"Mona Liza" tibbin 346 il sonra təsvir etdiyi xəstəliyi gizlədirmiş

"Mona Liza" tibbin 346 il sonra təsvir etdiyi xəstəliyi gizlədirmişXVI əsrin əvvəllərində Leonardo da Vinçi tərəfindən yaradılmış məşhur "Mona Liza" əsəri tibbin yalnız XIX əsrdə rəsmi şəkildə təsvir etdiyi irsi xəstəliyin tarixdə ilk vizual təsviri ola bilər. Söhbət ailəvi hiperxolesterinemiyadan gedir. Bu genetik pozuntu nəticəsində orqanizm "pis" xolesterini normal şəkildə xaric edə bilmir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Wionews" məlumat yayıb.

Alimlər portretdə iki mühüm detalı diqqətə çatdırıblar: qadının sol göz qapağı yaxınlığındakı sarımtıl ləkə və sağ əlindəki kiçik şişkinlik. Müasir tibbdə bu simptomlar ksantelazma və ksantoma kimi tanınır və yüksək xolesterinin xarakterik əlamətləri hesab olunur.

2008-ci ildə "Current Cardiology Reviews" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, tablodakı model - Liza Gerardini - ailəvi hiperxolesterinemiyadan əziyyət çəkmiş ola bilər.

Xəstəlik yalnız 1852-ci ildə rəsmi təsvir olunub

Tədqiqatın müəllifi, norveçli həkim Leyv Ose bildirib ki, da Vinçinin əsəri bu xəstəliyin tarixdə ilk qeydə alınmış təsviri sayıla bilər.

Qeyd olunur ki, "Mona Liza" təxminən 1506-cı ildə çəkilib, halbuki ailəvi hiperxolesterinemiyanın ilk rəsmi tibbi təsviri yalnız 1852-ci ildə verilib. Bu isə 346 illik fərq deməkdir.

Modelin erkən ölümü də xəstəliklə əlaqəli ola bilər

Tarixçilərin məlumatına görə, Liza Gerardini 37 yaşında vəfat edib. Ölüm səbəbi dəqiq bilinməsə də, alimlər ailəvi hiperxolesterinemiyanın gənc yaşlarda ürək-damar xəstəlikləri riskini ciddi şəkildə artırdığını vurğulayırlar.

Həkimlər xatırladırlar ki, yüksək xolesterinin effektiv müalicəsi yalnız XX əsrdə statin preparatlarının yaradılmasından sonra mümkün olub.

Tədqiqatçılar oxşar simptomların 1663-cü ildə holland rəssamı Frans Hals tərəfindən çəkilmiş "Yaşlı qadının portreti" əsərində də müşahidə edildiyini bildirirlər.

Bununla belə, məhz Leonardo da Vinçinin "Mona Liza" əsəri sənət tarixində irsi yüksək xolesterinin ən qədim mümkün "tibbi sübutu" hesab olunur.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 655   Tarix: 11 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

İranın vitse-prezidenti İrəvana gəldi

İranın vitse-prezidenti Həmid Purməhəmmədi Ermənistana səfər edib. xəbər verir ki, bu barədə Ermənistan mediası məlumat yayıb. Məlumata görə, Purməhəmmədini İrəvanın Zvartnots hava limanında Ermənistanın ərazi idarəetməsi və infrastruktur naziri David Xudatyan qarşılayıb

26.06.2026 318
.

Pakistanda 5,5 maqnitudalı zəlzələ olub

Pakistanda 5,5 maqnitudalı zəlzələ baş verib. "Report" NDTV-yə istinadən xəbər verir ki, bu barədə ölkənin Milli Seysmologiya Mərkəzi məlumat yayıb. Hələlik itki və ya dağıntılar barədə məlumat yoxdur. Qeyd edək ki, bundan bir neçə saat əvvəl, cümə günü axşam saatlarında ölkədə 5,3 maqnitudal

11:30 141
.

AZAL Naxçıvan reyslərini ləğv etdi - SƏBƏB

Azərbaycan Hava Yolları (AZAL) iyunun 27-nə planlaşdırılan Bakı-Naxçıvan reyslərini ləğv edib. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə "Azərbaycan Hava Yolları" QSC-nin Mətbuat Xidmətindən bildirilib. Səbəb kimi Naxçıvan hava limanında müşahidə olunan ildırımlı hava şəraiti göstərilib. Bildirili

14:57 0
.

Dilarə Səlim Mədəniyyət televiziyasının direktoruluğundan kənarlaşdırılması ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirib

Mənim "Mədəniyyət" kanalından ayrılmağım yalandır. Bu barədə APA-ya açıqlamasında Mədəniyyət Televiziyasının direktoru Dilarə Səlim məlumat verib. "Bu barədə heç bir qərar verilməyib. Həmkarlardan xahiş edərdim ki, yalan məlumatlar yaymasınlar. Hazırda məzuniyyətə çıxmışam və bu səbəbdə

26.06.2026 382
.

Venesuelada ölənlərin sayı 920 nəfərə çatdı

Venesuelada iki zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 920-yə çatıb. Bu barədə ölkənin prezidenti səlahiyyətlərini icra edən Delsi Rodriges bildirib. Onun sözlərinə görə, daha 3360 nəfər isə yaralanıb

26.06.2026 353
.

Moskva ilk dəfə müharibənin nəticələrini hiss edir - FT

Moskva sakinləri Ukraynanın artan dron hücumları fonunda Rusiya rəhbərliyinin başlatdığı genişmiqyaslı müharibənin təsirlərini ilk dəfə daha açıq şəkildə hiss etməyə başlayıblar. xəbər verir ki, bu barədə "Financial Times" (FT) yazır. Qəzetin məlumatına görə, yaz aylarından etibarən Ukraynanı

14:30 41
.

Baltikyanı ölkələr Aİ-ni Rusiyadan neft idxalına qadağanı sürətləndirməyə çağırıb

Baltikyanı ölkələr Avropa İttifaqını (Aİ) Rusiyadan neft idxalına qadağanın tətbiqini sürətləndirməyə çağırıblar. Bu barədə Financial Times məlumat yayıb. Məlumata görə, Baltikyanı ölkələrin rəsmiləri Rusiyanın enerji ixracından əldə etdiyi gəlirlərin azaldılması məqsədilə Aİ-ni mövcud məhdudiyyətlər

13:30 126
.

Avropa İttifaqına üzvlüklə bağlı dəyişikliklər olacaq

Avropa Komissiyası Avropa İttifaqına (Aİ) namizəd ölkələrə tam üzvlükdən əvvəl iqtisadi üstünlüklər təqdim etməyi nəzərdə tutan yeni plan üzərində işləyir. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə "Politico" məlumat yayıb. Məlumata görə, təşəbbüs namizəd ölkələrin mərhələli inteqrasiyas

26.06.2026 270
.

Kadir İnanır vəfat edib

Kadir İnanır vəfat edib. NTV-nin xəbərinə görə, uzun müddətdir müalicə alan türkiyəli məşhur aktyor Kadir İnanır 77 yaşında vəfat edib

26.06.2026 549
.

TOP MP3