Bölgələrdə Müəllim Çatışmazlığı: Təhsilin Keyfiyyətinə Təsir Edən Əsas Problemlər - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Son illər ölkənin müxtəlif bölgələrində müəllim çatışmazlığı problemi təhsil sistemində ciddi müzakirə mövzularından birinə çevrilib. Xüsusilə kənd və ucqar rayon məktəblərində ixtisaslı pedaqoqların azlığı tədrisin keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərir və şagirdlərin bərabər təhsil imkanlarına çıxışını çətinləşdirir.

Bu vəziyyətin əsas səbəbləri kimi müəllimlərin bölgələrə cəlb olunmasında stimulların zəifliyi, sosial şərait fərqləri və kadr bölgüsündə qeyri-bərabərlik göstərilir. Bu problem yalnız təhsil sistemi ilə məhdudlaşmayaraq, uzunmüddətli perspektivdə regionların inkişafına da təsir edən mühüm sosial məsələyə çevrilir.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, bölgələrdəki müəllim çatışmazlığı problemi təkcə bir kadr çatışmazlığı deyil, həm də dövlətin gələcək intellektual bazasına birbaşa təsir edən milli bir məsələdir. Bu problemin həlli ilk növbədə müəllimin sosial-iqtisadi statusunun kənd və rayon yerlərində şəhər mühiti ilə rəqabətə davamlı hala gətirilməsindən keçir. Onun sözlərinə görə, gənc mütəxəssisi uzaq kəndlərə cəlb etmək üçün sadəcə təyinat vermək kifayət deyil; onlara mənzil təminatı, ciddi şəkildə artırılmış maaş əmsalları və müasir məişət şəraiti vəd edən kompleks güzəştlər paketi təqdim olunmalıdır: "Müəllim kəndə getdiyi gündən özünü unudulmuş bir məmur kimi deyil, dövlətin xüsusi diqqətində olan bir ziyalı kimi hiss etməlidir.

Eyni zamanda, təhsil siyasətimizdə nəsillərarası varislik prinsipi yenidən nəzərdən keçirilməlidir. Hazırda müşahidə olunan yaşlı və təcrübəli müəllimləri sistemdən sürətlə uzaqlaşdırmaq cəhdləri bölgələrdəki kadr boşluğunu daha da dərinləşdirir. Pensiya yaşına çatmış, lakin hələ də pedaqoji potensialı olan ustad müəllimlərin "mentorluq" statusu ilə kəndlərdə fəaliyyətini davam etdirməsinə şərait yaradılmalıdır. Bu, həm dərslərin boş qalmasının qarşısını alar, həm də təcrübəsiz gənc müəllimlərin yanında bir müdriklik məktəbinin mövcudluğunu təmin edər.

Problemin daha köklü həlli üçün "yerli kadr" siyasətinə üstünlük verilməlidir. Müəyyən bir rayonun və ya kəndin uşağını həmin bölgənin ehtiyacı olan ixtisas üzrə dövlət sifarişi ilə hazırlayıb, gələcəkdə öz doğma yurduna qaytarmaq ən effektli yoldur. Çünki o mühitə bələd olan, orada kökləri olan şəxs müvəqqəti təyinatla gələn şəxsdən daha fədakar və dözümlü olur. Nəticə etibarilə, biz müəllimi bölgədə saxlamalıyıqsa, ona həm maddi rifah, həm də cəmiyyətdə itirilmiş ağsaqqal-ziyalı nüfuzunu geri qaytarmalıyıq. Müəllim nüfuzu bərpa olunmasa və təcrübəli nəslin müdrikliyi ilə gəncliyin enerjisi birləşdirilməsə, bölgə təhsilindəki bu boşluq gələcəkdə ciddi milli intellektual itkilərə yol açacaqdır.

Təəssüf ki, ETN-in hazırkı kadr siyasəti kökündən yanlışdır və bu siyasət bölgələri müəllimsiz qoyacaqdır. Onda məsuliyyəti kimin daşıyacağı sualı gündəmə gələcəkdir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin