ABŞ-İran Gərginliyi Neft Qiymətlərini Artıra bilərmi? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

ABŞ ilə İran arasında hərbi qarşıdurma ehtimalının artması qlobal enerji bazarlarında ciddi narahatlıq yaradıb. Yaxın Şərqin dünya neft ehtiyatlarının və ixrac marşrutlarının mühüm hissəsini təşkil etməsi səbəbindən regionda baş verən hər hansı eskalasiya birbaşa neft qiymətlərinə təsir göstərə bilər. Xüsusilə Fars körfəzi və strateji dəniz yolları ətrafında təhlükəsizlik risklərinin yüksəlməsi bazarlarda qeyri-müəyyənliyi artıraraq qiymətlərin bahalaşması ehtimalını gündəmə gətirir. Münaqişənin genişlənəcəyi halda neft tədarükündə mümkün fasilələr, sığorta və nəqliyyat xərclərinin artması, eləcə də investorların riskdən qaçma davranışı enerji bazarında yeni qiymət dalğalanmalarına səbəb ola bilər. Bu isə həm istehsalçı, həm də idxalçı ölkələrin iqtisadiyyatına birbaşa təsir edəcək amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.
Mövzu ilə iqtisadçı Natiq Cəfərli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, Yaxın Şərqdəki gərginlik, İran ətrafındakı hadisələr və müharibənin şiddətlənməsi neft qiymətlərinə təsir göstərəcəkdi. Yəni bu gözlənilən idi. Hazırda dünya bazarında neftin qiyməti 80 dolları keçib. Təbiiki Azərbaycan kontekstindən baxdıqda bu bizim neft gəlirlərimizin artması deməkdir. Amma bunun uzunmüddətli olacağını düşünmürəm. Yəni hər şey müharibənin hansı həddə qədər davam etməsindən asılı olacaq. Müharibə çox tez, yəni bir neçə günə yekunlaşarsa o zaman neft qiymətlərində yenidən aşağı düşmə prosesi baş verəcək. Onun sözlərinə görə, çünki neftin qiymətinin artmasının fundamental səbəbi yoxdur: "Yəni nə hasilatla bağlı problem var, nədə dünyada neft hasilatının azalması baş vermir. Əksinə dünən OPEC+ təşkilatı aprelin 1-dən ölkələrin kvotalarını artırdı. 200 min bareldən çox gündəlik neft hasilatı artacaq. Yəni hasilatla bağlı problem yoxdur. Problem logistika və müharibə gərginliyi ilə bağlıdır.

Eyni zamanda problem hörmüz boğazının bağlanması və digər məsələlərlə bağlıdır. Bu gərginlik azalan kimi neftin qiymətidə ucuzlaşa bilər. Amma gərginlik uzun müddət, yəni bir neçə həftə davam etsə, neftin qiyməti hazırda 80 dollardırsa, 90 dollara qədər arta bilər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin