Avropa sahillərində 100 metr hündürlükdə meqa-sunami: Səbəb nə olmuşdu?
Şimal dənizinin cənubundakı Silverpit kraterinin mənşəyi ilə bağlı uzun müddətdir davam edən elmi müzakirə artıq həll olunub. Yeni tədqiqatlar göstərir ki, struktur təxminən 43-46 milyon il əvvəl bir asteroid və ya kometa bölgəyə düşəndə əmələ gəlib.
Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqatı Təbiət Mühitinin Tədqiqat Şurasının (NERC) dəstəyi ilə Edinburqdakı Heriot-Vatt Universitetinin doktoru Yuisdin Nikolsonun rəhbərliyi ilə aparılıb.
Komanda seysmiki vizualizasiya, daş nümunələrinin mikroskopik analizi və kompüter modelləşdirilməsini birləşdirərək Silverpitin nadir rast gəlinən zərbə kraterlərindən biri olduğunu təsdiqləyib. Araşdırma "Nature Communications" jurnalında dərc olunub.
Silverpit krateri Şimal dənizinin dəniz yatağından təxminən 700 metr dərinlikdə, Yorkşir sahilindən 129 km məsafədə yerləşir. 2002-ci ildən bəri geoloqlar bu üç kilometrlik diametrli krateri və təxminən 20 km uzunluğunda ətrafındakı konsentriq qırılmaları araşdırırdılar.
Əvvəlki tədqiqatlar kraterin yüksək sürətli asteroid zərbəsi nəticəsində formalaşdığını irəli sürürdü, buna dair dairəvi forması, mərkəzi zirvəsi və ətrafındakı konsentriq çatlar əsas gətirilirdi. Digər nəzəriyyələr yeraltı duz hərəkətləri və ya vulkanik fəaliyyətlə əlaqələndirilirdi.
Nikolsonun komandası son seysmiki məlumatları və dəniz yatağından götürülmüş nümunələri analiz edib. Tapılan nadir "zərbə" kuvars və feldşpat kristalları yalnız yüksək təzyiq nəticəsində, yəni asteroid zərbəsi ilə yarana bilər, bu da hadisəni qəti təsdiqləyir.
Mənbəyə görə, təxminən 160 metr diametrli asteroid dəniz yatağına dayaz bucaq altında vurub. Bir neçə dəqiqə ərzində 1,5 kilometrlik daş və su pərdəsi yaradıb, bu da 100 metrdən yüksək meqa-sunami yaradıb.
Silverpit nadir və nadir hallarda qorunmuş hiper-sürətli zərbə krateridir. Yalnız 200-dən çox təsdiqlənmiş krater quru səthində mövcuddur, okean altında isə yalnız təxminən 33 tanınıb. Bu nəticələr asteroid zərbələrinin planetimizi necə formalaşdırdığını və gələcəkdə asteroid toqquşması halında nə baş verə biləcəyini anlamağa imkan verir.
Silverpit krateri Çikşulub (Meksika) və Nadir (Qərbi Afrika sahilləri) kimi tanınmış zərbə kratərləri ilə eyni sırada yerləşir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 115 Tarix: 13 mart 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Daimi Yorğunluq: Səbəblər və Həyatımıza Təsiri
Son dövrlər bir çox insan gün ərzində özünü daim yuxulu, halsız və yorğun hiss edir. Hətta gecə kifayət qədər yatmağa baxmayaraq, səhər oyananda enerji çatışmazlığı və diqqət dağınıqlığı kimi hallar yaşanır. Bu vəziyyət gündəlik həyatın ritminə, iş məhsuldarlığına və ümumi həyat keyfiyyətinə mənfi təsi
13.03.2026 241 Sənaye zonasına PUA düşdü: iki əcnəbi həyatını itirdi
Omanda pilotsuz uçuş aparatının (PUA) hücumu nəticəsində iki nəfər həlak olub. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Sohar əyalətində iki PUA qəzaya uğrayıb. Məlumata görə, onlardan biri Əl-Əvi sənaye zonasına düşüb. Hadisə nəticəsində iki əcnəbi həyatını itirib, bir neçə nəfər isə yaralanıb. Digə
13.03.2026 248 İftar süfrəsi üçün reseptlər
Axşam.az iftar menyusu üçün reseptlər təqdim edir:. Balqabaq şorbası. Ərzaq:. 500 qr. balqabaq. 2 ədəd kartof. 1 ədəd soğan. 2 diş sarımsaq. 1 ədəd qırmızı çili bibəri. 200 qr. pomidor şirəsi. 100 ml. qaymaq (20 % və ya çox ). 3 xörək qaşığı zeytun yağı. zövqə görə üyüdülmüş muskat qozu. duz, istiot
13.03.2026 180 Kəmalə Günəşliyə cavab verdi: "Sən kimsən ki…"
Müğənni Sevda Əliqızı ifaçı Kəmalə Günəşlinin səsləndirdiyi fikirlərə sərt reaksiya verib. xəbər verir ki, sənətçi bununla bağlı "TikTok" platformasında açdığı canlı yayım zamanı münasibətini bildirib. Sevda Əliqızı qeyd edib ki, uzun illər sənətə xidmət etmiş sənətkarlara qarşı hörmətsiz ifadələ
13.03.2026 134 Bu çaydan boya çıxdı - ALMAYIN- FOTO
Türkiyənin Kənd Təsərrüfatı və Meşə Nazirliyi qida təhlükəsizliyi ilə bağlı yeni yoxlama nəticələrini açıqlayıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, yoxlama nəticəsində "Elmas" adlı çaylarda süni boya maddəsi aşkarlanıb. Nazirlik bununla yanaşə laboratoriya analizlər zamanı ən diqqətçəkə
13.03.2026 214 Tehranda "Qüds Günü" yürüşünün keçirildiyi əraziyə bombalı hücum
Tehranda "Qüds Günü" yürüşünün keçirildiyi əraziyə bombalı hücum olub. "MOUZE" teleqram kanalına istinadən xəbər verir ki, ABŞ və İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin atdığı bomba yürülün keçirildiyə əraziyə yaxın düşüb. Ölən və yaralananlar barədə məlumat yoxdur
13.03.2026 174 Avaralıqla bağlı xəbərdarlıq və inzibati həbs qaydaları
"Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 531-ci maddəsinə əsasən, "avaralıqla məşğul olan" dedikdə müəyyən yaşayış yeri və yaşamağa vəsaiti olmayan, hər hansı ictimai faydalı işlə və ya peşə fəaliyyəti ilə məşğul olmayan, mütəmadi olaraq xırda oğurluq və ya dilənçili
13.03.2026 283 Murad Dadaşov xəstəxanalıq oldu
Xalq artisti, Xəzər Media Mərkəzinin Baş direktoru Murad Dadaşov əməliyyat olunub. Axşam.az xəbər verir ki, bununla bağlı Dadaşov özü paylaşım edib. O, xəstəxana otağından, qolunda iynə ilə görüntü yayımlayıb. M.Dadaşov paylaşımına "Hamı sağlam olsun" qısa şərhini yazıb
13.03.2026 593 Çin İranda məktəbə raket hücumunu pisləyib: "İnsan əxlaqı pozulub"
Çin Xalq Respublikası (ÇXR) İranda Minabdakı qızlar məktəbinə raket zərbəsini pisləyərək, bunu insan əxlaqının pozulması adlandırıb. xəbər verir ki, məlumat RİA Novosti agentliyinə istinadən yayımlanıb. ÇXR Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Quo Ciakun bildirib ki, "Çin mülki şəxslərə və qeyri-hərb
13.03.2026 246