"İsrail beynəlxalq hüquq normalarını pozduğuna görə hərəkətləri təcavüzkar xarakter daşıyır" - Politoloq

"İsrail beynəlxalq hüquq normalarını pozduğuna görə hərəkətləri təcavüzkar xarakter daşıyır" - Politoloqİran-İsrail münaqişəsi artıq 4 gündür davam edir.

Politoloq Elşən Manafov BiG.AZ-a bildirib ki, İsraillə müqayisədə İranın güclü hava hücumundan müdafiə sistemi yoxdur. Daha dəqiq desək, məhduddur. Bu da onun ərazi göstəricilərinin İsraillə müqayisədə azı 100 dəfə böyuk olması ilə bağlıdır. Bu ərazinin havadan müdafiəsi olduqca böyuk maliyyə vəsaiti tələb edir. Bütövlükdə İsrail təkbaşına İranın öhdəsindən gələ biləcək dövlət deyil,resurslar buna imkan vermir,lakin o, israrla ABŞ-ni müharibəyə sürükləməyə çalışacaq:

"Başlanmış münaqişədə təcavüzkar tərəf İsraildir,baxmayaraq ki,Netanyahu hökuməti İrana hava zərbələrinin özünün,hətta regionun təhlükəsizliyini təmin etmək istəyindən irəli gəldiyini bildirir. İsrail İranın uranın zənginləşdirilməsi istiqamətində əldə etdiyi uran ehtiyatlarının 400 kq həddi keçdiyini(MAQATE- nin hesabatında bu fakt var)və bunun yaxın 1 ildə İrana 10-15 atom bombası hazırlamağa imkan verəcəyini bəyan edib. Ona görə bu region və hətta dünya üçün ciddi təhdid və təhlükədir. Rəsmi Tehran isə nüvə enerjisindən dinc məqsədlərlə istifadə etmək hüququnun onun suveren hüququ olduğu bildirir. Digər tərəfdən İran nüvə silahının yayılmaması barədə müqaviləyə qoşulub,İsrail isə qeyri-rəsmi şəkildə bu silaha malik olsa da, məlum müqavilə ilə bağlı öhdəliklər götürməyib. Bütün hallarda İsrail BMT nizamnaməsini,habelə beynəlxalq hüquq normalarını pozduğuna görə hərəkətləri təcavüzkar xarakter daşıyır.
Tərəflər fərqli resurs və imkanlara malikdirlər. İran ərazi göstəricilərinə və əhalisinin sayına görə Yaxın Şərqin 1-ci yerdə olan dövlətidir. Ərazisi 17,1 milyon,əhalisi 87 milyondur, dünyada ərazi göstəricilərinə və əhalisinin sayına görə 17-ci yerdədir,əhalisinin 60%dən çox hissəsi 30 yaşa qədər olanlardır. Bu isə onun səfərbərlik imkanlarının yüsək olduğunu göstərir. 40 ildən çoxdur ki,sanksiyalar altında yaşadığından iqtisadiyyatını bu amilləri nəzərə alaraq qura bilmişdir. Güclü hərbi sənaye kompleksi var,orta mənzilli,habelə ballistik raketlərə malikdir, dron və pilotsuz təyyaləri, Zülfüqar tanklarını,Şəhid ,Şəhrivar raketlərini istehsal edir ki, hətta Avropa ərazisini,habelə ABŞ-nin regiondakı hərbi bazalarını vura bilər.Lakin İsraillə müqayisədə güclü hava hücumundan müdafiə sistemi yoxdur. Daha dəqiq desək, məhduddur. Bu da onun ərazi göstəricilərinin İsraillə müqayisədə azı 100 dəfə böyük olması ilə bağlıdır. Bu ərazinin havadan müdafiəsi olduqca böyuk maliyyə vəsaiti tələb edir,(İsrail 22 min kv.km ərazi və 10 milyonluq əhaliyə malikdir)İranın strateji aviasiyası yox dərəcəsindədir. İsrailin isə strateji qırıcı və bombardmançı təyyarələri var. Üstəlik,bu sahədə yarana biləcək boşluğu ABŞ və köhnə qitənin məlum dövlətləri doldurmağa hazırdırlar.İran zəngin enerji ehtiyatlarına malik dövlətdir,bir günə 12,5 milyon barrel neft,12 milyon kub.m qaz istehsal edir,üstəlik müharibənin uzanması mütləq dünya enerji bazarında qiymətlərin kəskin şəkildə qalxmasına,(hətta 200 dollaradək)səbəb ola bilər. Digər tərəfdən İran dünyanın əsas enerji terminallarından sayılan Hörmüz boğazını bağlaya bilər ki,(artıq beıə cəhdlər də var)bu Avropanı enerji böhranına sürükləyəcək.Bütövlükdə İsrail təkbaşına İranın öhdəsindən gələ biləcək dövlət deyil,resurslar buna imkan vermir,lakin o, israrla ABŞ-ni müharibəyə sürükləməyə çalışacaq. Omanın vasitəçiliyi ilə ABŞ-İran arasında İranın nüvə çalışmaları ətrafında gedən danışıqları pozması da İsrailin ABŞ-ni müharibəyə cəlb etmək istəyindən irəli gəlir.ABŞ-yə gəlincə, o, hazırkı şəraitdə İsraili müdafiə edəcək, lakin müharibə enerji qiymətlərinə kəskin təsir edəcəyindən Çin istisna deyil ki,Pakistanla danışıqlarda vasitəçilik etməyə çalıçacaqlar,Rusiya isə bu ilin 16 yanvarında imzalanmış strateji əməkdaşlıq barədə müqavilədən sonra İranı heç bir vəchlə tək qoymayacaq. Dünya enerji qiymətlərinin yuksəlməsi Rusiyanın maraqlarına cavab versə də, Yaxın Şərqə geosiyasi durumun ABŞ-nin xeyrinə əsaslı şəkildə dəyişilməsinə yol verməmək üçün Rusiya böyük oyunda ən fəal şəkildə iştirak edəcək. Putinin Trampı kompromisə dəvət etməsi üçün istər Ukrayna cəbhəsində,istərsə də Yaxın Şərqdə ciddi və çeşidli imkanları var,Yaxın Şərq və enerji faktorunda Çin mütləq Rusiya ilə bir cərgədə duracaq. Avropa Birliyinin İsrailin İrana hücumu ilə bağlı məsələrə münasibəti isə ABŞ- nin mövqeyindən fərqlidir. Digər tərəfdən Ukrayna ətrafında da ABŞ və AB arasında mövqe və fikir ayrılığı dərinləşməkdədir. Bunu böyük 7-lərin bu gün Kanadada keçirilən toplantısı bir daha göstərdi".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 854   Tarix: 17 iyun 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Hökumət üzvləri parlamentdədir

Milli Məclisin növbəti plenar iclası keçiriləcək. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, parlamentdə növbəti ilin büdcə zərfi müzakirə ediləcək. İclasda Baş nazir Əli Əsədov, iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov, maliyyə naziri Sahil Babayev və hökumət üzvləri iştirak edirlər

10:59 177
.

Ağdam gözəl məkana çevrilir

44 günlük Vətən müharibəsində rəşadətli ordumuz Müzəffər Ali Baş Komandanımızın rəhbərliyi ilə misli görülməmiş qəhrəmanlıq və hünər göstərərək 30 il işğal altında qalmış Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı rayonlarını, mədəniyyətimizin beşiyi sayılan Şuşa şəhərini və bir neçə yaşayış məntəqəsini düşməndə

11:23 168
.

Ermənistanda yeni Konstitusiya layihəsi gələn həftə açıqlanacaq

Ermənistan hakimiyyəti yeni Konstitusiya layihəsini gələn həftə ictimaiyyətə təqdim etməyi planlaşdırır. Bundan sonra sənədlə bağlı ictimai müzakirələr və dinləmələr təşkil olunacaq. xəbər verir ki, bu barədə "Sputnik Ermənistan" "Joxovurd" qəzetinə istinadən məlumat yayıb. Nəşri

10:29 178
.

Prezident: "Ümummilli liderin Azərbaycan teleradiosuna göstərdiyi diqqət və qayğı bu sahənin inkişafında xüsusi yer tutur"

"Ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycan teleradiosuna göstərdiyi diqqət və qayğı bu sahənin inkişafında xüsusi yer tutur. Onun rəhbərliyi və dəstəyi ilə milli televiziya və radio yayımının maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, yaradıcı potensialının artırılması, milli-mənəvi dəyərlərimizi

15.11.2026 250
.

Məktəblərdə payız tətili başladı

Bu gündən 2026-2027-ci tədris ili üzrə ümumi təhsil müəssisələrində beşgünlük payız tətili başlayıb. BİG.AZ xəbər verir ki, payız tətili 16-20 noyabr tarixlərini əhatə edir. Belə ki, şənbə-bazar günləri nəzərə alınmaqla payız tətilindən sonra ilk dərs günü 6 günlük iş həftəsi ilə işləyən ümumi təhsi

10:00 163
.

YAP Cənubi Qafqazın ən böyük siyasi təşkilatıdır

Yeni Azərbaycan Partiyası hazırda ölkəmizdə olan bir çox partiyalar arasında istər siyasi fəaliyyəti baxımdan, istərsə də üzvlərinin sayına görə xüsusi ilə seçilir. Partiyanın yaranması 90-cı illərə təsadüf edir. Həmin dövr ölkəmizin siyasi-iqtisadi həyatında çətin vəziyyətlə yaddaşlarda qalıb. Bütü

12:49 116
.

Mənzillərin qiyməti ucuzlaşır

Çində daşınmaz əmlaka investisiyaların azalması fonunda mənzillərin qiyməti ucuzlaşıb. Bunu xarici mediaya istinadən bildirib. Çin Milli Statistika Bürosunun açıqladığı mənzil qiymətləri indeksinə əsasən, oktyabr ayında ölkənin iri və orta ölçülü 70 şəhərinin əksəriyyətində yeni və ikinci əl mənzilləri

12:37 119
.

Ağdamın quruculuq, bərpa və inkişaf dövrü başlayıb

Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il iyulun 31-də imzaladığı sərəncama əsasən, artıq üçüncü ildir ki, Ağdam Şəhəri Günü təntənəli şəkildə qeyd edilir. Bu əlamətdar günün təsis olunması Ağdam şəhərinin Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalından azad edilməsi tarixi ilə bağlıdır. Azərbaycanın Vətən müharibəsind

10:53 155
.

Cənubi Qafqazın ən böyük siyasi partiyası

Müstəqil Azərbaycanın memarı və qurucusu Ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə 35 il bundan əvvəl yaradılan Yeni Azərbaycan Partiyası şərəfli bir yol keçib, milli ideyalara sadiqliyini daim sübuta yetirib. Ölkəmizin siyasi həyatında aparıcı rol oynayan Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranmas

12:53 111
.