Ukrayna-İsrail arasında taxıl qalmaqalı: Diplomatik gərginlik artır - POLİTOLOQDAN AÇIQLAMA

Son günlərdə Ukrayna ilə İsrail arasında taxıl ticarəti ilə bağlı yaranan qalmaqal iki ölkə arasında diplomatik gərginliyi artırıb. Rəsmi Kiyev iddia edir ki, Rusiya tərəfindən işğal olunmuş Ukrayna ərazilərindən əldə edilən və "oğurlanmış" hesab olunan taxıl İsrail limanlarına daxil olur və bu, beynəlxalq hüquqa zidd ticarət kimi qiymətləndirilir. Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski bu cür daşımaların qeyri-qanuni olduğunu vurğulayaraq, bu prosesdə iştirak edən tərəflərə qarşı sanksiyaların tətbiq oluna biləcəyini bildirib.

İsrail isə ittihamları qəbul etməyərək, kifayət qədər hüquqi sübut təqdim olunmadığını və məsələnin araşdırıldığını açıqlayıb. Beləliklə, taxıl ətrafında yaranan bu qalmaqal yalnız iqtisadi məsələ olaraq qalmır, həm də geosiyasi münasibətlərə təsir edən yeni bir diplomatik böhran kimi qiymətləndirilir.
Mövzu ilə bağlı politoloq Aytən Qurbanova BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, düşünürəm ki, bu böhrana səbəb olan əsas məsələ bir müddətdir qlobal mediada müzakirə olunan Ukraynanın işğal olunmuş ərazilərindəki taxıl ehtiyatlarının Rusiya tərəfindən qeyri-qanuni olaraq bu və ya digər formada satışa çıxarılması və İsrailin alıcı qismində çıxış etməsi ilə bağlıdır. Onun sözlərinə görə, Ukraynanın iddiaları ona əsaslanır ki, kifayət qədər faktoloji məlumatlar var: "İsrail Ukrayna ərazilərində yəni Ukraynanın suveren torpaqlarında istehsal olunmuş taxıl ehtiyatlarının Rusiya vasitəsi ilə satışında qəbul edib və alıcı qismində çıxış edib. Baxmayaraq ki, müharibənin ilk günlərindən bu günə qədər İsrail ilə Ukrayna arasındakı münasibətlər hər zaman müsbət dinamika ilə inkişaf edib və İsrail Ukraynanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini birmənalı şəkildə dəstəkləyib. Amma müharibənin beş ildir davam etməsi və Rusiyaya qarşı sanksiyaların kifayət qədər yumşaldığı mərhələlərin müşahidə edilməsi düşünürəm ki, Ukraynanın ikitərəfli və çoxtərəfli münasibətlərində də bir çox istiqamətdə gərginliyə səbəb olan əsas məqamlardan biridir.

Çünki biz artıq istər enerji ehtiyatları ilə bağlı olsun, istər Rusiyanın digər təbii sərvətlərinin və işğal altında olan əraziləridəki sərvətlərinin satışı ilə bağlı olsun bu və ya digər formada dövlətlərlə olan münasibətlərini davam etdirmək cəhdlərini müşahidə edirik və qarşılıqlı əlaqələrin bir çox istiqamətdə beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə zidd addımlarıda təşviq etdiyi istisna edilməməlidir. İddialar kifayət qədər sərt və kifayət qədər arqumentlərlə əsaslandırılmağa çalışılır. Amma düşünürəm ki, həm İsrail tərəfinin həmdə Ukrayna tərəfinin bu istiqamətdə atacağı ən önəmli addım münasibətlərin qırılma nöqtəsinə gəlməsinə icazə vermədən böhranın aradan qaldırılmasına nail olmaqdır.

Çünki indiki məqamda Ukrayna üçün yeni bir gərginliyin yaradılması yada digər dövlətlərə olan münasibətlərində böhrana səbəb ola biləcək addımların atılması düşünürəm ki, heçdə arzu olunan deyil. Qarşılıqlı olaraq anlaşılmazlığa səbəb olan taxıl böhranının qısa müddətdə həll olunması həm Ukraynanın həm Ukrayna-İsrail münasibətlərinin gələcəyi üçün düşünürəm ki, daha müsbət təsirlərə sahib ola bilər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin