Uşağın nə etdiyi valideyni maraqlandırmır - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA

Bir vaxtlar valideyn uşağın hər addımını izləyirdi, harada olduğunu bilməyə çalışırdı, başına nə gələ biləcəyindən narahat olurdu. Bu gün isə bir çox valideyn üçün uşaq sadəcə evdə olan bir fiqura çevrilib. Uşaq nə edir, nə ilə məşğuldur, nə düşünür-bunlar artıq ciddi maraq doğurmur. Valideyn var, amma diqqət yoxdur. Uşağın saatlarla nə ilə məşğul olduğu soruşulmur, dərsi, problemi, daxili durumu vecə alınmır. Əsas odur ki, uşaq səs salmasın, valideyni narahat etməsin. Bu laqeydlik təkcə tərbiyə məsələsi deyil, gələcək üçün ciddi riskdir. Çünki maraq göstərilməyən uşaq tədricən nəzarətsiz qalır və boşluqda böyüyür.
Mövzu ilə bağlı psixoloq Samirə Bağırova BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, əvvəllər yol keçmə qaydası, özünü qoruma,kənar adamla davranış, fiziki təhlükədən yayınma və s. bu kimi qaydalar məktəbdə sistemli şəkildə öyrədilirdi. Eləcə də, şəxsi inkişaf üçün məktəbi bitirən hər bir fərd sərbəst buraxılırdı. Yəni, bir növ "Cəmiyyət sənə özünü qorumağı öyrədir, həyatını isə özün qur". Bu gün dəyişən nədir? Onun sözlərinə görə, şəxsi nəzarət və kollektiv məsuliyyətsizlik. Dövlət və məktəb təhlükəsizliyi öyrətməkdən geri çəkilib: Cəmiyyət baş verən təhlükəni "təsadüfi hal" kimi görür. Eləcə də, uşağın gələcəyini valideyn öz istəyinin, yəni öz eqosunun davamı kimi gördüyündən, uşağı sərbəst buraxmır. Yəni, "Uşağı maşın vura bilər" real risk düşüncəsi "Uşaq yanlış ölkəyə gedər və yanlış formalaşar" düşüncəsinə keçid edib.

Valideynin narahatlığı eqosu səbəbindən simvolik statusa keçib. Niyə bu gün valideynlərin çoxunun övladlarının günlük fiziki həyatla bağlı narahatlıqları azalıb, yaxud yoxdur? Çünki valideyn şəxsi kimliyini uşağın gələcəyinə "yapışdırıb". Əsasən uşağın özündən çox, gələcəyi üçün narahatdır. Məsələn, uşaq təhsil, ölkə seçim edərkən, valideyni mənəvi olaraq məsuliyyətə çəkir. Valideyn isə bu məsuliyyəti üzərinə götürmək istəmir, öz seçimi ilə özünü rahat edir. Niyə əvvəllər insanlara təhlükəsizlik öyrədilirdi, indi isə yox? Çünki, əvvəllər cəmiyyət insanı fiziki olaraq saxlamaq istəyirdi, indi isə dövlət insanı istehlakçı kimi görür.

Yəni; vergi verən, alıb- satan, xidmət alan, pul xərcləyən, qısası statistik rəqəm kimi görür. Vətəndaşın mənəvi, psixoloji, sosial inkişafı ikinci plana keçir. Bunun da nəticəsində nə baş verir? İnsan təhsil alan, düşünən fərd yox, "iş bazarı üçün kadr" olur. Ölkədə sağlamlıq sistemi sağaltmaqdan çox, xidmət satır. Sosial siyasət insanı gücləndirmək yox, idarə etmək üzərində qurulur və vətəndaş passivləşir. Sağlam inkişaf etmiş dövlətlərdə vətəndaş dəyərdir iştirakçıdır, məsuliyyətli və söz sahibidir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin