Qız qaçırma: Ənənə adı altında hüquq pozuntusu - HÜQUQŞÜNASDAN AÇIQLAMA

Qız qaçırma halları son illərdə yenidən ictimai müzakirələrin mərkəzinə çevrilib. Bir vaxtlar bəzi bölgələrdə "ənənə" adı altında qəbul edilən bu addım bu gün artıq açıq şəkildə hüquq pozuntusu və insan azadlığına müdaxilə kimi qiymətləndirilir. Hər belə hadisə təkcə bir ailənin deyil, bütöv cəmiyyətin vicdanına və hüquqi sisteminə yönəlmiş ciddi suallar doğurur. Məcburi evliliklə nəticələnən qız qaçırma faktları gənc qızların həyatına, təhsilinə və gələcək planlarına ağır zərbə vurur. Problemin kökündə isə həm köhnə stereotiplər, həm də bəzi hallarda hüquqi məsuliyyətdən yayınma dayanır. Bu məsələni yalnız kriminal hadisə kimi deyil, sosial problem kimi dəyərləndirmək və cəmiyyətin münasibətini dəyişmək artıq zərurətə çevrilib.
Mövzu ilə bağlı hüquqşünas Əkrəm Həsənov BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, istənilən insanı zorla qaçırmaq ağır cinayətdir. Onun sözlərinə görə, bu insan oğurluğu hesab olunur: "Xüsusəndə qaçırılan insanın sağlamlığına və namusuna toxunulursa, buna görə qanunda ağır cəzalar var. Təbiiki qaçırılma halı zorla baş veribsə və qızda şikayət edirsə qarşı tərəfdən bu halda qanunda ağır cəzalar var. Ancaq əksər hallarda bu cür olmur. Yəni qızın valideynləri qızı oğlana vermirlər və qızda könüllü olaraq oğlanla qaçır. Əgər bu zaman qız və oğlanın ikisinində 18 yaşı varsa, qanun qarşısında bu ümumiyyətlə qaçırılma hesab olunmur.

Sadəcə milli adət ənənəyə görə valideynlərin razılığı olmalıdır. Valideynlərin razılığı olmadığı üçün onlarda bu halı qaçırılma kimi qələmə verirlər. Ancaq bu hal qanun qarşısında qaçırılma hesab olunmur. Bəzi hallarda valideynlər qaçırılma halından öncədən xəbərdar olurlar. Sadəcə olaraq toy etmək üçün imkanları olmadığından qızın qaçmasına razı olurlar. Dediyim ki, əgər qaçırılma zorla baş veribsə və qızda bundan şikayətçidirsə, əlbəətdə buna görə cəzalar kifayət qədər sərtdir. Yəni buna görə oğlan 10-15 il həbs oluna bilər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin