Magistratura imtahanlarında Reading yükü: ölçmə meyarı, yoxsa əlavə çətinlik? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Son illər magistratura imtahanlarının formatı ilə bağlı müzakirələr yenidən aktuallaşıb. Xüsusilə bir imtahan çərçivəsində iki böyük həcmli "Reading" mətninin təqdim olunması abituriyentlər arasında ciddi suallar doğurur. Vaxt məhdudiyyəti, mətnlərin mürəkkəblik səviyyəsi və qiymətləndirmə meyarlarının ədalətliliyi məsələsi bu yanaşmanın nə dərəcədə effektiv və obyektiv olduğunu gündəmə gətirir. Bir tərəfdən oxu və anlama bacarıqlarının ölçülməsi məqsədi əsas gətirilsə də, digər tərəfdən belə yükün namizədlərin real bilik və analitik düşünmə qabiliyyətini tam əks etdirib-etdirmədiyi barədə müzakirələr davam edir.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki,

1. Magistratura imtahanlarında iki böyük həcmli Reading mətninin bir imtahan çərçivəsində verilməsi nə dərəcədə doğrudur? Və gələcək imtahanlarda Reading tapşırıqlarının sayı və ya həcmi ilə bağlı hər hansı dəyişikliklərin edilməsi məqsədə uyğun hesab edilə bilərmi?

Böyük həcmli mətnlər təkcə dil bilgisini deyil, həm də namizədin zamanla mübarizə aparmaq, gərginlik altında doğru qərar vermək qabiliyyətini sınağa çəkir. Onun sözlərinə görə, müasir təhsil standartları magistr pilləsinə addım atan gəncin geniş elmi ədəbiyyatla işləmək bacarığını vacib sayır, bu mənada iki mətnin olması akademik hazırlıq üçün bir növ güzgüdür. Lakin imtahanın əsas qayəsi namizədi yormaq deyil, onun anlama qabiliyyətini üzə çıxarmaq olmalıdır: "Əgər mətnin uzunluğu namizədin sualları dərk etməsinə yox, sadəcə vaxt itirməsinə xidmət edirsə, burada metodoloji bir boşluq yaranır. Gələcək imtahanlarda mətnlərin həcmini süni şəkildə şişirtmək əvəzinə, onların strukturunu daha analitik və yığcam formaya salmaq, sualları isə mətnin dərin qatlarını açmağa yönəltmək daha məqsədəuyğun olar. Yəni, kəmiyyət deyil, keyfiyyət ön plana çəkilməlidir.

2. Növbəti imtahan mərhələsində verbal xarakterli analitik oxu və mətn əsaslı məntiq suallarının daha çox verilməsi gözlənilirmi?

Builki nəticələr, xüsusən humanitar sahədə təhsil alanların məntiq blokunda çətinlik çəkməsi bir həqiqəti ortaya qoydu: məntiq təkcə rəqəmlərin deyil, həm də sözlərin və mənaların nizamıdır. Riyazi əsaslı sualların üstünlük təşkil etməsi humanitar düşüncə tərzinə sahib namizədlər üçün ədalətsiz bir rəqabət mühiti yaradır. Buna görə də, növbəti mərhələlərdə verbal-analitik sualların payının artırılması həm bir gözləntidir, həm də sistemin təbii ehtiyacıdır. Mətn əsaslı məntiq sualları insanın mühakimə yürütmək, səbəb-nəticə əlaqələrini qurmaq və gizli mənanı tapmaq bacarığını daha obyektiv ölçür. Ümid edirik ki, imtahan formatındakı bu disbalans aradan qaldırılacaq və növbəti sınaqlarda sözün, məntiqi təfəkkürün gücü rəqəmlərin kölgəsindən çıxarılaraq daha geniş yer alacaqdır".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin