Piylənmə ilə bağlı xərçəng ölümləri kəskin artıb
ABŞ-da keçirilən Endokrin Cəmiyyətinin (ENDO 2025) illik toplantısında təqdim olunan yeni araşdırma piylənmənin sağlamlıq üçün yaratdığı ciddi təhlükələri bir daha diqqət mərkəzinə gətirib. Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, piylənmə ilə əlaqəli xərçəng ölümləri son 20 ildə üç dəfədən çox artıb və bu artım xüsusilə qadınlar, yaşlı əhali və etnik azlıq qrupları arasında daha nəzərəçarpacaq həddə olub.
Lent.az "Science Daily" saytına istinadla xəbər verir ki, araşdırmanın əsas müəllifi, Cersi Universiteti Tibb Mərkəzinin tədqiqatçısı dr. Faizan Əhmədin sözlərinə görə, piylənmə çoxsaylı xərçəng növləri üçün mühüm risk amilidir və bu nəticələr, xüsusilə risk altında olan əhali qruplarında erkən diaqnostika və tibbi xidmətə çıxışın artırılmasının vacibliyini ortaya qoyur.
Xəstəliklərə nəzarət və qarşısının alınması mərkəzləri (CDC) tərəfindən toplanmış ölüm statistikalarına əsaslanan tədqiqatda 1999-2020-ci illər arasında ABŞ-da piylənmə ilə əlaqələndirilən xərçənglərdən 33 min 572 ölüm halı təhlil olunub. Bu müddət ərzində yaşa uyğunlaşdırılmış ölüm göstəriciləri hər milyon nəfərə görə 3,73-dən 13,52-yə yüksəlib. Təsirə məruz qalan əsas qruplar qadınlar, qaradərili amerikalılar, yerli amerikalılar və yaşlılar olub. Coğrafi baxımdan Orta Qərb bölgəsi piylənmə ilə əlaqəli xərçəng ölümlərinin ən yüksək, Şimal-Şərq isə ən aşağı göstəricilərinə sahib olub. Ştat səviyyəsində isə Vermont, Minnesota və Oklahoma ən yüksək, Utah, Alabama və Virciniya isə ən aşağı ölüm nisbətlərinə malikdir.
CDC-nin məlumatına görə, ABŞ-da yetkinlərin 40,3 faizi piylənmədən əziyyət çəkir. Piylənmə genetik, hormonal, ətraf mühit və həyat tərzi amillərinin kompleks təsiri nəticəsində inkişaf edən xroniki bir xəstəlikdir. Bu vəziyyət yalnız metabolik pozuntulara deyil, həm də ciddi onkoloji risklərə yol açır. Piylənmə ilə əlaqəli olduğu müəyyən edilən xərçəng növləri bunlardır: döş xərçəngi, düz bağırsaq xərçəngi, uşaqlıq yolu xərçəngi, öd kisəsi xərçəngi, üt mədə xərçəngi, böyrək xərçəngi, qaraciyər xərçəngi, yumurtalıq xərçəngi, mədəaltı vəzi xərçəngi, tiroid xərçəngi, meningioma. Bu xərçənglər hazırda ABŞ-da illik diaqnostik edilən xərçəng hallarının təxminən 40 faizini təşkil edir. Bu fakt piylənmənin artıq sadəcə bir metabolik pozuntu deyil, həm də geniş ictimai səhiyyə problemi və onkoloji fəlakət kimi qiymətləndirilməli olduğunu göstərir. Dr. Əhmədin fikrincə, bu araşdırma hökumət orqanları və səhiyyə sistemləri üçün ciddi xəbərdarlıq siqnalıdır: "Əgər biz yüksək risk qrupundakı əhalini vaxtında skrininq və tibbi dəstək ilə əhatə etməsək, xərçənglə mübarizədə əldə edilən irəliləyişlər geri dönə bilər".
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 907 Tarix: 16 iyul 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşMinaya düşərək həlak olan şəxs 2 övlad atası olub - YENİLƏNİB
Minaya düşərək həlak olan şəxs 2 övlad atası olub. -ın məlumatına görə, Ağstafa rayonunda minaya düşərək həlak olan, Qazax rayonunun Ürkməzli kənd sakini, 1986-cı il təvəllüdlü Rəsul Şahin oğlu İbrahimov ailəli olub, 2 övladı var. Hadisə nəticəsində ağır xəsarətlər alan 1982-ci il təvəllüdlü Sahib İzo
15.11.2026 480 Macarıstanın Baş naziri şantaj və məişət zorakılığında ittiham olunub
Macarıstanın keçmiş ədliyyə naziri Yudit Varqanın keçmiş həyat yoldaşı, Baş nazir Peter Madyarın təhdidləri ilə bağlı ifadəsindən sonra ona qarşı şantaj və məişət zorakılığı şübhəsi ilə iki cinayət ərizəsi verilib. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "Magyar Nemzet" nəşri məlumat yayıb
15.11.2026 252 Milli Qəhrəman Ehtiram Əliyevlə vida mərasimi keçirilməyəcək: Dəfnin vaxtı və yeri açıqlandı - YENİLƏNİB
"Ehtiram Əliyevlə vida mərasimi keçirilməyəcək". xəbər verir ki, bunu "Azərbaycan Respublikası Milli Qəhrəmanlarını Tanıtma" İctimai Birliyinin sədri Elşən Uluxanlı -a açıqlamasında bildirib. Onun sözlərinə görə, Milli Qəhrəman sabah saat 14:00-da İkinci Fəxri xiyabanda dəfn olunacaq
15.11.2026 353 HƏMAS-ın "Rəfah" briqadasının komandiri öldürülüb
İsrail Müdafiə Ordusu və Şin Bet (ŞABAK) Qəzza zolağının cənubunda HƏMAS-ın hərbi qanadının "Rəfah" briqadasının komandiri Samir Mahmud Həsən Əbu Yunisi öldürüb. "Report" xəbər verir ki, bu barədə İsrail Müdafiə Ordusu teleqram kanalında məlumat yayıb. Qeyd olunub ki, Əbu Yunis sentyabrı
15.11.2026 282 Ermənistanda yeni Konstitusiya layihəsi gələn həftə açıqlanacaq
Ermənistan hakimiyyəti yeni Konstitusiya layihəsini gələn həftə ictimaiyyətə təqdim etməyi planlaşdırır. Bundan sonra sənədlə bağlı ictimai müzakirələr və dinləmələr təşkil olunacaq. xəbər verir ki, bu barədə "Sputnik Ermənistan" "Joxovurd" qəzetinə istinadən məlumat yayıb. Nəşri
10:29 71 Rəsmi Tehran: İran mövqeyindən yaxşı xəbərdar olan Rusiya və Çinlə sıx əlaqə saxlayır
"İran strateji tərəfdaşları olan və Tehranın mövqeyindən yaxşı xəbərdar olan Rusiya və Çinlə sıx əlaqə saxlayır". "Report" xəbər verir ki, bunu İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib. "Biz həm Rusiya, həm də Çinlə sıx təmasdayıq. Çin və Rusiya bizim stratej
15.11.2026 231 Yataqxanada meyiti tapılan tələbənin ölümü: ATU-dan açıqlama gəldi - Foto
Azərbaycan Tibb Universiteti ötən gün yataqxanada meyiti tapılan Elvira Eyyubova ilə bağlı açıqlama yayıb. xəbər verir ki, universitetin açıqlamasında deyilir:. "Azərbaycan Tibb Universitetinin I Müalicə-profilaktika fakültəsinin II kurs tələbəsi Elvira Eyyubova gözlənilmədən vəfat edib. Universite
15.11.2026 414 "Empire State Building"ə qalxan cütlüyün işi ağırlaşdı
ABŞ prokurorluğu Nyu-Yorkdakı "Empire State Building" göydələninə dırmaşan rusiyalı ruferlər İvan Kuznetsov və Ancelina Nikolau ilə bağlı ittiham razılaşmasından imtina edib. Axşam.az xəbər verir ki, bu barədə onların vəkili Noem Biel TASS-a açıqlamasında bildirib. Vəkilin sözlərinə görə, prokurorlu
15.11.2026 254 Üç ölkə arasında nüvə sazişinin əldə olunması gözlənilmir
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Çin Prezidenti Si Cinpin arasında keçiriləcək üçtərəfli görüşdən sonra nüvə silahları ilə bağlı sazişin əldə olunması ehtimalı olduqca aşağı qiymətləndirilir. xəbər verir ki, bu barədə IMEMO RAS-ın Beynəlxalq Təhlükəsizlik Mərkəzinin elm
10:42 62