"Tədris prosesimizdə riyaziyyata baxış dəyişməlidir"-AÇIQLAMA

"Orta ümumtəhsil müəssisələrində, xüsusilə ibtidai siniflərdə riyaziyyat fənninin tədrisi birmənalı qarşılanmır. Riyaziyyatın yüksək səviyyədə tədris olduğunu düşünənlər də var. Əksini zənn edənlərdə az deyil. Real durum ondan ibarətdir ki, bu il 9-cu sinif buraxılış imtahanlarında uşaqların riyaziyyat fənni üzrə göstəriciləri aşağı səviyyəlidir. Riyaziyyat fənninə aid olan situasiya tipli suallar, yəni açıq cavab tələb edən suallar ilə bağlı nəticələr bərbad vəziyyətdədir".

Bu sözləri BiG.AZ-a açıqlamasında Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin sektor müdiri, elm və təhsil məsələləri üzrə tədqiqatçı Elmin Nuri deyib:

"Hansısa ayrı-ayrı məktəblərdə yaxşı riyaziyyat müəllimlər, riyaziyyat fənnini yaxşı oxuyan şagirdlər ola bilər. Amma ölkə miqyasında riyaziyyat fənninin tədrisi ilə bağlı durum buraxılış imtahanlarında və "PİSA" göstəricilərində nəticələr göz önündədir. Çünki bir neçə məzmun göstəriciləri var ki, onlardan biri riyaziyyat-həndəsə məzmun göstəriciləridir. Bu məzmun göstəricisi nədir?. Şagirdlər analitiki təfəkkür, məntiqi-mühakimə, situasiyaya görə hərəkət etmə qabiliyyəti tələb edən məzmun xəttidir. Yəni riyaziyyat-həndəsə o demək deyil ki, çevrədə düsturu biləsən, yaxud ən kiçik ortaq bölənu hesablayasan. Bu doğru deyil. Riyaziyyatın ana qayəsi şagirdlərdə məntiqi mühakimə bacarıqlarını, analitik keyfiyyətlərini və situasiyaya görə hərəkət etmə qabiliyyətini artırmaqdır".

Elmin Nuri qeyd edib ki, riyaziyyat məhz bu səbəblər üzərindən keçirilmədiyinə görə bu gün riyaziyyat fənninin tədrisini qənaətbəxş hesab etmək olmaz. Çünki riyaziyyatın tədrisi sovet dövründəki riyaziyyatın tədrisindən qətiyyən fərqlənmir. O dövrdə də qaydalar, çalışmalar, şablon standartlar üzərində aparılırdı:

Modern dünyada, modern riyaziyyatın tədrisində müəyyən fərqlər var. Orada əsasən "niyə" sualı üzərində gəzişmələr var. Şagird bu amillərə görə fənni sevə-sevə öyrənir. Amma biz nə edirik? Biz riyaziyyatın tədrisində akademik göstəricilərdən çıxa bilmirik. Əvvəla riyaziyyatın hesab bölməsi onun ana elementar səviyyəsidir. Riyaziyyat ümumi həyati hesablama bacarığıdır. Hadisələrin, proseslərin hesablanmasını öyrətməlidir. Bu gün bizim məktəblərdə sevimli riyaziyyat müəllimlərimiz heç biri bu detal üzərində dərslərini aparmırlar. Çətin düsturlar, teoremlər, şablon qaydalar ilə dərsi akademik səviyyədə keçirlər. Təbii ki bu dərsin nəticəsi olmayacaq. Dərsin nəticəsi 9 və 11-ci sinif buraxılış imtahanlarında özünü göstərir. Həmçinin, ali təhsil müəssisələrinin bütün ixtisas qruplarında riyaziyyat fənni var. Birinci və ikinci ixtisas qrupunu çıxmaq şərtilə, digər qruplarda riyaziyyatın vəziyyəti illərdir düzəlmir. Bizim bu gün tədris prosesimizdə riyaziyyata baxış dəyişməlidir. Riyaziyyatin tədrisi analitik düşüncə meyarı üzrə inkişaf etməlidir. Rəqəmlərin, düsturları, akademik dillərin tədrisi ilə yox".

Sevda Səfərova

Telegramda izləyin