Avtomobil bazarında nələr baş verir? - İqtisadçı maraqlı rəqəmləri açıqladı

"Azərbaycan iqtisadiyyatı "çox qəribə məfhumdur" və bunun əsas səbəbi ölkə iqtisadiyyatının sistemli şəkildə araşdırılmamasıdır. Ümumi iqtisadi qanunlar bütün ölkələr üçün eynidir, lakin bölgələr üzrə iqlim, yerli resurslar və digər amillər fərqlər yarada bilər. Məsələn, Azərbaycanda neft və qaz ehtiyatları var, eyni zamanda ölkə Rusiyanın tərəvəz və meyvə təminatçılarından biridir. Buna baxmayaraq, iqtisadiyyatı bu xüsusiyyətlər fonunda dərindən araşdıranlar yoxdur".

"AzPolitika" bildirir ki, bu barədə iqtisadçı Torğrul Maşallı "Teleqram" kanalında yazıb.

İqtisadçı bildirib ki, ölkə iqtisadiyyatının vəziyyətini göstərən vacib indikatorlardan biri avtomobil idxalıdır.

Onun sözlərinə görə, iqtisadi vəziyyət yaxşı olduqda avtomobil idxalı artır, pisləşdikdə isə azalır. Eyni tendensiya sürücülük vəsiqələrinin verilməsi statistikasında da müşahidə olunur.

Maşallı qeyd edib ki, 2025-ci ildə Azərbaycan 114 minə yaxın minik avtomobili idxal edib. Bu, ölkə tarixində ən yüksək göstəricidir və hətta devalvasiyadan əvvəlki 2013-cü ilin səviyyəsini də üstələyib.

Bununla yanaşı, o bildirib ki, sürücülük vəsiqələrinin verilməsi üzrə statistika fərqli mənzərə göstərir. 2025-ci ildə 153,3 min sürücülük vəsiqəsi verilib.

Müqayisə üçün, 2024-cü ildə bu göstərici 360 min, 2023-cü ildə isə 366 min olub.

İqtisadçı vurğulayıb ki, 2015-2016-cı illər Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün ən çətin dövr hesab olunur və hazırkı göstəricilər həmin illərin səviyyəsinə yaxınlaşıb.

Onun sözlərinə görə, illik ÜDM artımının 1,4 faiz olduğu şəraitdə iqtisadiyyatın inkişaf etdiyini demək çətindir. Eyni zamanda ölkə istehlak baxımından hələ də 2014-cü ilin səviyyəsinə qayıtmayıb.

Maşallı bildirib ki, 2008-ci ildən bu yana 3,4 milyon kişi və 342 min qadın sürücülük vəsiqəsi alıb. Onun sözlərinə görə, sürücülüklə bağlı sahələr - yükdaşıma, sərnişindaşıma və digər istiqamətlər hələ də əsasən kişilərin üstünlük təşkil etdiyi sahələrdir.

O qeyd edib ki, ölkədə rəsmi olaraq 5,1 milyon kişi yaşayır. Uşaqlar və yaşlılar çıxıldıqda, eləcə də 2008-ci ildən əvvəl vəsiqə alanlar nəzərə alındıqda, demək olar ki, kişilərin böyük əksəriyyəti artıq sürücülük vəsiqəsinə malikdir.

İqtisadçı əlavə edib ki, gələcək illərdə statistikaya əsas təsiri əmək bazarına yeni daxil olan 18 yaşlı şəxslər göstərəcək. Lakin doğum səviyyəsi azalır. İqtisadçının sözlərinə görə, 2025-ci ildə təxminən 95 min uşaq doğulub və onların 53 faizi oğlanlardır.

Maşallı bildirib ki, yaxın illərdə sürücülük vəsiqələrinin sayını sabit saxlamaq üçün qadınların bu sahəyə daha çox cəlb olunması vacib olacaq. Onun fikrincə, kuryerlərlə bağlı qanunvericilikdə edilən dəyişikliklər də müəyyən mənada bu statistikanın yaxşılaşdırılmasına xidmət edə bilər.

İqtisadçı qeyd edib ki, son illər sərnişin və yükdaşıma sahəsində tənzimləmələr gücləndirilib. Belə ki, 2020-ci ildə taksi fəaliyyəti müəyyən qədər qazanc və ya əlavə gəlir mənbəyinə çevrilmişdisə, hazırda bu sahəyə giriş çətinləşib və daha çox ixtisaslaşma tələb olunur.

Maşallı vurğulayıb ki, taksi sürmək məqsədilə sürücülük vəsiqəsi alıb avtomobil almaq tendensiyası tədricən azalır. Bu vəziyyət digər nəqliyyat sahələrinə də aiddir.

İqtisadçı bildirib ki, 2025-ci il güzəştli şərtlərlə ölkəyə gətirilən hibrid və elektrik avtomobilləri üçün son il olub. 2026-cı ildən etibarən bu güzəştlərin böyük hissəsi ləğv edilib. Onun sözlərinə görə, bir çox vətəndaş üçün avtomobili yeniləmək üçün bu, son imkan idi. Son iki ildə ölkənin avtomobil parkı əhəmiyyətli dərəcədə yenilənməyə başlayıb və idxalın kəskin artmasının əsas səbəbi də məhz bu amildir.

Maşallı hesab edir ki, avtomobil idxalındakı artım iqtisadiyyatın yaxşılaşması ilə bağlı deyil. O bildirib ki, 2025-ci ilin göstəriciləri 2024-cü illə müqayisədə ürəkaçan deyil. Sadəcə olaraq, daha ucuz və nisbətən qənaətli avtomobil almaq imkanı məhdudlaşdığı üçün insanlar bu fürsətdən istifadə ediblər.

Telegramda izləyin