Buraxılış imtahanında İngilis dilindən esse yazısı: Şagirdlər hazırdırmı? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Son illərdə buraxılış imtahanlarının formatında edilən dəyişikliklər, xüsusilə İngilis dili üzrə esse yazı tapşırığının əlavə olunması şagirdlər və valideynlər arasında müzakirələrə səbəb olub. Əsas suallardan biri isə budur: adi orta məktəb proqramı ilə təhsil alan şagird bu cür yazı tapşırığının öhdəsindən gələ bilərmi? Məktəb proqramı şagirdlərə müəyyən baza bilikləri versə də, esse yazmaq yalnız qrammatika və söz ehtiyatı ilə məhdudlaşmır.

Burada məntiqi düşünmə, fikri strukturlaşdırma və arqument qurmaq bacarığı da mühüm rol oynayır. Bu isə bir çox hallarda əlavə məşq və praktik yanaşma tələb edir. Digər tərəfdən, düzgün yanaşma və davamlı praktika ilə orta məktəb səviyyəsində olan şagirdlər də sadə, lakin məntiqli esse yazmaq qabiliyyətinə yiyələnə bilərlər.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, əlbəttə yaza bipməlidir. Onun sözlərinə görə, şagird orta məktəb biliyi ilə uğurlu esse yazmaq üçün mürəkkəb fəlsəfəyə deyil, sabit şablona və sadə məntiqə söykənməlidir: "Əsas sirr Azərbaycan dilindəki uzun və qəliz cümlələri ingiliscəyə tərcümə etmək yox, fikri "Mübtəda + Xəbər + Tamamlıq" düsturu ilə ən sadə formaya salmaqdır. Şagird mütləq dörd paraqrafdan ibarət (Giriş, Arqument, Nəticə) "yol xəritəsi" çəkməli və hər bir fikrini konkret bir nümunə ilə möhkəmləndirməlidir.

Mətni zəngin göstərən amil nadir sözlər deyil, keçid sözlərinin yerində işlədilməsidir. Sonda isə ən vacib məqam vaxt saxlayıb yazını qrammatik və orfoqrafik səhvlər üçün təkrar oxumaqdır. Düzgün struktur və səhvsiz sadə ingilis dili imtahanda ən yüksək balı təmin edir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin