Doğum azalır: uşaq pulu çıxış yolu olacaqmı? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Azərbaycanda demoqrafik göstəricilərin son illərdə aşağı düşməsi artıq təkcə statistik rəqəm deyil, gələcəyin sosial-iqtisadi risk siqnalına çevrilib. Əli Əhmədov-un parlamentdə səsləndirdiyi rəqəmlər bu tendensiyanın nə qədər ciddi olduğunu bir daha ortaya qoyur: doğum sayının azalması təkcə məktəblərdə şagird sayının düşməsi ilə nəticələnmir, eyni zamanda əmək bazarında daralma, müəllim ixtisarları və uzunmüddətli perspektivdə pensiya sisteminə əlavə yük kimi problemləri də qaçılmaz edir.

Bu fonunda cəmiyyətdə və ekspert dairələrində mühüm bir sual getdikcə daha çox səslənir: dövlət uşaq doğumunu stimullaşdırmaq üçün maliyyə mexanizmlərinə - xüsusilə də uşaq puluna qayıtmalıdırmı? Bir çox ölkələrin təcrübəsi göstərir ki, doğum səviyyəsinin artırılması üçün sosial dəstək paketləri, o cümlədən birbaşa maliyyə yardımları müəyyən təsir gücünə malikdir. Lakin bu addımın effektiv olub-olmaması, dövlət büdcəsinə yükü və real nəticələri Azərbaycanda geniş müzakirə mövzusuna çevrilməkdədir.
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, uşaq pulunun verilməsi doğuş sayını artırmaq üçün bir vasitə ola bilər, amma bu tək başına problemi həll etməyə yetməz. Onun sözlərinə görə, insanlar uşaqlar üçün maliyyə yükünü nəzərə alır, ona görə də əlavə dəstək onları ailə qurmağa və uşaqlar dünyaya gətirməyə həvəsləndirə bilər: "Lakin doğuş sürətini artırmaq üçün həm də uşaq baxımı, təhsil, səhiyyə xidmətləri, iş yerlərində rahatlıq və sosial şərait kimi digər amillər də vacibdir.

Sadəcə pul ödəmək müəyyən təsir göstərə bilər, amma davamlı və uzunmüddətli artım üçün geniş sosial dəstək siyasəti daha effektiv olur.
Qısaca, uşaq pulu motivasiya yarada bilər, amma əhalinin artımını təmin etmək üçün yalnız bu kifayət etmir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin