Hazır cavab yox, düşünmə: süni intellekt təhsili hara aparır?

"Süni intellektin şagirdlərin dərs hazırlığında istifadəsi artıq qaçılmazdır. Burada əsas məsələ texnologiyanı qadağan etmək deyil, onu təhsil prosesində düzgün istiqamətə yönəltməkdir. Düşünməyi inkişaf etdirən alət kimi istifadə edildikdə süni intellekt təhsilin keyfiyyətini yüksəldir, hazır cavab mənbəyi kimi istifadə olunduqda isə savadın dərinliyini zəiflədir.

OECD və PISA göstəriciləri sübut edir ki, rəqəmsal alətlərdən məqsədyönlü istifadə şagirdlərin problem həll etmə və funksional savadlılıq bacarıqlarını artırır, hazır cavablara əsaslanan öyrənmə isə onları zəiflədir. Azərbaycan qanunvericiliyi də təhsilin əsas məqsədini intellektual, mənəvi və yaradıcı inkişaf kimi müəyyən edir və şagirdlərin müstəqil düşünmə bacarıqlarını vurğulayır".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib.

O, qeyd edib ki, Elm və Təhsil Nazirliyinin apardığı rəqəmsal islahatlar, e-dərsliklər, müəllimlərin rəqəmsal bacarıqlarının artırılması və süni intellekt mövzusunun müzakirəyə çıxarılması bu yanaşmanı gücləndirir. Süni intellekt şagirdlərə fərdi öyrənmə, mövzunun təkrar izahı və əlavə nümunələr təqdim etmə imkanı verir, xüsusilə müəllim resurslarının məhdud olduğu regionlarda təhsildə bərabərliyi təmin edə bilər:

"Nəzarətsiz istifadə isə mənfi təsir yaradır, xüsusilə riyaziyyat və digər dəqiq fənlərdə birbaşa cavabın köçürülməsi şagirdin məntiqi düşünmə və səhvdən nəticə çıxarma qabiliyyətini zəiflədir. Bu səbəbdən qiymətləndirmə mexanizmləri xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Dövlət İmtahan Mərkəzi uzun illərdir imtahan modellərini fakt bilikləri ilə yanaşı məntiqi düşünmə, analiz və tətbiq bacarıqlarını da ölçəcək şəkildə qurur. Bu, süni intellektdən yalnız hazır cavab alan şagirdin real imtahanlarda çətinlik çəkəcəyini göstərir və saxta biliklə real bacarığı fərqləndirir.

Dünya təcrübəsi də oxşar yanaşmanı göstərir: Finlandiya, Estoniya, ABŞ və Cənubi Koreyada süni intellekt qadağan olunmur, lakin qiymətləndirmə sistemi yalnız hazır cavabla uğur qazanmağa imkan vermir. Beləliklə, texnologiya köməkçi olur, düşünməni əvəz etmir.

Nəticə etibarilə, təhsildə əsas məsələ texnologiyanı qadağan etmək deyil, onun istifadəsini pedaqoji çərçivəyə uyğun idarə etməkdir. Məqsəd düşünən, analiz edən və biliklərini real şəraitdə tətbiq edə bilən gənclərin yetişdirilməsidir ki, bu da müasir təhsilin ən doğru yoludur".

Telegramda izləyin