Zavod çörəkləri niyə tez quruyur? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Azərbaycanda zavod çörəklərinin son vaxtlar alındıqdan qısa müddət sonra, təxminən 2-3 saat ərzində quruması istehlakçılar tərəfindən müşahidə olunur. Əvvəllər daha uzun müddət yumşaqlığını saxlayan çörəklərin indi tez sərtləşməsi gündəlik alış-veriş zamanı diqqət çəkən məsələlərdən birinə çevrilib. Bu vəziyyət çörək istehsalında istifadə olunan texnoloji proseslər, bişirmə üsulları və saxlanma şəraiti ilə əlaqələndirilir. Nəticədə məhsul mağazadan təzə çıxmasına baxmayaraq, qısa müddət ərzində teksturasını itirərək quruyur və sərtləşir.
Mövzu ilə bağlı sağlam qida təbliğatçısı, Gənclərin Töhfəsi İctimai Birliyinin sədri Asim Vəliyev BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, ümumiyyətlə çörək bizim qida rasionumuzun ayrılmaz hissəsidir. Çörək yeməyəndə özümüzü doymuş hiss etmirik. Onun sözlərinə görə, digər tərəfdən də bəzi markaların zavod çörəklərinin aldıqdan sonra bir neçə saat ərzində tez quruması, həmçinin yedikdən sonra mədəcə qıcqırma, köp kimi halların baş verməsi də narahatlıq doğurur: "Deyə bilərəm ki, bu hallar həm texnoloji səhvlərin, həm də sürətli istehsalın nəticəsidir.

Çörəyin qısa müddətdə quruması elmi dildə nişastanın köhnəlməsi adlanır. Bunun əsas səbəbi unun keyfiyyətinin aşağı olmasıdır. Əgər unun tərkibindəki zülal miqdarı azdırsa, suyu daxilində saxlaya bilmir. Nəticədə çörək bişdikdən qısa müddət sonra nəmini itirir və sərtləşir.
Digər bir səbəb isə saxlama şəraitidir. Çörək düzgün soyumadan paketlənəndə, ya quru, küləkli yerdə qalandan sonra daha tez bərkiyir. Soyuducuda saxlamaq da bəzən bərkiməni sürətləndirir. Soyuq mühit çörəyin tərkibindəki rütubəti sürətlə çəkir və onu otaq temperaturundan daha tez qurudur.
İstehlakçıların ən çox gileyləndiyi məqam çörəyin həzmidir. Zavod çörəklərindən sonra yaranan köpün əsas səbəbi sürətli mayalanma metodudur. Sənaye müəssisələrində vaxta qənaət etmək üçün xəmirə normadan çox maya vurulur və xəmirin özünü tutması üçün kifayət qədər vaxt verilmir.

Bu zaman maya unun tərkibindəki mürəkkəb maddələri tam parçalaya bilmir. Belə çörək mədəyə düşdükdə, həzm sistemi onu parçalamaqda çətinlik çəkir. Bu proses zamanı bağırsaqlarda artıq qaz yaranır, bu da bizə köp və narahatlıq verir.
Müasir çörək istehsalında istifadə olunan müxtəlif E kodlu qatqı maddələri də bu prosesdə rol oynayır. Çörəyin daha şişkin görünməsi və ağ olması üçün əlavə edilən kimyəvi maddələr mədənin turşuluq balansını poza bilər. Xüsusilə həssas həzm sisteminə malik insanlarda bu qatqılar mədə yanğısına və allergik reaksiyalara səbəb ola bilir.
Marketdə seçim edərkən çörək ölçüsünə görə çox yüngüldürsə, deməli tərkibində qabardıcı qatqılar çox istifadə olunub. Belə çörəklər tez quruyur və doyumluluğu aşağı olur.

Tərkib siyahısında kimyəvi adlar nə qədər azdırsa, çörək bir o qədər təbiidir. Çörək yalnız un, su, maya və duzdan ibarət olmalıdır. Çörəyi isti halda sellofana qoymamalıyıq. Belə olduqda, rütubətin içəridə qalmasına və kiflənməyə səbəb olur.
Ən yaxşı saxlama üsulu kətan torbalar, ya da taxta çörək qablarıdır.
Əgər çörəyi bir neçə gün saxlamalıyıqsa, onu dilimləyib buzluqda saxlaya bilərik. Yeməzdən əvvəl qızdırdıqda təzəliyini bərpa edir. Əgər sağlamlığımızı qorumaq istəyiriksə, tam buğda unundan hazırlanan, təbii mayalı çörəklərə üstünlük verməliyik. Təbii mayalı çörəklər gec bayatlayır və həzm sisteminə zərər vermir. Tez-tez mədə narahatlığımız varsa, ağ çörəkdən imtina edib lifli qidalara üstünlük verməliyik. Seçim edəndə tərkib, saxlanma şəraiti və şəxsi həssaslıq birlikdə nəzərə alınsa daha yaxşı olar".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin