Şəfalı bitkilər - itburnu

İtburnu çoxillik bitkidir. Təbiətdə yabanı şəkildə bitir. Budaqları 15 m-dən 35-mə qədər uzanır. Gövdəsi və budaqıarə tikanlıdır. Meyvələri, əsasən, payız aylarında yetişir. Dadı meyxoş, bir az da turşmazdır. Meyvələri C vitamini ilə zəngindir. 100 qr meyvədə 250-1500 mq C vitamini var. Bundan başqa, itburnu beta-karoten, B1, B2, P, E və K vitaminləri ilə də zəngindir. Ancaq itburnunun tərkibindəki faydalı maddələr bununla bitmir. Kalium və fosfor kimi minerallar isə bunlardan ancaq bir neçəsidir.

İtburnu daha çox dağlıq, düzənlik və meşəlik ərazilərdə bitir. Dəniz səviyyəsindən 2000 m-ə qədər yüksəklikdə yetişir. Kökləri 4 m-ə qədər dərinliyə çatdığı üçün quraqlığıa qarşı davamlıdır. Soyuqdan qorxmur. Daha çox günəş görən yerlərdə bitir.
İtburnunu C vitamini baxımından bitkilər arasında çempion da saymaq olar. İtburnunu yığmaq o qədər də asan deyil. Çünki gövdə və budaqlarında tikanları çoxdur. Ancaq Avropanın bir çox ölkələrində itburnunun tikansız növləri də yetişir. Meyvənin rəngi tünd-qırmızı olduqda yumşalır və tərkibindəki C vitamini azalır.

İtburnu C vitamini baxımında limon və pomidordan 30-40, almadan isə 300 dəfə zəngindir. Tərkibində az miqdarda uçucu yağlar var. Təzə yarpaqlarında 70 mq vitamin olduğu üçün qaynadaraq içmək olur. İtburnudan polivitaminlərin hazırlanmasında, həmçinin qida sənayesində geniş istifadə olunur. Təkcə yarpaqlarını yox, quru meyvəsini də qaynadaraq içmək olar. İtburnudan təkcə bəzək bitkisi kimi yox, torpaqda erroziyanın qarşısını almaq üçün də istifadə edirlər.
İtburnunun ömrü uzundur. Bunu təsdiq edən sübutlar da var. Məsələn, Almaniyanın Hildeşaym şəhərində diametri yarım metrə, hündürlüyü isə 13 metrə çatan 300 yaşlı itburnu ağacı var. Digər tərəfdən, itburnunun ömrü növündən və ətraf mühitdən asılı olaraq dəyişir. Bəzi məlumatlara görə, 100-250, bəzi məlumatlara görə isə 350-400 növü var

Bundan başqa, itburnu orqanizmin müqavimətini artırır. Qan dövranını sürətləndirir. Qanı təmizləyir. Bağırsaqları yumşaldır. Həzmi asanlaşdırır. Qəbizliyə qarşı faydalıdır. İshalın qarşısını alır. Orqanizmdəki zəhərli maddələrin ifraz olunmasına kömək edir. Bağırsaq qurdlarına qarşı faydalıdır. Xərçəngdən qoruyur. Revmatizma ağrılarını azaldır. Sidikqovucudur. Qandakı şəkər miqdarını nizamlayır.

Telegramda izləyin