İsti havalarda ürək xəstəliklərindən necə qorunaq? - HƏKİM DANIŞDI

İsti havalarda ürək xəstəliklərindən necə qorunaq? - HƏKİM DANIŞDISəhiyyə Nazirliyi Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun direktor müavini, professor Rafail Daşdəmirov ürək-damar xəstəlikləri barədə danışıb.

Lent.az onunla müsahibəni təqdim edir:

- Rafail müəllim, ilk öncə ürək-damar sistemi xəstəliklərinin yaranma səbəbləri haqqında məlumat verərdiniz...

- Ürək-damar sisteminin ən çox görülən patologiyalarına hipertenziya, aritmiya, ürəyin işemik xəstəliyi, ürək çatışmazlığı daxildir. Hipertenziya qan təzyiqinin artmasıdır. Xəstəlik asimptomatik ola bilər və ya başgicəllənmə, baş ağrısı, qulaqlarda səs-küy, gözlər qarşısında yanıb-sönən ləkələr, ürəkbulanma, zəiflik və yuxusuzluq kimi hadisələrlə müşayiət oluna bilər.

Aritmiya ürək əzələsinin daralma tezliyinin, ritminin və ardıcıllığının pozulmasıdır. Aritmiyanın əsas simptomlarına qeyri-bərabər, çox sürətli və ya yavaş ürək döyüntüsü, başgicəllənmə, huşunu itirməyə yaxın və sinə ağrısı daxildir. Bəzi hallarda ürək ritminin pozulmasının heç bir əlaməti hiss olunmur.

Ürəyin işemik xəstəliyi (ÜİX) kifayət qədər qan tədarükü səbəbindən miokardın zədələnməsinin meydana gəldiyi bir patologiyadır. Çox vaxt ÜİX simptomları fiziki fəaliyyət zamanı sinə ağrısı, hava çatışmazlığı hissi, nəfəs darlığı, şişkinlik, ürək işində fasilələr, aritmiya simptomları ilə ortaya çıxır.

Ürək çatışmazlığı, ilk növbədə ürək əzələsinin kontraktilliyinin azalması nəticəsində yaranan pozğunluqlar kompleksidir. Bunlara siyanoz, nəfəs darlığı, hemoptizi (qanla qarışıq bəlğəm çıxarma), sürətli ürək döyüntüsü, ödəm və qaraciyərin böyüməsi daxildir.

Qazanılan ürək qüsurları ürəyin qapaq aparatının və böyük damarların pozulması ilə əlaqəli xəstəliklərdir. Əsas təzahürlər ürəkdə ağrı, nəfəs darlığı, şişkinlik, sürətli ürək döyüntüsü, öskürək, hemoptizi, fiziki fəaliyyət zamanı sinə ağrısı, başgicəllənmə, huşunu itirmədir.

Ürək-damar xəstəlikləri bir sıra səbəblərdən qaynaqlanır. Bunlara biz ürək və qan damarlarının anadangəlmə qüsurları, piylənmə, lipid metabolizmasının pozulması, endokrin sistemin pozulması, infeksiyalar (streptokok, enterokok və s.), oturaq həyat tərzi, stres, digər orqan və sistemlərin xəstəlikləri (məsələn, diabet, böyrək xəstəliyi), irsiyyət və s. aid edə bilərik.

- Ürək-damar xəstəlikləri üçün risk faktorları hansılardır?

- Kardiologiyada "ürək-damar qəzaları üçün risk faktorları" anlayışı var. Faktorlar qan tədarükünün kəskin pozulması kimi başa düşülür. Bu ürək əzələsində baş verərsə infarkt, beyində olarsa insult adlanır.

Ürək xəstəlikləri və insult üçün əsas risk faktorları düzgün olmayan qidalanma, fiziki hərəkətsizlik, tütün və alkoqol kimi zərərli vərdişlərdir.
Davranış risk faktorlarının təsiri qan təzyiqinin, qan qlükozasının, qan lipidlərinin artması, artıq çəki və piylənmə ola bilər. Bu "ara risk faktorları" ilkin tibbi yardım müəssisələrində qiymətləndirilə bilər.

Elmi cəhətdən sübut olunub ki, duz qəbulunu azaltma, meyvə-tərəvəz istehlakı, müntəzəm fiziki fəaliyyət, tütün və alkoqol kimi zərərli vərdişlərdən imtina ürək-damar xəstəliklərinin inkişaf riskini azaldır. Bundan əlavə, şəkərli diabet, yüksək qan təzyiqi və yüksək lipid səviyyələri olan insanlarda ürək-damar xəstəliklərinin riskini azaltmaq, infarkt və insultun qarşısını almaq üçün dərman müalicəsi lazım ola bilər.

- Ürək-damar xəstəliklərinin ümumi simptomları haqqında məlumat verərdiniz.

- Çox vaxt əsas qan damarı xəstəliyi asimptomatikdir. Ürək böhranı və ya insult xəstəliyin ilk xəbərdarlığı ola bilər. Ürək böhranının simptomlarına sinənin ortasında ağrı və ya narahatlıq, qollarda, sol çiyində, dirsəklərdə, çənədə ağrı və ya narahatlıq daxildir.

Bundan əlavə, insan nəfəs almaqda çətinlik çəkə və ya nəfəs darlığı ilə qarşılaşa bilər. Həmçinin, ürəkbulanma, qusma, başgicəllənmə və ya huşunu itirmə, soyuq tər, solğunlanma müşahidə olunur. Qadınlarda nəfəs darlığı, ürəkbulanma, qusma, bel və çənə ağrıları daha çox olur.

İnsultun ən çox görülən simptomu üzdə, əksər hallarda bir tərəfdən, qolda və ya ayaqda ani zəiflikdir. Digər simptomlara üzün, xüsusən də bir tərəfdən, qolların, ayaqların qəfil uyuşməsı, danışmaqda, nitqi başa düşməkdə çətinlik, bir və ya hər iki gözdə görmə çətinliyi, gəzinti çətinliyi, başgicəllənmə, balans və ya koordinasiya itkisi, heç bir xüsusi səbəb olmadan şiddətli baş ağrısı, həmçinin şüur, huşun itirilməsi aiddir.

Bu simptomları yaşayan insanlar dərhal həkimə müraciət etməlidirlər. Müayinə zamanı kardioloq tərəfindən xəstəliyin mərhələsi nə qədər tez aşkar edilərsə, müalicəsi bir o qədər asan aparılar. Buna görə, ildə ən azı bir dəfə EKQ müayinəsindən keçmək lazımdır.

- Doktor, ürək-damar xəstəliklərindən özümüzü necə qoruya bilərik?

- Ürək-damar sistemi xəstəliklərinin qarşısının alınması bu xəstəliklərin əksəriyyəti üçün ümumi olan tədbirlər kompleksindən ibarətdir. Lakin bəzi xəstəliklər ayrıca yanaşma tələb edir. Bəzi ümumi tövsiyələrə diqqət yetirmək lazımdır. İlk növbədə, ürək-damar sisteminin xəstəlikləri neyropsik stres əsasında yaranır. Nəticə etibarilə, onların miqdarının və intensivliyinin azaldılması bütün ürək-damar xəstəliklərinə qarşı güclü profilaktik tədbirdir.

Fiziki aktiv həyat tərzi ürək-damar xəstəliklərinin qarşısının alınmasında zəruri komponentidir. Bunlara təmiz havada uzun gəzintilər, üzgüçülük, qaçış, yəni insanın sağlamlığına xeyir verən hər hansı fiziki fəaliyyət aiddir. Bu fəaliyyətlər qan damarlarının divarlarını gücləndirir və bununla da bir çox ciddi xəstəliklərin qarşısını alır.

Eyni zamanda, istirahət də tam olmalıdır. Normal yuxu müddəti gündə 8-10 saat arasındadır. Beləliklə, fiziki aktivlik, düzgün qidalanma, pis vərdişlərdən imtina və müntəzəm profilaktik müayinələr ürək-damar xəstəliklərinin inkişafını minimuma endirir.


BiG.Az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 736   Tarix: 05 iyul 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş
Ustalar.az ustalar sayti

Oxşar xəbərlər

.

Əti necə bişirək ki, xərçəngə yol açmasın?

"Ət qızartması sevənlər gərək onu hazırlayan zaman diqqətli olsunlar. Düzgün bişirilməyən ət xərçəng xəstəliyinə səbəb ola bilər". Bu sözləri ABŞ-dən olan diyetoloq Emi Pendlton Key deyib. "Əti tüstü əmələ gətirmədən, aşağı temperaturda, qısa müddətdə qızartmaq lazımdır. Bu, xərçəngə səbə

06.07.2024 482
.

Artıq çəkini itirmək üçün yumurtanı necə yemək lazımdır?

50 qramlıq bərk qaynadılmış yumurtanın tərkibində təxminən 78 kalori, 6,3 qram protein, 0,6 qram karbohidrat və 5,3 qram yağ var. Hər kəs yumurtanın qida mənbəyi olduğunu bilir. Çox vaxt, onları hazırlayarkən bir insan qaynadılmış məhsulun sadəliyi ilə omletin ləzzəti və zənginliyi arasında olur. BİG.A

14.07.2024 415
.

İtirilmiş dişlərin bərpası mümkün olacaq - Yeni KƏŞF

Yapon alimləri itirilmiş azı dişləri bərpa etmək üçün yeni üsul hazırlayıblar. BİG.AZ -a istinadən bildirir ki, tədqiqatçılar təsiredici nəticələr göstərən laboratoriya sınaqlarını uğurla tamamlayıblar. Təcrübələr təsdiq edib ki, hazırkı formula gəmiricilərdə yaxşı mübarizə aparır və yan təsirlərə səbə

30.06.2024 984
.

Niyə həkim resepti olmadan antibiotik qəbul etmək olmaz? – 3 ƏSAS SƏBƏB

Mütəxəssislər həkim məsləhəti olmadan antibiotic qəbul etməyin zərərlərini açıqlayıb. xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, həkim xəstəliyin klinik mənzərəsini və xəstənin bədəninin xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq antibiotiklər təyin edir. Müalicə rejimi test nəticələrinə əsasən müəyyən edilir v

29.06.2024 486
.

Niyə qarpızı çox yeməliyik?

Hər birimizin çox sevdiyi qarpız PP, C, D, B1, B2, B6 vitaminləri, dəmir, mis, sink, kaliy, fosfor kalsiy duzları və fol turşusu ilə çox zəngindir. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, tərkibində olan bütün vitamin və mikroelement bazası, qaraciyərdə mübadilə prosesini stimullaşdırır, ödün tərkibin

18.07.2024 561
.

Hər gün qarpız yeməyin xeyri

Yay mövsümü meyvələrlə zəngin olur. İsti havaların vazgeçilməz meyvəsi isə qarpızdır. Qarpız həm susuluğu yatızdırır, həm də min bir dərdin dərmanıdır. Axşam.az xəbər verir ki, qarpızın saymaqla bitməyən faydaları var. 1. Qarpız immuniteti gücləndirir. yay qripindən qorunmaq istəyənlər tez-tez qarpı

30.06.2024 546
.

Ac qalmaq xərçəngin inkişafını ləngidə bilər?

ABŞ-nin Memorial Sloan Kettering Xərçəng Mərkəzində (MSK) aparılan araşdırma nəticəsində ac qalmağın təbii killer-hüceyrələrin (NK) xərçənglə mübarizə qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artıra biləcəyini müəyyən edilib. Tədqiqat göstərir ki, periodik olaraq ac qalmaq NK hüceyrələrini sərt şiş mühitind

16.06.2024 676
.

Siqaret çəkmək istəyini necə azaltmaq olar? - YENİ ARAŞDIRMA

Harvard tədqiqatçıları hesab edirlər ki, siqaret çəkənin minnətdarlıq hissi onun siqaret çəkməyə ehtiyacını azaldır və onun daha çox çəkmə ehtimalını artırır. xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, bu araşdırma siqaret, alkoqol və narkotiklərə ehtiyacı azaltmağa yönəlmiş kampaniyalar da daxil olmaqla

14.07.2024 363
.

Kolera: 1 milyard insanı gözləyən TƏHLÜKƏ

Dünyada fövqəladə hallara səbəb ola biləcək infeksiyalar arasında kolera hazırda ciddi təhlükə yaradır. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, bu barədə "Rospotrebnadzor"un (Rusiya Federasiyasının İstehlakçı Hüquqlarının Müdafiəsi və İnsan Rifahı Sahəsində Nəzarət üzrə Federal Xidmətinin) rəhbər

21.07.2024 196