Bu balıq cinsini dəyişə bilir: Bioloq onun niyə belə etdiyini açıqladı

Bu balıq cinsini dəyişə bilir: Bioloq onun niyə belə etdiyini açıqladıHər kəs ən azı bir dəfə "Nemo axtarışında" animasiya filmini izləyibsə, ehtimal ki, parlaq narıncı rəngli kloun balıqlarını yadda saxlayıb. Bu balıqlar yalnız parlaq rəngləri ilə deyil, həm də nadir xüsusiyyətləri ilə tanınır - onlar reproduktiv anatomiyalarını dəyişə bilirlər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Rutqers Universitetinin evolyusiya biologu Skott Trevers "Forbes" üçün yazdığı məqalədə kloun balıqlarının cinsini necə dəyişə bildiyini izah edib. O, balıqların bunu niyə etdiyini açıqlayıb.

Klon balıqları cinsini necə dəyişir?

Bioloq bildirib ki, kloun balıqları dəniz anemonuna bağlı yaxın ailə qruplarında yaşayır. Bu qrupda yalnız iki balıq çoxalır: dominant dişi və onun dişi-partnyoru, digər erkəklər isə öz növbəsini gözləyir.

Trevers vurğulayıb ki, bu iyerarxiya bu növün biologiyasının əsasını təşkil edir. Hətta əgər lider dişi yox olarsa, dominant erkək mürəkkəb fizioloji prosesə başlayaraq dişiyə çevrilir.

2003-cü ildə aparılan bir tədqiqat göstərir ki, sosial siqnallar həmişə kloun balığının erkəyində böyümə artımı və davranış dəyişikliklərinə səbəb olur. Dominant dişinin itirilməsi ən güclü sosial tetikleyici olur və cins dəyişikliyini başladır.

Alimlər həmçinin müəyyən ediblər ki, bu biologiya transformasiyası balığın beyni və bədəni səviyyəsində molekulyar olaraq baş verir. 2024-cü ildə aparılan tədqiqatda qabaqcıl RNA sıralama texnologiyası ilə balığın beynindəki hüceyrə növləri və gen ifadəsi arasında geniş fərqlər aşkarlanıb.

Alimlər bu neyron transformasiyaya cəlb olunan əsas molekulyar sistemləri müəyyən ediblər, o cümlədən estrogen yolları və neyropeptid siqnalizasiyası. Bioloq bildirib ki, bu beyin cins dəyişikliyini bütün bədən üçün əhəmiyyətli bir hadisə kimi aktiv şəkildə təşəbbüs edir və koordinasiya edir.

Klon balıqlarını cinsini dəyişməyə vadar edən nədir?

Trevers deyib ki, cins dəyişikliyi molekulyar "xoreoqrafiyası" cinsi steroid yolları və tənzimləyici genləri də əhatə edir. Aromataza - cyp19a geni ilə kodlanan ferment, testosteronu estrogene çevirir və bu prosesdə əsas rol oynayır.

Daha konkret desək, aromataza genlərinin hər iki variantının aktivliyi bir neçə aylıq cütləşmə və sosial qarşılıqlı əlaqədən sonra əhəmiyyətli dərəcədə artır, və cins dəyişikliyinin tamamlanması üçün ən azı beş ay tələb olunur. Bu, gen ifadəsinin yalnız cins dəyişikliyini tetiklemədiyini, həm də prosesi daimi bir hissəyə çevirərək sosial konteksti inkişaf biologiyasına çevirdiyini göstərir.

Trevers bildirib ki, bu proses beyin, davranış və bədəni əhatə edən bir kaskaddır. Lakin kloun balıqlarının davranışı biologiyanın işə düşdüyü anda dərhal dəyişmir.

2022-ci ilin bir tədqiqatında deyilir ki, cins dəyişikliyi keçən kloun balıqlarında aqressivlik və valideyn davranışı erkək qalır, daxili proseslərə baxmayaraq. Yalnız cins dəyişikliyinin fiziki aspektləri irəlilədikdən sonra alimlər davranış xüsusiyyətlərinin qadın modelinə doğru dəyişdiyini müşahidə ediblər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 664   Tarix: 26 fevral 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

I sinfə qəbul prosesi başlayır

Mayın 6-sı saat 15:00-dan etibarən 2026-2027-ci tədris ili üzrə ümumi təhsil müəssisələrinin birinci siniflərinə şagird qəbuluna start verilir. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, qəbul prosesi portalı vasitəsilə aparılacaq. Valideynlər eyni tarixdən başlayaraq məktəb və müəllim seçimini həyata keçir

10:51 180
.

Yaponiya ABŞ və müttəfiqləri ilə birgə Filippinin şimalında Cənubi Çin dənizinə doğru raket atıb

Yaponiyanın Özünümüdafiə Qüvvələri çərşənbə günü ABŞ, Avstraliya və Filippin qüvvələri ilə birgə dəniz təlimi zamanı mübahisəli Cənubi Çin dənizi ilə üzbəüz sularda istismardan çıxarılmış Filippin Hərbi Dəniz Qüvvələrinin gəmisini vuraraq 88 tipli gəmi əleyhinə raket atıb. BİG.AZ Reuters-ə istinadə

15:01 104
.

İtaliya Nazirlər Şurasının sədri Corcia Meloninin Bakıya səfəri mühüm əhəmiyyət daşıyır

İtaliya Respublikası Nazirlər Şurasının sədri Corcia Meloni mayın 4-də Azərbaycana səfərə gəlib. Corcia Meloninin Bakı səfəri İtaliyanın Cənubi Qafqaz strategiyası baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Roma üçün regionda enerji, ticarət və sənaye baxımından əsas tərəfdaşlardan biridir. Bu səfə

10:32 197
.

Baş Prokurorluqdan Onkologiya Mərkəzindəki hadisə ilə bağlı müraciət

Baş Prokurorluq Milli Onkologiya Mərkəzində törədilən partlayışla bağlı yenidən məlumat yayıb. Qaynarinfo xəbər verir ki, açıqlamada deyilir:. "Partlayışla əlaqədar ağır xəsarətlər almış həmin tibb müəssisəsinin Şüa terapiya şöbəsinin həkim-radioloqu Asif Nəsirli mayın 5-i saat 21:45-də müalic

10:27 295
.

Son dəqiqələrdə finala vəsiqə qazandı - VİDEO

ATV-nin "Kəlmə-Kəlməyə" meyxana şousunda ikinci finalçı da məlum olub. xəbər verir ki, yarışmanın 2-ci finalçısını müəyyələndirmək üçün Fariz Zeynalov və Tərlan Xəlilov üz-üzə gəliblər. Gərgin keçən görüşdə söz ustadları maraqlı çıxışları ilə diqqət çəkib. Möhtəşəm meyxana ilə çıxış edən tərəflə

12:59 189
.

DİQQƏT! Qızıl bahalaşdı

Qlobal əmtəə bazarlarında qızıl bahalaşıb. xəbər verir ki, qızılın COMEX-də iyun ayı üzrə fyuçersləri 0,33% və ya 15 dollar artaraq 4 548,30 ABŞ dollarına, spot qızıl isə 0,36% və ya 16,23 dollar bahalaşaraq 4 538,14 ABŞ dollarına yüksəlib. Platin isə 1,41% və ya 27,39 dollar artaraq 1 974,11 ABŞ dolların

05.05.2026 335
.

Azərbaycan-İtaliya münasibətləri Avropa ölkələrinə nümunədir

İtaliya dünyanın nadir diyarlarından biridir. Onun sakinləri öz ölkələrinin şanlı keçmişi və rifah halına qovuşmuş bu günü ilə fəxr edə bilərlər. Burada dünya mədəni irsinin yarıdan çoxu cəmləşib: qədim sivilizasiyalardan miras qalmış dəyərli incəsənət nümunələri, tarixi və memarlıq abidələri. İtaliy

10:41 273
.

İnzibati və cinayət işlərində tutulma müddətləri

"İnzibati xəta törətmiş şəxsin inzibati qaydada tutulması, bir qayda olaraq, üç saatdan artıq ola bilməz. Lakin qanunvericilikdə müəyyən istisnalar nəzərdə tutulur". Bunu BİG.AZ-a açıqlamasında Vəkillər Kollegiyasının üzvü Rəşad Əliyev bildirib. O, qeyd edib ki, sərhəd rejiminin, sərhədboy

14:36 117
.

Azərbaycanda saatlıq əməkhaqqı sisteminə keçid müzakirə olunur - HÜQUQŞÜNASDAN AÇIQLAMA

Azərbaycanda əmək bazarında yeni yanaşma kimi saat hesabı əməkhaqqı sisteminə keçid məsələsi gündəmdədir. Rəsmi məlumatlara və aparılan müzakirələrə əsasən, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən hazırlanmaqda olan dəyişikliklərdə əməkhaqqının yalnız aylıq deyil, saatlıq ölçü ilə də hesablanmas

12:02 197
.

TOP MP3