Putinin açıqlaması Ankara-Moskva xəttində gərginlik müzakirəsi yaratdı - POLİTOLOQDAN AÇIQLAMA

Son günlər Rusiya-Türkiyə münasibətləri fonunda səslənən açıqlamalar regionda yeni gərginlik müzakirələrinə səbəb olub. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Qara dənizin dibi ilə Türkiyəyə uzanan "Türk axını" və "Mavi axın" qaz kəmərlərinə qarşı mümkün təxribat planları barədə kəşfiyyat məlumatları aldıqlarını açıqlayaraq diqqətçəkən mesajlar verib. Moskva bu cəhdlərin enerji təhlükəsizliyini hədəf aldığını və bölgədəki siyasi proseslərə təsir göstərmək məqsədi daşıdığını bildirir. Bu açıqlamalar iki ölkə arasında strateji əməkdaşlıq və regional təhlükəsizlik məsələlərini yenidən gündəmə gətirib.
Mövzu ilə bağlı politoloq Aytən Qurbanova BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin tarixi əsaslarda müəyyən mənada ziddiyyətli maraqlarının olması əslində müasir dövrdə də hər iki dövlət arasında nə qədər yumşalmalar müşahidə edilsədə yenədə gərginliyin hər zaman aktiv ola biləcəyi ilə bağlı məsələləri istisna etmir. Ona görədə həm tarixi dövrə, yaxın keçmişə nəzər yetirəndə aydın şəkildə bunu müşahidə etmək mümkündür ki, Türkiyə ərazisində olan NATO bazalarının Rusiya tərəfindən hədəf alınması, yada Türkiyə ərazisinin hər hansısa bir formada hədəf alınması fonunda NATO-ya mesaj verilməsi aydın şəkildə müşahidə edilir. Onun sözlərinə görə, həttda biz Montro konferansının ilkin qərarlarından Rusiyanın geri çəkilməsi ilə bağlı müəyyən təhdidlərin səsləndirildiyinidə müşahidə etmişdik ki, həmin qərarın nəticələrinə uyğun olaraq hal-hazırda bu günə qədərdə boğazların ümumi statusunun tənzimlənməsi, Qara Dəniz və qeyri Qara Dəniz dövlətlərinin boğazlardan keçidinin qaydalarının müəyyənləşdirilməsi mümkün ola bilib: "Konfransın yekun nəticələrinə uyğun olaraq, müvafiq qeydlərdə bildirildiyi kimi tərəflər əgər imtina etmirsə mütamadi olaraq həmin qərarların tətbiqetmə müddəti uzanır. Rusiya isə davamlı olaraq Türkiyənin NATO donanmalarına boğazlardan keçməsi ilə bağlı məsələlərdə güzəşt etməsi iddialarını səsləndirərək, hər zaman öz imzasını geri çəkəcəyini və Montro qərarlarını tanımayacağını dilə gətirirki, buda heç bir halda arzuolunan deyil. Çünki qlobal sistemdə ciddi ölçüdə dəyişikliklər yarada biləcək məqamlardan biridir. Əslində düşünürəm ki, bu heç Rusiyanında maraqlarına uyğun deyil. Sadəcə olaraq Türkiyə ilə olan münasibətlərdə və Türkiyənin təsir dairələrinin bloklanmasında bu vasitədən təzyiq mexanizmi olaraq istifadə etməyə çalışır. Daha əvvəl biz Orta Şərqdə Türkiyənin kifayət qədər təsir dairələrinin genişlənməsi, ərəb baharı fonunda Suriyada baş verən proseslərdə Rusiyanın təsir mexanizmlərindən istifadə etməyə çalışdığını görürdük.

İndi isə biz Rusiya-Ukrayna müharibəsi fonunda bunu aydın şəkildə müşahidə edə bilirik. Çünki son zamanlarda Ukraynanın mövqeyinin müdafiə olunması ilə Avropa İttifaqı çərçivəsində ciddi ölçüdə fərqli yanaşmaları müşahidə edirik. Həttda Türkiyə ilə əməkdaşlıq, Türkiyənin Avropa İttifaqına üzvlüyünün müəyyən mənada yeni qaydalar əsasında təmin olunması və bu yolla Rusiyaya qarşı yeni bir hərbi, yada siyasi-starteji müdafiə mexanizminin formalaşdırılması cəhdləri mediada daim müzakirə olunur. Düşünürəm ki, Rusiyanın bu qərəzli yanaşmalarının və Türkiyəni hədəf alan çıxışlarınının, yada bu istiqamətdə mediada paylaşılan informasiyaların əsas hədəfi məhz budur".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin