"Türkiyə məhsullarına rəqabətin artması yerli məhsulları sıxışdıra bilər"-AÇIQLAMA

Türk lirəsi yenidən öz dəyərini itirməkdə davam edir. Lirənin ABŞ dollarına nisbətən məzənnəsi rekordlar imza atmaqdadır. BiG.AZ-a danışan iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov bildirib ki, türk lirəsinin dəyərsizləşməsi Azərbaycan manatına real effektiv məzənnəsinin möhkəmlənməsinə gətirib çıxarır:

"Nəzərə alaq ki, Türkiyə Azərbaycanın əsas xarici tərəfdaşlarından biridir. Belə bir vəziyyətdə müəyyən təsirlər qaçınılmazdır. Azərbaycan bazarı zəif inteqrasiya edilmiş və eyni zamanda müdafiə olunan bazar olsa da, bununla belə lirənin dəyərsizləşməsinin müəyyən təsirləri vardır. Türk lirəsinin dəyərsizləşməsi Azərbaycan manatına real effektiv məzənnəsinin möhkəmlənməsinə gətirib çıxarır. Nəzərə alaq ki, Türkiyə Azərbaycanın əsas xarici tərəfdaşlarından biridir. Belə bir vəziyyətdə müəyyən təsirlər qaçınılmazdır. Azərbaycan bazarı zəif inteqrasiya edilmiş və eyni zamanda müdafiə olunan bazar olsa da, bununla belə lirənin dəyərsizləşməsinin müəyyən təsirləri vardır. Təsirlərin məsələyə hansı aspektdən yanaşmaq baxımından müsbət və mənfi istiqamətli qruplaşdırmaq olar. Müsbət istiqamətli təsirlər daha çox istehlakçılar baxımından vurğulamaq olar.

Ekspert bildirib ki, Türk lirəsinin məzənnəsinin dəyərsizləşməsi Türkiyədə istehsal olunan məhsulların ucuzlaşmasına gətirib çıxarır:

"Bu da azərbaycanlı istehlakçıların Türkiyədən mal və xidmətləri istehlak edərkən daha az xərc çəkməsinə və ailə büdcəsini daha sərbəst şəkildə idarə etməsinə töhfə verir. Buna baxmayaraq, nisbətən makro səviyyədə məsələyə baxdıqda Türkiyə məhsullarının Azərbaycan bazarında daha rəqabətli olmasına səbəb olur. Xüsusilə, hər hansı bir məhsul və xidmətlərin təklif etdiyi bazarlarda inhisarçılıq sövdələşməsi müşahidə edilmirsə, həmin bazarlarda ucuzlaşmaya və Türkiyə məhsullarına rəqabət qabiliyyətini gücləndirmək yerli məhsulları sıxışdıra bilir. Yerli istehsalçılar aspektindən nisbətən az əlverişli şərait yaranır. Nəzərə almaq lazımdır ki, Türkiyə bazarlarında Azərbaycanda istehsal olunan maya dəyərində güclü manat ilə formalaşan məhsulların rəqabət imkanları müəyyən qədər məhdudlaşdırır. Azərbaycanın Türkiyəyə ixracının əsasını enerji və neft-kimya sənayesi məhsulları təşkil edir. Amma, müəyyən məhsul növləri var ki, bu məhsulların Türkiyə bazarlarında daha əlverişsiz qiymətə təşviq etməsi zərurəti yaranır. Bu həm sahibkarların gəlirlərinin azalmasına səbəb olur yaxud dövriyyələrinin kiçildilməsinə zəmin yaradır. Yerli məhsulların Türkiyə bazarında rəqabəti daha da güclənir".

Sevda Səfərova

Telegramda izləyin