"Mona Liza" tibbin 346 il sonra təsvir etdiyi xəstəliyi gizlədirmiş

"Mona Liza" tibbin 346 il sonra təsvir etdiyi xəstəliyi gizlədirmişXVI əsrin əvvəllərində Leonardo da Vinçi tərəfindən yaradılmış məşhur "Mona Liza" əsəri tibbin yalnız XIX əsrdə rəsmi şəkildə təsvir etdiyi irsi xəstəliyin tarixdə ilk vizual təsviri ola bilər. Söhbət ailəvi hiperxolesterinemiyadan gedir. Bu genetik pozuntu nəticəsində orqanizm "pis" xolesterini normal şəkildə xaric edə bilmir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Wionews" məlumat yayıb.

Alimlər portretdə iki mühüm detalı diqqətə çatdırıblar: qadının sol göz qapağı yaxınlığındakı sarımtıl ləkə və sağ əlindəki kiçik şişkinlik. Müasir tibbdə bu simptomlar ksantelazma və ksantoma kimi tanınır və yüksək xolesterinin xarakterik əlamətləri hesab olunur.

2008-ci ildə "Current Cardiology Reviews" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, tablodakı model - Liza Gerardini - ailəvi hiperxolesterinemiyadan əziyyət çəkmiş ola bilər.

Xəstəlik yalnız 1852-ci ildə rəsmi təsvir olunub

Tədqiqatın müəllifi, norveçli həkim Leyv Ose bildirib ki, da Vinçinin əsəri bu xəstəliyin tarixdə ilk qeydə alınmış təsviri sayıla bilər.

Qeyd olunur ki, "Mona Liza" təxminən 1506-cı ildə çəkilib, halbuki ailəvi hiperxolesterinemiyanın ilk rəsmi tibbi təsviri yalnız 1852-ci ildə verilib. Bu isə 346 illik fərq deməkdir.

Modelin erkən ölümü də xəstəliklə əlaqəli ola bilər

Tarixçilərin məlumatına görə, Liza Gerardini 37 yaşında vəfat edib. Ölüm səbəbi dəqiq bilinməsə də, alimlər ailəvi hiperxolesterinemiyanın gənc yaşlarda ürək-damar xəstəlikləri riskini ciddi şəkildə artırdığını vurğulayırlar.

Həkimlər xatırladırlar ki, yüksək xolesterinin effektiv müalicəsi yalnız XX əsrdə statin preparatlarının yaradılmasından sonra mümkün olub.

Tədqiqatçılar oxşar simptomların 1663-cü ildə holland rəssamı Frans Hals tərəfindən çəkilmiş "Yaşlı qadının portreti" əsərində də müşahidə edildiyini bildirirlər.

Bununla belə, məhz Leonardo da Vinçinin "Mona Liza" əsəri sənət tarixində irsi yüksək xolesterinin ən qədim mümkün "tibbi sübutu" hesab olunur.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 640   Tarix: 11 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Maşın almaq istəyənlərin NƏZƏRİNƏ: Avtomobil bazarında son vəziyyət AÇIQLANDI

Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasının (AQP) may ayı üzrə hesabatına görə, ölkənin avtomobil bazarında qiymət artımının tempi zəifləyib və bazar daha sabit mərhələyə keçib. Palatadan -a verilən məlumata görə, Azərbaycan avtomobil bazarında qiymət artımının tempi zəifləyib və bazar sabitləşmə mərhələsin

16.06.2026 250
.

Cavid Hüseynova "Araz-Naxçıvan"da yüksək vəzifə verildi

"Araz-Naxçıvan" PFK baş məşqçi vəzifəsinə təyinat həyata keçirib. xəbər verir ki, bu barədə klub məlumat yayıb. Bildirilib ki, komandanın yeni baş məşqçisi vəzifəsinə Cavid Hüseynov təyin olunub. Tərəflər arasında bir illik müqavilə imzalanıb. Futbolçu karyerası ərzində "Turan", MOİK

16.06.2026 230
.

Rusiyadan İrəvana mesaj: Qərbə arxalanmaq vəziyyəti ağırlaşdıra bilər

Ermənistan yalnız Qərbin dəstəyinə güvənərsə, bu, ciddi səhv olar və ölkədaxili vəziyyəti daha da çətinləşdirər. xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin (XKX) direktoru Sergey Narışkin TASS-a açıqlamasında bildirib. O vurğulayıb ki, Ermənistan rəhbərliyi yalnız Qərbin köməyinə v

11:51 109
.

G7 sammitində İran sövdələşməsi: Tramp Avropa liderlərinə təzyiq göstərib

G7 sammiti çərçivəsində ABŞ Prezidenti Donald Tramp Avropa liderləri ilə İranla bağlı vəziyyətin həlli istiqamətində əməkdaşlıq barədə razılığa gəlib. Bunun müqabilində isə Ukraynaya dəstəyin davam etdiriləcəyini vəd edib. xəbər verir ki, bu barədə Politico nəşri Avropa diplomatlarına istinadən məluma

10:43 121
.

ABŞ-İran razılaşması bu ölkələri də əhatə edəcək

ABŞ-İran münaqişəsinin həlli ilə bağlı razılaşma İsrail, Livan və Fars körfəzi dövlətlərini də əhatə edəcək. xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-nin vitse-prezidenti C.D. Vens amerikalı jurnalist Meqin Kelli ilə müsahibəsində bildirib. "Bu, regional sülh müqaviləsidir. Buraya Fars körfəzi, İsrail və Liva

12:30 95
.

İran mediası ABŞ-la mümkün razılaşmanın detallarını açıqladı

ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla bağlı siyasətində yeni mərhələnin başladığı bildirilir. Uzun müddət davam edən hərbi gərginlik və danışıqlardan sonra tərəflərin sülh sazişinin ilkin layihəsi üzrə razılığa gəldiyi iddia olunur. xəbər verir ki, bu barədə İran mediası məlumat yayıb. Məlumata görə

12:59 75
.

Aİ Rusiya qazına qarşı qadağanın ilk mərhələsini işə saldı

Avropa İttifaqı (Aİ) Rusiya enerji resurslarından asılılığın mərhələli şəkildə aradan qaldırılması planı çərçivəsində Rusiya boru kəməri qazının idxalına qoyulan qadağanın ilk mərhələsini tətbiq etməyə başlayıb. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Rusiya qazının tədarükünə dair qısamüddətli müqavilələr

12:27 92
.

Nazirlər Kabineti sənaye və texnologiyalar parkları ilə bağlı qərar verib

Nazirlər Kabineti "Sənaye və texnologiyalar parklarının idarəedici təşkilatı və operatoru tərəfindən idxal edilən, əlavə dəyər vergisindən və gömrük rüsumlarından azad olunan texnika, texnoloji avadanlıq və qurğuların siyahısı"nı təsdiq edib. "Report"a istinadən xəbər verir ki, bununl

16.06.2026 217
.

İsrail Hizbullah komandirinin öldürüldüyünü açıqladı

İsrail Hərbi Hava Qüvvələri Livanın cənubunda həyata keçirilən hava zərbəsi nəticəsində Hizbullah komandirlərindən birinin öldürüldüyünü açıqlayıb. xəbər verir ki, bu barədə TASS məlumat yayıb. Məlumata görə, öldürülən şəxs Livanın cənub və şərq bölgələrində fəaliyyət göstərən şiə silahlı qruplaşmalar

10:50 114
.

TOP MP3