İsrailin "sülh şərtləri": Tehran üçün qəbulolunmaz ultimatum?

"İsrail İranla bağlı "sülh şərtləri"ni açıqlayıb. Rəsmi mövqeyə əsasən, Tehran aşağıdakı tələbləri yerinə yetirməlidir: uranın zənginləşdirilməsi proqramını tamamilə dayandırmaq, sentrifuqaları sökmək və zənginləşdirməni 0 faizə endirmək; indiyədək zənginləşdirilmiş bütün uran ehtiyatlarını (təxminən 400 kiloqram) təhvil vermək; uzaqmənzilli ballistik raket proqramını tamamilə ləğv etmək; regiondakı proksi qüvvələrə - "Hizbullah", HƏMAS, husilər və digər qruplaşmalara verilən dəstəyi dayandırmaq".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında politoloq Turan Rzayev bildirib.

O, qeyd edib ki, İsrailin İranla bağlı irəli sürdüyü bu "sülh şərtləri" ilk baxışdan sərt və maksimalist təsir bağışlasa da, mahiyyət etibarilə yeni deyil. Təl-Əviv uzun illərdir Tehranın nüvə proqramının tam dayandırılmasını, ballistik raket potensialının məhdudlaşdırılmasını və regional proksi şəbəkəsindən imtina etməsini əsas təhlükəsizlik şərti kimi gündəmə gətirir. Bu baxımdan, son açıqlama İsrailin mövqeyində fundamental dəyişiklikdən çox, mövcud xəttin açıq və daha sərt formada ifadəsidir:

"İranın bu tələblərlə razılaşması isə real görünmür. Çünki nüvə proqramı, raket imkanları və regiondakı təsir dairəsi Tehranın yalnız hərbi deyil, eyni zamanda siyasi-strateji dayaqlarıdır. Bu alətlərdən imtina etmək İran üçün regional güc statusundan könüllü şəkildə geri çəkilmək anlamına gəlir. Xüsusilə uranın zənginləşdirilməsinin tam sıfırlanması və mövcud ehtiyatların təhvil verilməsi ölkə rəhbərliyi üçün daxili siyasi baxımdan ciddi risklər yarada bilər.

Bununla yanaşı, bu tələblərin məhz indiki mərhələdə gündəmə gətirilməsi diqqət çəkir. ABŞ-ın İrana mümkün hərbi müdaxilə ehtimallarının artdığı, regionda hərbi hazırlıqların intensivləşdiyi bir dövrdə İsrailin mövqeyini açıq şəkildə bəyan etməsi təsadüfi deyil. Bu, eyni zamanda Tehrana yönəlmiş açıq mesaj kimi qiymətləndirilə bilər.

Hazırkı mərhələdə ABŞ və İsrailin İranı birbaşa genişmiqyaslı müharibəyə sürükləməkdən daha çox, məhdud hərbi zərbələr və güc nümayişi vasitəsilə danışıqlarda üstün mövqe əldə etməyə çalışması ən real ssenari hesab olunur. Mümkün aviasiya və ya raket zərbələri Tehranın mövqeyini yumşaltmaq və onu masa arxasında güzəştlərə məcbur etmək məqsədi daşıya bilər".

Telegramda izləyin