Bank kartlarında saxlanılan maaş və pensiya məbləğinə əlavə gəlir: Azərbaycanda tətbiqi mümkündürmü? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Dünyanın bir sıra ölkələrində vətəndaşların bank kartlarında saxladıqları maaş və pensiya vəsaitlərinə banklar tərəfindən əlavə faiz gəliri hesablanması geniş yayılmış maliyyə təcrübələrindən biri hesab olunur. Bu sistem çərçivəsində hesabda qalan pul müəyyən müddət istifadə olunmadıqda, vəsait depozit prinsipi ilə işləyərək sahibinə əlavə qazanc gətirir. Belə yanaşma həm vətəndaşların yığımlarını artırmağa, həm də bank sistemində nağdsız dövriyyənin genişlənməsinə xidmət edir.

Son dövrlər oxşar mexanizmin Azərbaycanda da tətbiq olunmasının mümkün olub-olmaması məsələsi diqqət çəkir. Maaş və pensiya ödənişlərinin böyük hissəsinin artıq bank kartları vasitəsilə həyata keçirildiyi bir şəraitdə, bu vəsaitlərin əlavə gəlir mənbəyinə çevrilməsi ideyası maliyyə sektorunda yeni müzakirə mövzusu kimi qiymətləndirilir. Mövzunun aktuallığı isə həm bank sistemi, həm də sosial təminat baxımından mümkün üstünlüklər və risklər ətrafında suallar yaradır.
Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Akif Nəsirli BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, bu təcrübə banklar arasında rəqabət mühitinin gücləndirilməsi məqsədi ilə edilən bir jestdir. Onun sözlərinə görə, onsuzda kartda olan vəsait bankın sərəncamında olur və həmin müddətdə bank o vəsaitdən xeyir götürür, eyni zamanda əldə etdiyi mənfəətin bir hissəsini kart sahibi ilə bölüşür ki, müştərini özünə cəlb etsin: "Ola bilər ki, həmin müştərinin başqa banklarada məxsus kartı var. Yəni digər banklarda olan xidmətləri müştəri həmin banka daşısın. Azərbaycanda bu təcrübə tətbiq edilə bilər. Ancaq məsələ burasındadır ki, Orta Asiya və Avropa ölkələrində banklar bu təcrübəni öz istəkləri ilə tətbiq etməyiblər. Yəni banklar arasında amansız rəqabət gedib, axırda da bu təcrübəni tətbiq ediblər.

Ancaq Azərbaycanda bilirsiniz ki, fəaliyyət göstərən banklar bəlli banklardır və bu banklar arasında rəqabət mühiti çox zəifdir. Ona görədə mən yaxın zamanda inanmıram ki, Azərbaycanda hansısa bank bu təcrübəni tətbiq etsin. Yəni rəqabət o səviyyəyə gəlib çatmayıb ki, Azərbaycanda banklar bu təcrübəni tətbiq etsin. Bu məcburi qayda və ya qanunun tələbi deyil. Sadəcə olaraq bu təcrübə rəqabət vasitəsidir. Azərbaycanın bank sahəsində də rəqabət mühiti zəif olduğuna görə mən yaxın zamanda inanmıram ki, banklar bu təcrübəni tətbiq etsin. Ancaq bu təcrübə ölkəmizdə də tətbiq edilsə çox gözəl olar. Yəni bizim vətəndaşlarımızda öz sərbəst vəsaitləri üzərindən pul qazana bilərlər. Bu təcrübə həmdə əhalini nəğdsiz ödənişlərə sövq edə bilər".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin