Yay fəsli 42 gün uzanacaq... - Amma bu, yaxşı xəbər deyil
Yay fəsli bir az daha uzun çəksə, çoxları bunu istəyərdi. Amma bu arzumuzun gerçəkləşməsi planetimiz üçün heç də müsbət nəticə vəd etmir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, son araşdırmaya görə, xüsusilə ucuz enerji üçün kömür yandırmaq kimi insan fəaliyyəti nəticəsində yaranan iqlim dəyişikliyi Avropada yayları 2100-cü ilə qədər tam 42 gün uzada bilər.
Bunun əsas səbəbi Şimal qütbü ilə Ekvator arasındakı temperatur fərqini ifadə edən "enlik temperatur qradiyenti"nin (LTG) azalmasıdır. Normal halda yüksək LTG Atlantik okeanı üzərində külək sistemlərini formalaşdırır və mövsümi temperatur dəyişikliklərini təmin edir. Lakin LTG azaldıqca yay hava sistemləri və isti hava dalğaları qitə boyunca daha uzun çəkir.
Araşdırmanın müəlliflərindən Dr. Laura Boyall deyir: "Nəticələrimiz bu vəziyyətin yalnız müasir bir fenomen olmadığını göstərir; bu, Yer iqlim sisteminin təkrarlanan xüsusiyyətidir. Lakin indi fərqli olan şey dəyişimin sürəti, səbəbi və intensivliyidir".
Min illərlə geriyə gedən iqlim izləri nə deyir?
Avropanın iqlim tarixini araşdırmaq üçün alimlər göl dibindəki çöküntü qatlarını analiz edib. Mövsümi şəkildə yığılan bu tortular 10 min il əvvələ qədər uzanan qış və yay mövsümlərinin dəqiq zaman xəritəsini ortaya qoyur.
Təxminən 6 min il əvvəl LTG-dəki təbii dalğalanmalar səbəbindən Avropa yayları təxminən səkkiz ay davam edirdi. Lakin bu gün vəziyyət fərqlidir. İstixana qazlarının təsiri ilə Arktika qlobal ortalamadan dörd dəfə daha sürətli istiləşir. Tədqiqatçılar LTG hər 1°C azaldıqda Avropa yaylarının təxminən altı gün uzandığını hesablayıb. Bu da mövcud iqlim proqnozlarına əsasən Avropanın 2100-cü ilə qədər əlavə 42 yay gününə malik olacağı anlamına gəlir.
"Royal Holloway"də baş tədqiqatçı olan Dr. Kelia Martin-Puertas bildirir: "Araşdırmamız Avropa mövsümlərinin min illərdir temperatur qradiyenti tərəfindən tənzimləndiyini ortaya çıxardı. Bu, gələcək dəyişiklikləri daha dəqiq proqnozlaşdırmağa kömək edəcək mühüm məlumatdır".
O qeyd edib ki, nəticələr Avropa hava şəraitinin qlobal iqlim dinamikası ilə necə sıx bağlı olduğunu və keçmişi anlamağın sürətlə dəyişən planetin çətinlikləri ilə mübarizədə hansı dərəcədə həyati rol oynadığını göstərir.
Bu araşdırma 19 noyabr tarixində "Nature Communications" jurnalında dərc edilib.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 548 Tarix: 05 dekabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
DGK: "Kahı" yükünün içərisində külli miqdarda marixuana aşkar edilib
Dövlət Gömrük Komitəsi (DGK) "kahı, kərəviz və gül kələm" yükü daşıyan nəqliyyat vasitəsində 56 kiloqramdan artıq marixuana aşkar edib. "Report" bu barədə DGK-ya istinadən xəbər verir. Bildirilib ki, Biləsuvar Gömrük İdarəsinin əməkdaşlarının keçirdiyi əməliyyat tədbirləri nəticəsind
28.03.2026 154 NİİM: Yağışa görə svetoforlar və onların idarəetmə qurğuları fasiləsiz diqqətdə saxlanılır
Hazırda davam edən intensiv yağıntı ilə əlaqədar paytaxtda svetoforlar və onların idarəetmə qurğuları fasiləsiz olaraq diqqətdə saxlanılır. "Report" xəbər verir ki, bu barədə Daxili İşlər Nazirliyinin Nəqliyyatı İntellektual İdarəetmə Mərkəzinin (NİİM) məlumat yayıb. Qeyd olunub ki, hava şərait
28.03.2026 246 Küveyt səmasında bir gündə altı PUA vurulub
Ötən sutka ərzində Küveytin hava məkanında minimum altı pilotsuz uçuş aparatı (PUA) məhv edilib. xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-nin CNN televiziya kanalı məlumat yayıb. Hadisə ilə bağlı əlavə detallar təqdim olunmayıb. Xatırladaq ki, martın 27-fə Küveytin İctimai İşlər Nazirliyi Mübarək Əl-Kəbir limanın
28.03.2026 192 Naxçıvanda bayram günlərində 12 nəfər qidadan zəhərlənib
Bayram günlərində Naxçıvan Muxtar Respublikasında (MR) zəhərlənmə halları qeydə alınıb. Naxçıvan MR "Yoluxucu Xəstəliklər Mərkəzindən "Report"un yerli bürosuna verilən məlumata görə, qeyd olunan dövrdə, ümumilikdə, 17 nəfər müxtəlif səbəblərdən zəhərlənmə diaqnozu ilə tibb müəssisəsin
28.03.2026 206 Azərbaycanın sənaye müəssisələrinin kərə yağı ehtiyatı 3 dəfə artıb
Bu ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycanda 3 min 882,9 ton kərə yağı istehsal edilib. "Report" Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 10 % azdır. Martın 1-nə sənaye müəssisələrinin anbarlarında 67,3 ton kərə yağı ehtiyatı yaranıb
28.03.2026 209 Yağış fəlakəti DÜNYANI SİLKƏLƏDİ: Şəhərlərə ziyan dəydi, yollar bağlandı
Son günlərdə qlobal miqyasda sel və daşqınlar, bir çox dövlətlərdə aramsız yağıntılar müşahidə edilib. bu barədə xarici media orqanlarına istinadən məlumat verir. Xəbərlərə əsasən, müxtəlif iri şəhərlərə, qəsəbələrə, yaşayış binalarına, nəqliyyat vasitələrinə və ümumi infrastruktura ciddi ziyan dəyib
28.03.2026 241 Ağsuda qadını öldürüb otlaq sahəsinə atan şəxslər həbs edildilər
Martın 23-də Ağsu rayonunda yerləşən otlaq sahədə 1983-cü il təvəllüdlü Zahirə Şükürovanın meyitinin aşkar edilməsi barədə rayon prokurorluğuna məlumat daxil olub. xəbər verir ki, bu barədə Ağsu Rayon Prokurorluğu məlumat yayıb. Bildirilib ki, aparılan araşdırmalarla martın 22-də Ağsu rayon sakinlər
28.03.2026 236 Beş gün ardıcıl İŞ OLMAYACAQ - TARİXLƏR
May ayında Azərbaycanda beş gün ardıcıl iş olmayacaq. Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi Kollegiyasının qərarına əsasən, 27-28 may tarixləri Qurban bayramına təsadüf edir. Həmçinin, 28 may tarixində Müstəqillik Günü qeyd olunacaq. Əmək Məcəlləsinin tələblərinə əsasən
28.03.2026 573 Modelin qətli ilə bağlı yeni faktlar: Tabut açıldı, qorxunc mənzərə
İtaliyada baş verən dəhşətli qətl hadisəsi ilə bağlı yeni və şok detallar ortaya çıxıb. Ötən ilin oktyabr ayında Milan şəhərində vəhşicəsinə qətlə yetirilən 29 yaşlı model, iş qadını və realiti-şou ulduzu Pamela Janini ilə bağlı araşdırmalar davam edir. Müstəntiqlərin bildirdiyinə görə, qadına onun keçmi
28.03.2026 339 
