın rəhbəri professor Bill Çaplin bildirir ki, Günəşin daxili dinamikası aktiv qalmasına baxmayaraq, səthdə müşahidə edilən zəiflik bu enerjinin fərqli şəkildə davranmağa başladığını göstərir. Bu isə ulduzun uzunmüddətli davranış modelində dəyişiklik ehtimalını gündəmə gətirir.
Yale Universitetindən professor Sarbani Basu da bu nəticələri dəstəkləyərək, daxili titrəyişlər və səth aktivliyi arasındakı bu yeni uyğunsuzluğun sadəcə zəifləmə ilə izah edilə bilməyəcəyini vurğulayır.
Yer üçün potensial risklər
Bu dəyişikliklərin Yerə təsiri isə diqqət mərkəzindədir. Günəşdəki maqnit prosesləri gücləndikdə və ya qeyri-sabitləşdikdə, geomaqnit fırtınalar yarana bilər. Bu fırtınalar isə peyklərə, qlobal rabitə sistemlərinə və elektrik şəbəkələrinə ciddi təsir göstərə bilər.
Alimlər bildirir ki, gələcəkdə kosmik hava proqnozlarının daha dəqiq olması üçün Günəşin daxili qatlarında baş verən bu dəyişikliklərin daha yaxşı anlaşılması vacibdir.
2030-cu ildə gözlənilən yeni dövr
Hazırda tədqiqatçılar bu dəyişimin müvəqqəti olub-olmadığını araşdırır. BiSON teleskop şəbəkəsi vasitəsilə 25-ci dövrün qalan mərhələsi və 2030-cu ildə başlaması gözlənilən 26-cı dövr yaxından izlənilir.
Elmi ictimaiyyətin əsas sualı isə dəyişən bu "ritmin" müvəqqəti dalğalanma, yoxsa Günəşin uzunmüddətli yeni davranış rejiminin başlanğıcı olub-olmamasıdır.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 626 Tarix: 03 iyun 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşABŞ-Ukrayna kəşfiyyat əməkdaşlığında yeni mərhələ
ABŞ və Ukrayna arasında kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi sürətlənib və əvvəlki yüksək səviyyəsinə qayıdıb. xəbər verir ki, bu barədə Politico nəşri məlumat yayıb. Nəşrin məlumatına görə, uzun illər Ukrayna məsələləri ilə məşğul olan ekspertlər ABŞ və Ukrayna arasında kəşfiyyat sahəsində əməkdaşlığı
10:23 162 Rəqəmlərin arxasında qalan reallıq: Azərbaycan təhsilinin əsas problemləri
"Hər tədris ilinin sonunda təhsil sahəsi ilə bağlı rəsmi hesabatlar təqdim edilir, müxtəlif statistik göstəricilər açıqlanır və əldə olunan nəticələr ön plana çəkilir. Lakin bütün bunlara baxmayaraq, Azərbaycan təhsilində illərdir mövcud olan problemlərin aradan qaldırılmadığı, əksinə, bir çox istiqamətd
14:41 118 "Evlənmək dəlilərin işidir" sözləri tənqid olundu, açıqlama yaydı
Türkiyəli müğənni Serdar Ortaç səhnədə evliliklə bağlı dediyi sözlərin yanlış anlaşıldığını açıqlayıb. Axşam.az xəbər verir ki, sənətçi İstanbul Festivalı çərçivəsində konsert verib. Ortaçın səhnədəki "Evlənmək ağıl xəstələrinin işidir, evlənmək üçün dəli olmaq lazımdır" sözləri tənqid olunub
14:19 143 Dənizdə batan Zeynəbdən bir aydır xəbər yoxdur
Mərdəkanda dənizdə itkin düşən BDU tələbəsi 19 yaşlı Zeynəb Məmmədzadədən bir aydır xəbər yoxdur. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə itkin tələbənin yaxını Üzeyir Eldar Cəfərov sosial şəbəkə hesabında paylaşım edib. Onun sözlərinə görə, bu gün artıq 30 gün tamam olur ki, Zeynəblə bağl
16:00 100 Mənzil bazarında təhlükəli siqnal: İpoteka resursları tükənir
"İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun (İKZF) xətti ilə verilən ipoteka kreditlərinin azalması təsadüfi hal deyil. Bu tendensiya həm maliyyələşmə imkanlarının daraldığını, həm də mənzil bazarında əlçatanlıq probleminin daha da dərinləşdiyini göstərən ciddi siqnaldır". Bunu BİG.AZ-a açıqlamasınd
13:38 136 Nicatın axtarışları davam edir - Video
Xəbər verdiyimiz kimi, ötən gün 14 yaşlı Nicat Şərifzadə Qarabağ kanalının Mingəçevir şəhəri ərazisindən keçən hissəsində batıb. BİG.AZ xəbər verir ki, hadisə ilə bağlı Fövqəladə Hallar Nazirliyinin "112" qaynar telefon xəttinə məlumat daxil olub. Məlumatla əlaqədar dərhal FHN-in Kiçikhəcml
05.08.2026 296 Azərbaycana gələn turistlər ən çox nəyə pul xərcləyir?
Türkiyədə xarici turistlərin xərcləri ilə bağlı açıqlanan son statistikaya görə, ziyarətçilər ən çox qida və içkiyə pul xərcləyirlər. Bu statistika turistlərin səfər zamanı hansı sahələrə daha çox vəsait ayırdığına marağı artırıb. Bəs Azərbaycanda vəziyyət necədir? Ölkəmizə gələn turistlər daha çox hans
14:55 121 Ceyhun Bayramov Kiyevdə
Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun Ukraynaya rəsmi səfəri başlayıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə məlumat Azərbaycan XİN-in "X" hesabında paylaşılıb. Naziri paytaxt Kiyevdə ukraynalı həmkarı Andrey Sibiqa qarşılayıb
10:10 152 Yaddaş və diqqət üçün ən yaxşı içki hansıdır? - Nevroloqdan cavab
Nevroloq Kiran Bat koqnitiv sağlamlığın qorunması üçün ən faydalı hesab etdiyi içkinin qəhvə olduğunu açıqlayıb. xəbər verir ki, o, bu barədə Eating Well nəşrinə müsahibəsində danışıb. Həkimin sözlərinə görə, qəhvə yaddaşın və ümumilikdə beyin fəaliyyətinin dəstəklənməsində mühüm rol oynaya bilər.
10:57 196 
