Zəmanəmizin uşaqları daha nankordur, yoxsa biz onlarla bacarmırıq?

"Bizim dövrümüzdə belə deyildi", "indiki uşaqlar anlamaz", "yeni nəslin uşaqları nankordur", "90-cı illərin uşaqları harada, necə böyüdü, bilinmədi, amma indikilər fərqlidirlər"...

Bu fikirləri indi əksər böyüklərdən eşidirik. Bir çox valideyn zəmanə müqayisəsi edərək indiki uşaqların tərbiyəsini və davranışlarını bəyənmirlər. Bəziləri bunu texnologiyanın inkişafı ilə əlaqələndirirlər. Lakin burada fərqli amillər var və yanaşma da müxtəlifdir.

Müasir Psixologiya Mərkəzinin psixoloqu Nərgiz Süleymanlı BiG.AZ-a açıqlamasında bildirib ki, hazırkı dövrdə məsələyə təsir edən amillər çoxdur, lakin uşağı qorumaq yolları və məsuliyyət böyüklərin üzərinə düşür:

"Bu narazılıqlar, yəni öz dövrü ilə yeni dövrün uşaqlarını müqayisə edərək bəyənməmək əslində hər əsrdə olub. Hətta məndə belə bir bilgi var ki, neçə əsrlər əvvəl tapılan salnamələrdə yaşlı nəslin nümayəndələrinin gənclərdən şikayət etdiyi barədə yazılar olub. Yəni bu, hər dövrdə mümkündür.

Amma ümumilikdə belə bir fikir də var ki, uşaqlar öz zəmanələrinə bənzəyirlər. Buna görə də yetkinlərlə onlar arasında istər-istəməz fikir ayrılıqları mütləq dərəcədə yaşanır. Fərqi yoxdur ki, 2022 və ya 1992-ci ildir. İstər-istəməz bu fikir ayrılıqları mümkündür. Burada əsas məsələ budur ki, uşaqlar müəyyən qədər tamam fərqli ortamda, çox sürətli ikişaf edən texnologiya dövründə yaşayıb böyüyürlər. Onların gördükləri ortamla valideynlərinin gördükləri ortam fərqlidir. Sadəcə olaraq, onları böyüdən nəsil də tamam fərqli bir nəsildir və bunu nəzərə almaq lazımdır.

Mən əslində bu fikirlə razı deyiləm ki, indiki uşaqlar sözə baxmırlar, tərbiyəsizdirlər və s. Bu sözləri qəbul etmək istəmirəm. Burada tamamilə fərqli amillər ortaya çıxır. Deyə bilərsiniz ki, çoxluq-azlıq məsələsidir. Amma əsas məsələ burada fərdidir.

Məsələn, biz deyirik ki, uşaqlar müəyyən qədər filmlərlə, oyunlarla və sair yollarla təkmilləşirlər. Amma təbii ki, bu qaydaları gözləyən, onları kənar təsirlərdən qorumağa çalışan valideynlərimiz, təhsil ocaqlarımız da var. Buna görə də onları ümumiləşdirərək "böyüklərə qarşı hörmətsizdirlər" kimi sözləri işlətməyi düzgün hesab etmirəm. Məncə, hər şeydən qabaq biz özümüz onlara yaxşı mənada sahib çıxmalıyıq.

Şəxsən özüm bununla bağlı mövzularda zəmanənin, uşaqların müqayisəsini sevmirəm və bunu düzgün hesab etmirəm. Biz deyə bilərik ki, hazırkı dövrdə təsir edən amillər çoxdur, amma uşağı qorumaq yolları da bizim əlimizdədir. Bu isə, ilk növbədə, maarifləndirmədən keçir. Hər şeydən başqa, böyüklərin üzərinə düşən məsuliiyətlər var ki, hər kəs onlara əməl etsə, bu çoxalmış, xoşagəlməz halların da qarşısını ala bilərik".

Nuranə

Telegramda izləyin