Yeniyetməlik dövründə psixi problemlər - Valideyn nə etsin?
Yeniyetməlik dövrü 10-11 yaşdan 14-15 yaşa qədər vaxtı əhatə edir. Bu dövr bəzən tez və yaxud da gec başlaya bilər. Təəssuf ki, bu keçid mərhələsində bir çox travmalar meydana çıxır ki, bu da insan həyatında silinməz iz buraxır. Bütün həyatı boyunca insan bu travmanın təsirindən çıxa bilmir. Belə problemlərin yaşanmaması üçün valideyn övladı ilə dost olmalı, başa düşməyə çalışmalıdır.
Psixoloq İlhamə Oqtayqızı yenitemə psixologiyasında tez tez baş verən problemlər barədə fikirlərini BiG.AZ-la paylaşıb.
Onun sözlərinə görə, bu dövrdə depressiyaların artması müşahidə olunur:
"Özünə inam problemləri, əks cinslə problemlər, məktəb və ailə problemləri buna səbəb ola bilər. Adətən qısamüddətli olur və müdaxilə tələb etmir. Yeniyetmə özünü kədərli və pis hiss edir; lakin o, gündəlik həyatına davam edə bilər. Həqiqi depressiyalarda yeniyetmə intihara qədər düşüncələr inkişaf etdirə bilər. Özünü tamamilə dəyərsiz hiss edir. Bunun səbəbləri arasında yaxınlarını incitmək, ölümə maraq, tənhalıq hissi, uşaqlıqdan sevgisizlik, ölüm-ayrılıq və s. travmatik proseslər ola bilər. Bunlardan başqa, yeniyetmə zaman-zaman qəzəb partlamaları yaşaya bilər. Bu müddət ərzində onunla danışmağa çalışmaq mənasızdır. Onun sakitləşməsini gözləmək lazımdır. Hər şeydən əvvəl, yeniyetmə başa düşülmək və qiymətləndirilmək hissini yaşamalıdır. Həmin səbəbdən valideynlər bu hissləri yaşatmaq üçün söz və davranışlarında həssas olmalıdırlar. Əks halda, yeniyetmə bu hissləri təmin etmək üçün müxtəlif mühitlərə ehtiyac duya bilər.
Yeniyetmə ilə fikir mübadiləsi aparılmalıdır. O, ailə məsələlərindən kənarda qalmamalıdır.
Müxtəlif problem və məsələlərdə yeniyetmələr obyektiv şəkildə hörmətlə dinlənilməli, ortaq nöqtələr axtarılmalıdır.
Məsləhət tez-tez işləmir, sadəcə olaraq, yeniyetməni bu anda valideynə qulaq asmağa məcbur edir. Bu, uzunmüddətli həll yolu deyil.
Yeniyetmənin dostları tənqid edilməməli, valideynlər bu mövzuda yeniyetmənin dostlarını tanımalı və övladına bunu hiss etdirməlidirlər.
Bununla belə, fərqinə varmadan tənqid etmək, yeniyetmənin valideynini haqsız hesab etməsindən başqa bir iş görmür.
Sevgi qaçırılmamalıdır. Evdə ümumi atmosferin gərgin olmamasına diqqət yetirilməlidir.
Əgər yeniyetməlik dövrü ziddiyyətli və gərgindirsə, psixoloqa müraciət etmək mütləqdir".
Mehin Mehman
BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1842 Tarix: 28 noyabr 2022
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Xidmetler.az - Bütün Xidmətlər bir saytda
XİDMETLER.AZ saytinda sizi narahat edən hər məsələ ilə bağlı kömək almaq imkanınız var!. Gündəlik işlər üçün icraçı və ya daimi iş sifarişi axtaran, saytımızda tapar. Siz də qoşulun və lazım olan insanları tapın! Saytımız üzləşdiyiniz problemləri bir göz qırpımında həll edəcək. İstənilən usta axtarışın
26.01.2026 1087 Donmuş kartofu yemək olarmı? - Mütəxəssislər izah edir
Şaxtalı qış ərzaqların saxlanması üçün ciddi sınağa çevrilir. Zirzəmilərdə, anbarlarda və ya balkonlarda saxlanılan tərəvəzlər əksər hallarda şaxtadan zərər görür. Donmuş çuğundur, kələm yaxud yerkökü öz dadını və faydalı xüsusiyyətlərini itirir, bəzən isə ümumiyyətlə yararsız hala düşür. xəbər veri
01.02.2026 413 Evakuator xidməti və daşınma xidməti
Avtomobil və yüklərin daşınması üçün Evakuator xidməti göstərilir. Evakuator xidmətinə həm avtomobillərin həm də yüklərin daşınması daxildir. Avtomobil istifadə edənlər bilir ki bəzən avtomobillərdə olan texniki problem və digər xoşagəlməz hadisə zamanı sizi yolda qoya bilir. Bu zaman evakuasiya xidmət
28.01.2026 1178 Arxeoloji tapıntılar sübut etdi: Çində qədim insanlar axmaq olmayıb
Çindəki arxeoloji abidədə mürəkkəb daş alətlərin aşkarlanması alimləri insanın təkamülü haqqında mövcud anlayışları yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edir. Qaynarinfo-nnu "The Independent"ə istinadən məlumatına görə, Danjiangkou su anbarı ərazisində arxeoloqların qazıntıları göstərir ki, insanları
30.01.2026 810 Avadanlıq icarəsi Xidmetler.AZ saytında
Xidmətlər saytı -da axtardığınız avadanlıqları icarəyə götürmək imkanınız var!. Eviniz və ya ofisiniz üçün avadanlıqlar icarəyə götürmək istəyirsiniz? Keyfiyyətli avadanlıq olsa, birdəfəlik satın almaq fikriniz var? Elədirsə, saytından faydalanın. Onlayn, pulsuz elanlar platforması olan -da məhz sizi
03.02.2026 1983 "Mən başqa insan oldum": Xarakterdəki dəyişikliklərlə tükənmişliyi göstərən 4 yol
Tükənmişlik (burnout) tez-tez yalnız işlə bağlı problem kimi qiymətləndirilir. İnsanlar tükənmişliyi düşünəndə, məhsuldarlıq göstəricilərinə təsir edən əlamətləri təsəvvür edirlər: Vaxtında işləri tamamlamama, effektivliyin azalması və yorğunluq. Lakin psixoloji baxımdan tükənmişlik yalnız iş siyahınızl
26.01.2026 684 Mask maliyyəçi Epşteynlə yazışmalarından danışdı
"SpaceX" və "Tesla" şirkətlərinin sahibi, texnomaqnat İlon Mask maliyyəçi Ceffri Epşteyndən dəfələrlə dəvət aldığını açıqlayıb. xəbər verir ki, məlumatı "RİA Novosti" yayıb. İ.Mask hər dəfə məşhur maliyyəçinin adasına baş çəkməkdən imtina etdiyini deyib. "Mən Epşteynl
01.02.2026 503 Döşəməyə sərdiyiniz an evi "hamam"a çevirir: Qışda qızınmağın ƏN UCUZ YOLU
Mütəxəssislər bildirir ki, evdə istilik itkisinin böyük bir hissəsi döşəmə vasitəsilə baş verir. Yeni trend olan xüsusi izolyasiya örtüklərini döşəməyə sərməklə həm ayaqlarınızı isti saxlaya, həm də evi qısa müddətdə qızdıra bilərsiniz. xəbər verir ki, binalarda soyuq hava adətən aşağıdan, yəni döşəmədə
00:17 144 Toyda gəlinin uşaqlara əsəbi reaksiyası GÜNDƏM OLDU - VİDEO
Bir toy mərasimində gəlinin uşaqlara qarşı əsəbi reaksiyası sosial şəbəkələrdə gündəm olub və geniş müzakirələrə səbəb yaradıb. xəbər verir ki, yayılan görüntüdə toyda iştirak edən azyaşlıların gəlinə yaxınlaşdığı anlar əks olunub. Videoda bəyin uşaqlara mehriban və xoş münasibət göstərdiyi, onlarl
31.01.2026 947